Chiến tranh Iran có thể kết thúc ngay ngày mai — nhưng ngành ô tô toàn cầu vẫn mất hơn 1 triệu xe

Theo Carscoops, cuộc xung đột tại Iran đang tạo ra những hệ lụy sâu rộng cho ngành công nghiệp ô tô toàn cầu — và ngay cả khi giao tranh chấm dứt trong thời gian ngắn, thiệt hại về doanh số vẫn có thể kéo dài đến tận năm 2027. Phân tích mới nhất từ S&P Global Mobility cho thấy bức tranh đáng lo ngại cho toàn bộ chuỗi cung ứng xe hơi, từ sản xuất đến vận chuyển và phân phối.

Eo biển Hormuz trở thành "vùng cấm" — chuỗi cung ứng ô tô tê liệt

Tác động trực tiếp nhất của cuộc chiến là việc các hãng vận tải biển coi eo biển Hormuz (Strait of Hormuz) — tuyến hàng hải huyết mạch nối vùng Vịnh với phần còn lại của thế giới — như một "vùng cấm". Điều này gây ra sự gián đoạn nghiêm trọng cho chuỗi logistics toàn cầu, đẩy chi phí vận chuyển, bảo hiểm và hậu cần tăng vọt.

Hệ quả là thời gian chờ đợi để nhận xe kéo dài hơn, trong khi giá bán lẻ bị đội lên đáng kể. Riêng trong năm 2026, ước tính có khoảng 800.000 đến 900.000 xe sẽ không được bán ra so với dự báo ban đầu.

Các quốc gia vùng Vịnh và châu Á chịu ảnh hưởng nặng nề

Nhóm các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) — bao gồm Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Saudi Arabia và UAE — có thể mất khoảng 200.000 xe trong doanh số dự kiến. Đây là những thị trường vốn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu ô tô và chuỗi cung ứng đi qua eo biển Hormuz.

Đáng chú ý hơn, các nhà phân tích cảnh báo rằng hoạt động sản xuất tại khu vực châu Á — Thái Bình Dương đang chịu áp lực lớn. Sự gián đoạn nguồn cung dầu mỏ và giá dầu tăng cao có thể làm chậm tốc độ sản xuất tại các cường quốc ô tô như Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc — ba quốc gia đóng vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng linh kiện xe điện toàn cầu.

Năm 2027 vẫn u ám dù chiến tranh kết thúc sớm

Theo S&P Global Mobility, ngay cả trong kịch bản lạc quan nhất — chiến tranh kết thúc trong vài tuần tới — ngành ô tô vẫn sẽ mất thêm khoảng 500.000 xe nữa vào năm 2027 do hiệu ứng domino từ các gián đoạn hiện tại. Tổng thiệt hại tích lũy có thể lên đến 1,4 triệu xe.

Việc khôi phục khối lượng vận chuyển về mức bình thường nhiều khả năng sẽ không xảy ra cho đến nửa cuối năm 2026. Còn nếu xung đột kéo dài, hậu quả sẽ nghiêm trọng hơn rất nhiều so với các con số dự báo hiện tại.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Đối với thị trường xe điện Việt Nam, tình hình này mang đến cả thách thức lẫn cơ hội:

• Giá linh kiện nhập khẩu tăng: Việt Nam vẫn phụ thuộc đáng kể vào linh kiện ô tô và pin từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc. Khi sản xuất tại các nước này chậm lại, giá thành xe điện lắp ráp trong nước cũng có thể bị ảnh hưởng.
• Chi phí vận chuyển tăng: Các mẫu xe nhập khẩu nguyên chiếc — bao gồm xe điện từ Trung Quốc như BYD — sẽ đối mặt với chi phí logistics cao hơn, có thể đẩy giá bán lẻ tại Việt Nam lên.
• Lợi thế cho sản xuất nội địa: Đây là cơ hội để VinFast và các nhà sản xuất nội địa khẳng định lợi thế cạnh tranh khi chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn. Việc chủ động xây dựng chuỗi cung ứng pin và linh kiện trong nước trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
• Hạ tầng trạm sạc không bị ảnh hưởng trực tiếp: Việc phát triển mạng lưới trạm sạc xe điện tại Việt Nam vẫn có thể tiếp tục bình thường, vì phần lớn thiết bị trạm sạc được sản xuất trong khu vực và ít phụ thuộc vào tuyến vận tải qua eo biển Hormuz.

Tổng kết

Cuộc xung đột tại Iran một lần nữa cho thấy sự mong manh của chuỗi cung ứng ô tô toàn cầu trước các biến động địa chính trị. Con số 1,4 triệu xe có thể bị mất chỉ là kịch bản tốt nhất — nếu chiến tranh kéo dài, thiệt hại sẽ còn lớn hơn nhiều. Đối với Việt Nam, đây là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của việc nội địa hóa chuỗi cung ứng xe điện và tiếp tục đầu tư vào hạ tầng sạc để giảm phụ thuộc vào biến động bên ngoài.

Nguồn: Carscoops