Xe Trung Quốc ngày càng rẻ và tốt hơn — các hãng ô tô Mỹ muốn cấm cửa ngay cả khi sản xuất tại Mỹ

Theo Carscoops, các tổ chức đại diện cho ngành công nghiệp ô tô Mỹ vừa gửi thư kiến nghị lên chính quyền Tổng thống Trump, kêu gọi duy trì các rào cản thương mại nhằm ngăn chặn xe Trung Quốc thâm nhập thị trường — ngay cả khi những chiếc xe này được sản xuất ngay trên đất Mỹ. Động thái này cho thấy mức độ lo ngại sâu sắc của Detroit trước sự trỗi dậy mạnh mẽ của các hãng xe Trung Quốc trên toàn cầu.

Liên minh chưa từng có của ngành ô tô Mỹ

Năm tổ chức hàng đầu — bao gồm Alliance for Automotive Innovation, Hiệp hội Đại lý Ô tô Quốc gia (National Automobile Dealers Association), Autos Drive America, Hội đồng Chính sách Ô tô Mỹ (American Automotive Policy Council) và MEMA (Hiệp hội Nhà cung cấp Phụ tùng) — đã cùng ký vào bức thư chung gửi chính quyền. Đây là những tổ chức đại diện cho General Motors, Ford, Toyota, Volkswagen, Hyundai, Stellantis cùng hàng nghìn nhà cung cấp và đại lý trên khắp nước Mỹ.

Điều đáng chú ý là các hãng xe vốn cạnh tranh gay gắt với nhau lại đoàn kết trong cùng một mục tiêu: ngăn chặn xe Trung Quốc bằng mọi giá.

An ninh quốc gia hay bảo hộ thương mại?

Các tổ chức này viện dẫn quy định an ninh mạng (cybersecurity) do Bộ Thương mại Mỹ ban hành năm 2025, vốn hạn chế các phương tiện có kết nối (connected vehicles) từ Trung Quốc. Họ lập luận rằng những hạn chế này cần được duy trì "dù xe được nhập khẩu hay lắp ráp trong nước, đặc biệt khi các công ty vẫn có liên hệ với chính phủ hoặc chuỗi cung ứng Trung Quốc".

Một trong những lý do được đưa ra là các chính phủ nước ngoài từng phát hiện "công tắc tắt máy" (kill switch) bí mật được cài sẵn trong một số xe Trung Quốc mà chính các quốc gia mua xe cũng không hề hay biết. Đây là mối lo ngại nghiêm trọng về an ninh nếu những phương tiện tương tự được đưa vào thị trường Mỹ.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định rằng yếu tố cạnh tranh kinh tế mới là động lực chính. Các nhà sản xuất Trung Quốc hiện cung cấp xe với giá thành rẻ hơn đáng kể, trang bị tốt hơn và tốc độ phát triển công nghệ vượt trội. Các hãng xe Mỹ thừa nhận rằng họ có thể cần nhiều năm để bắt kịp năng lực cạnh tranh này.

Nước Mỹ và lịch sử bảo hộ ô tô

Đây không phải lần đầu tiên ngành ô tô Mỹ dựng rào cản thương mại. Trong thập niên 1980, Mỹ từng hạn chế nhập khẩu xe Nhật Bản. Thập niên 1990, áp lực tương tự đặt lên các hãng xe Hàn Quốc. Hiện tại, Mỹ vẫn áp thuế 25% đối với xe bán tải hạng nhẹ nhập khẩu — một chính sách tồn tại hàng thập kỷ.

Tình hình thêm phức tạp khi Tổng thống Trump từng phát tín hiệu rằng ông cởi mở với việc xe Trung Quốc được sản xuất tại Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh các cuộc đàm phán cấp cao Mỹ - Trung đang đến gần. Điều này tạo ra thế tiến thoái lưỡng nan cho chính quyền: giữ lời hứa thu hút đầu tư hay bảo vệ ngành công nghiệp nội địa?

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Cuộc chiến thương mại ô tô Mỹ - Trung mang đến cả cơ hội lẫn thách thức cho Việt Nam. Nếu bị chặn tại Mỹ, các hãng xe Trung Quốc như BYD, Chery, MG và nhiều thương hiệu khác sẽ càng đẩy mạnh vào các thị trường Đông Nam Á — bao gồm Việt Nam — nơi họ đang cạnh tranh trực tiếp với VinFast.

Về phía VinFast, hãng xe Việt đang xây dựng nhà máy tại Bắc Carolina (Mỹ) và có lợi thế là không bị xếp vào nhóm "xe Trung Quốc". Tuy nhiên, VinFast cũng cần theo dõi sát các chính sách thương mại mới vì chuỗi cung ứng pin và linh kiện toàn cầu đều có liên hệ mật thiết với Trung Quốc.

Đối với người tiêu dùng Việt Nam, sự cạnh tranh gay gắt giữa các hãng xe điện quốc tế hứa hẹn mang đến nhiều lựa chọn với giá cả hợp lý hơn. Hệ thống trạm sạc xe điện trong nước cũng cần tiếp tục phát triển để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng.

Tổng kết

Việc ngành ô tô Mỹ đồng loạt "dựng tường" trước xe Trung Quốc cho thấy sức cạnh tranh đáng gờm mà các hãng xe điện Trung Quốc đã đạt được. Dù được bao bọc dưới lý do an ninh quốc gia, bản chất vẫn là cuộc chiến giành thị phần trong kỷ nguyên chuyển đổi sang xe điện. Kết quả của cuộc đối đầu này sẽ định hình lại bản đồ ngành ô tô toàn cầu — và Việt Nam, với vị thế đang lên trong chuỗi giá trị xe điện, chắc chắn sẽ chịu ảnh hưởng không nhỏ.

Nguồn: Carscoops