Xe tải điện Oshkosh của Bưu điện Mỹ — có thể là mẫu xe điện quan trọng nhất năm 2026

Theo ChargedEVs, chiếc xe điện phổ biến nhất mà người dân Mỹ sẽ nhìn thấy trong vài năm tới có thể không phải Tesla hay Rivian — mà là chiếc xe tải giao thư của Bưu điện Hoa Kỳ (USPS). Mẫu xe tải giao hàng thế hệ mới Oshkosh NGDV (Next Generation Delivery Vehicle) phiên bản chạy điện đã âm thầm lăn bánh trên các con đường nước Mỹ, mở ra một chương mới cho chương trình điện hóa đội xe công vụ lớn nhất trong lịch sử quốc gia này.

Thay thế đội xe cũ hơn 30 năm tuổi

Suốt nhiều thập kỷ qua, hình ảnh quen thuộc của bưu điện Mỹ là những chiếc Grumman LLV — dòng xe được sản xuất từ năm 1986 đến 1994, thiết kế cho vòng đời 24 năm nhưng đã phải phục vụ gần gấp đôi thời gian đó. Những chiếc LLV cũ kỹ này chỉ đạt mức tiêu hao khoảng 29 lít/100 km (8 mpg), không có túi khí, không có điều hòa, và thiếu các hệ thống an toàn cơ bản như phanh ABS.

Mẫu Oshkosh NGDV điện mới mang đến sự thay đổi toàn diện với thông số ấn tượng:

• Pin lithium-ion dung lượng 94 kWh
• Động cơ điện công suất 150 kW (201 mã lực), dẫn động cầu trước
• Phạm vi vận hành khoảng 193 km (120 dặm) theo chuẩn EPA
• Khoang hàng rộng 330 cubic feet (tăng gần gấp 3 lần so với mức 120 cubic feet của xe cũ)
• Tải trọng hàng hóa đạt khoảng 907 kg — gấp đôi thế hệ trước
• Trang bị đầy đủ: điều hòa không khí, phanh khẩn cấp tự động, camera lùi

Điểm đặc biệt là phần đầu xe dạng "mỏ vịt" được thiết kế nhằm tối ưu tầm nhìn cho tài xế khi giao hàng trong các khu dân cư. Khoang hàng cao hơn 1,99 m phản ánh sự bùng nổ của thương mại điện tử và nhu cầu giao hàng chặng cuối (last-mile delivery) ngày càng tăng.

Chương trình triển khai quy mô lớn

Tính đến thời điểm hiện tại, khoảng 5.000 xe NGDV (cả phiên bản điện và xăng) đã được bàn giao. Trong năm nay, USPS dự kiến nhận tổng cộng 29.000 xe mới các loại. Theo hợp đồng hiện tại với tổng số 106.500 xe, 70% sẽ là xe thuần điện và 30% chạy xăng — một tỷ lệ đáng chú ý khi đề xuất ban đầu chỉ có 10% xe điện.

Sự thay đổi này không đến dễ dàng. Một số nghị sĩ phản đối xe điện đã cố gắng chèn điều khoản nhằm giảm tỷ lệ xe điện trong hợp đồng, nhưng chính Oshkosh đã vận động thành công để giữ nguyên tỷ lệ 70-30, khi chứng minh rằng việc giảm xe điện sẽ gây ra "chi phí vận hành bổ sung khổng lồ" cho USPS.

CEO của Oshkosh, ông John C. Pfeifer, cho biết: "Khoảng 90% linh kiện được dùng chung cho cả hai phiên bản xe" — điều này giúp tối ưu hóa chi phí sản xuất và bảo trì.

Lý tưởng cho mô hình giao hàng

Xe tải bưu điện là ứng dụng hoàn hảo cho xe điện. Một tuyến giao hàng trung bình bao gồm khoảng 500 điểm dừng chỉ trong quãng đường 33,5 km (20,8 dặm), kéo dài khoảng 6 giờ. Xe chỉ di chuyển 25% thời gian, 64% thời gian là dừng đỗ để giao hàng, với mỗi đoạn di chuyển giữa các điểm dừng trung bình chỉ 11 giây.

Với đội xe hiện tại chạy trung bình 29–39 km mỗi ngày, phạm vi 193 km của NGDV điện đủ phục vụ 96% tuyến đường — vừa vặn và hiệu quả hơn nhiều so với việc đốt xăng ở mức 29 lít/100 km.

Một chi tiết đầy cảm xúc: một nữ nhân viên bưu điện đã bật khóc sau lần lái thử đầu tiên — không phải vì công nghệ điện, mà đơn giản vì lần đầu tiên xe có điều hòa không khí sau hàng chục năm làm việc trong nắng nóng.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Chương trình điện hóa đội xe bưu điện Mỹ mang nhiều bài học quý cho Việt Nam. Tại Việt Nam, các doanh nghiệp logistics và giao hàng chặng cuối như Viettel Post, VNPost, hay các đơn vị giao hàng nhanh hoàn toàn có thể áp dụng mô hình tương tự với xe tải điện cỡ nhỏ — đặc biệt khi các tuyến giao hàng nội thành có quãng đường ngắn và nhiều điểm dừng, rất phù hợp với đặc tính của xe điện.

VinFast hiện đã có các mẫu xe thương mại điện và hạ tầng trạm sạc đang được mở rộng trên toàn quốc. Việc điện hóa đội xe giao hàng không chỉ giảm chi phí nhiên liệu mà còn góp phần giảm ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn — một vấn đề cấp bách ở Hà Nội và TP.HCM.

Tổng kết

Xe tải điện Oshkosh NGDV có thể không phải mẫu xe điện hào nhoáng nhất, nhưng lại có tiềm năng tác động lớn nhất. Với hàng chục nghìn chiếc sẽ xuất hiện trên mọi con phố nước Mỹ trong 20 năm tới, đây sẽ là minh chứng sống động nhất cho thấy xe điện hoàn toàn đủ tin cậy cho công việc hàng ngày. Đối với Việt Nam, câu chuyện của USPS là lời nhắc nhở rằng điện hóa giao thông không chỉ dành cho xe cá nhân — mà còn rất hiệu quả cho các đội xe thương mại và dịch vụ công.

Nguồn: ChargedEVs