Cơ quan quản lý California khẳng định: Tesla không vận hành dịch vụ xe tự lái — chỉ là taxi có tài xế như limousine

Theo Electrek, cơ quan quản lý giao thông hàng đầu bang California (Mỹ) vừa chính thức khẳng định: Tesla không hề vận hành một dịch vụ xe tự lái tại bang này. Thay vào đó, dịch vụ gọi xe mà Tesla đang triển khai được phân loại như một dịch vụ xe có tài xế — tương đương với một công ty limousine thông thường.

Giấy phép limousine, không phải giấy phép xe tự lái

Bà Pat Tsen, Phó Giám đốc điều hành phụ trách chính sách người tiêu dùng, giao thông vận tải và thực thi tại Ủy ban Tiện ích Công cộng California (CPUC), đã xác nhận rằng Tesla hoạt động theo giấy phép charter party carrier (TCP) — loại giấy phép dành cho các công ty xe thuê bao, limousine — chứ không phải giấy phép vận hành xe tự lái (autonomous vehicle).

Bà Tsen phát biểu thẳng thắn: "Tesla không vận hành dịch vụ xe tự lái" và nhấn mạnh rằng người ngồi sau vô-lăng trong các chuyến xe của Tesla chính là tài xế, không phải "người giám sát an toàn" (safety driver) như trong các dịch vụ robotaxi thực thụ.

Theo phân loại của CPUC, xe tự lái phải đạt cấp độ SAE Level 3 trở lên — tức hệ thống có khả năng tự điều hướng độc lập mà không cần sự can thiệp liên tục của con người. Trong khi đó, công nghệ mà Tesla sử dụng chỉ ở mức SAE Level 2 (hỗ trợ lái xe nâng cao), vẫn yêu cầu tài xế phải luôn kiểm soát phương tiện.

Khoảng trống minh bạch đáng lo ngại

Điểm đáng chú ý nhất là sự khác biệt về nghĩa vụ báo cáo. Các nhà vận hành xe tự lái thực thụ như Waymo và Zoox phải tuân thủ các yêu cầu nghiêm ngặt từ CPUC: nộp báo cáo hàng quý chi tiết bao gồm dữ liệu từng chuyến đi, thông tin hành khách và các sự cố dừng xe đột ngột.

Tesla thì không phải nộp bất kỳ báo cáo nào trong số này, đơn giản vì dịch vụ của họ không được phân loại là xe tự lái. Điều này tạo ra một khoảng trống lớn về minh bạch và giám sát an toàn.

Trong khi đó, Waymo hiện hoàn thành hơn 450.000 chuyến đi có thu phí mỗi tuần với đầy đủ báo cáo an toàn theo quy định.

Marketing "robotaxi" nhưng thực tế là taxi có tài xế

Mặc dù bị phân loại như dịch vụ xe có tài xế, Tesla vẫn tiếp tục sử dụng thuật ngữ "robotaxi" để quảng bá dịch vụ gọi xe tại khu vực Vịnh San Francisco. Đây là điều gây tranh cãi lớn, bởi thuật ngữ này gợi ý về một dịch vụ không người lái hoàn toàn — điều mà Tesla chưa đạt được tại California.

Đáng chú ý hơn, trong các hồ sơ trước đó gửi đến cơ quan quản lý, chính Tesla đã thừa nhận rằng hệ thống của mình "dựa vào tài xế trong xe và người vận hành từ xa". Tuy nhiên, công ty vẫn xin phép sử dụng các thuật ngữ như "không người lái" (driverless) và "tự lái" (self-driving) cho mục đích thương mại.

Dịch vụ gọi xe của Tesla hiện chủ yếu hoạt động tại Texas — nơi các quy định về xe tự lái lỏng lẻo hơn nhiều so với California.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện của Tesla tại California mang đến bài học quan trọng cho thị trường xe điện Việt Nam, nơi VinFast đang phát triển các tính năng hỗ trợ lái xe nâng cao và hướng tới công nghệ tự lái trong tương lai.

Việc phân biệt rõ ràng giữa hỗ trợ lái xe (driver assistance — Level 2) và xe tự lái thực thụ (autonomous driving — Level 3 trở lên) là điều các nhà quản lý Việt Nam cần lưu ý khi xây dựng khung pháp lý. Người tiêu dùng Việt Nam cũng cần hiểu rõ sự khác biệt này để không bị đánh lừa bởi các chiến dịch marketing sử dụng thuật ngữ mơ hồ.

Ngoài ra, khi hạ tầng xe điện tại Việt Nam ngày càng phát triển — với mạng lưới trạm sạc trên khắp cả nước — việc thiết lập các tiêu chuẩn minh bạch và an toàn ngay từ đầu sẽ giúp thị trường phát triển bền vững hơn.

Tổng kết

Sự việc cho thấy khoảng cách lớn giữa tham vọng marketing và thực tế công nghệ của Tesla. Trong khi Waymo chứng minh năng lực xe tự lái bằng hàng trăm nghìn chuyến đi mỗi tuần kèm báo cáo an toàn đầy đủ, Tesla vẫn đang ở giai đoạn hỗ trợ lái xe Level 2 nhưng sử dụng ngôn ngữ quảng bá gây hiểu lầm. Đối với người tiêu dùng — dù ở Mỹ hay Việt Nam — sự minh bạch trong phân loại công nghệ không chỉ là vấn đề pháp lý mà còn là vấn đề an toàn tính mạng.

Nguồn: Electrek