Tesla cần huy động hàng chục tỷ USD cho nhà máy chip Terafab — lần đầu phát hành cổ phiếu kể từ 2020

Theo Electrek, Tesla đang đứng trước áp lực tài chính chưa từng có khi hãng chuẩn bị công bố kế hoạch xây dựng nhà máy sản xuất chip bán dẫn mang tên "Terafab" ngay trong tuần này. Với chi phí ước tính từ 625 nghìn tỷ đến 1 triệu tỷ VND (25-40 tỷ USD), đây là dự án tham vọng nhất trong lịch sử Tesla — và cũng là lý do khiến hãng gần như chắc chắn phải huy động vốn lần đầu tiên kể từ năm 2020.

Tham vọng chip bán dẫn và bài toán tài chính khó giải

Nhà máy Terafab được thiết kế để sản xuất chip bán dẫn tiến trình 2 nanomet, phục vụ ba trụ cột công nghệ chính của Tesla: hệ thống tự lái (self-driving), xe robotaxi Cybercab và robot hình người Optimus. Để so sánh, nhà máy chip của Samsung tại Texas có chi phí khoảng 17 tỷ USD, trong khi các cơ sở lớn nhất của TSMC dao động từ 15-20 tỷ USD. Terafab của Tesla có quy mô vượt xa tất cả.

Tuy nhiên, bức tranh tài chính của Tesla trong năm 2025 lại không mấy sáng sủa:

• Doanh thu cả năm 2025: 94,8 tỷ USD, giảm 3% so với năm trước
• Doanh thu mảng ô tô: 69,5 tỷ USD, giảm tới 10%
• Lợi nhuận ròng: 3,79 tỷ USD, sụt giảm 46%
• Biên lợi nhuận hoạt động: chỉ còn 4,6%, giảm mạnh từ mức 7,2% trước đó
• Dòng tiền tự do (free cash flow): 6,2 tỷ USD

Dù Tesla vẫn nắm giữ khoảng 44 tỷ USD tiền mặt và các khoản đầu tư tính đến cuối năm 2025, con số này không đủ để trang trải tham vọng Terafab. Hãng đã đưa ra hướng dẫn chi tiêu vốn (capex) năm 2026 ở mức hơn 20 tỷ USD — gấp hơn hai lần so với mức 8,53 tỷ USD năm 2025.

Theo phân tích từ Electrek, nếu dòng tiền hoạt động của Tesla giữ nguyên ở mức khoảng 14,75 tỷ USD như năm 2025, thì riêng khoản capex 20 tỷ USD đã đẩy dòng tiền tự do xuống âm 5 tỷ USD trong năm 2026 — tức đốt khoảng 11% dự trữ tiền mặt mỗi năm, và đó là chưa tính đến chi phí Terafab.

Phát hành cổ phiếu — điều không thể tránh khỏi

Lần cuối cùng Tesla huy động vốn qua phát hành cổ phiếu là tháng 12/2020, khi hãng hoàn tất ba đợt phát hành tại thị trường (at-the-market offering), thu về tổng cộng khoảng 12 tỷ USD chỉ trong một năm. Kể từ đó, Tesla không phát hành thêm cổ phiếu mới nào.

Nhưng Terafab đã thay đổi hoàn toàn phương trình. Với tổng nhu cầu đầu tư ước tính lên đến 80-100 tỷ USD trong vòng 3-5 năm tới cho tất cả các dự án, giới phân tích đánh giá việc huy động vốn "không chỉ là khả năng, mà gần như là điều tất yếu". Dự kiến Tesla có thể phát hành cổ phiếu thu về khoảng 250-375 nghìn tỷ VND (10-15 tỷ USD).

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Dù Tesla chưa chính thức hoạt động tại Việt Nam, động thái Terafab mang nhiều hàm ý quan trọng cho thị trường xe điện trong nước. Việc Tesla đầu tư mạnh vào chip bán dẫn tự sản xuất cho thấy xu hướng các hãng xe điện lớn muốn chủ động chuỗi cung ứng — điều mà VinFast cũng đang theo đuổi khi xây dựng hệ sinh thái từ sản xuất đến hạ tầng trạm sạc.

Nếu Tesla thành công với Terafab, chi phí sản xuất xe tự lái và robotaxi có thể giảm đáng kể trong dài hạn, tạo áp lực cạnh tranh lên mọi nhà sản xuất xe điện trên toàn cầu, bao gồm thị trường Việt Nam. Đồng thời, nhu cầu về hạ tầng trạm sạc thông minh tích hợp AI cũng sẽ tăng theo xu hướng xe tự hành.

Tổng kết

Tesla đang bước vào giai đoạn đầu tư tốn kém nhất trong lịch sử, với tham vọng chip bán dẫn Terafab vượt xa quy mô của bất kỳ nhà sản xuất ô tô nào. Trong bối cảnh lợi nhuận sụt giảm và dòng tiền tự do bị thu hẹp, việc phát hành cổ phiếu huy động vốn lần đầu sau hơn 5 năm dường như là bước đi không thể tránh khỏi. Câu hỏi không còn là "có hay không" mà là "khi nào và bao nhiêu".

Nguồn: Electrek