Vụ kiện tập thể mới nhắm vào Tesla — cáo buộc "Full Self-Driving" là lời hứa hão trên hàng triệu xe không đủ phần cứng

Theo Electrek, một vụ kiện tập thể (class action) mới vừa được đệ trình tại Tòa án Liên bang Khu vực Bắc California, cáo buộc Tesla đã bán tính năng "Full Self-Driving" (tự lái hoàn toàn — viết tắt FSD) trên hàng triệu chiếc xe mà phần cứng không đủ khả năng thực hiện lời hứa lái tự động. Đáng chú ý, bản đơn kiện dài 51 trang đã trích dẫn nhiều lần các bài báo của chính Electrek làm bằng chứng.

Chi tiết vụ kiện Waller kiện Tesla

Vụ kiện mang tên Waller v. Tesla (số hiệu 4:26-cv-05350-KAW) được đệ trình ngày 4 tháng 6 năm 2026 bởi nguyên đơn David Waller đến từ Frankfort, bang Kentucky, thông qua hãng luật Migliaccio & Rathod LLP. Ông Waller đã mua một chiếc Tesla Model S đời 2020 với giá khoảng 2 tỷ VND ($81.790), cộng thêm khoảng 175 triệu VND ($7.000) cho gói "Full Self-Driving Capability".

Phạm vi vụ kiện bao trùm tất cả các xe Tesla được trang bị máy tính Hardware 1, 2, 2.5 và 3 — tức gần như mọi chiếc Tesla được bán kèm tùy chọn FSD từ năm 2017 đến đầu năm 2023.

Đơn kiện đưa ra 5 cáo buộc pháp lý: vi phạm bảo hành rõ ràng, vi phạm Luật Bảo vệ Người tiêu dùng Kentucky, gian lận do trình bày sai sự thật, gian lận do che giấu thông tin, và làm giàu bất chính.

Tesla tự "nhận tội" trong cuộc họp thu nhập

Điểm mấu chốt của vụ kiện xoay quanh phát biểu của Tesla trong cuộc họp báo cáo thu nhập ngày 22 tháng 4 năm 2026, khi công ty thừa nhận rằng Hardware 3 "đơn giản là không có khả năng đạt được FSD không giám sát". Bản đơn kiện xem đây là lần đầu tiên Tesla chính thức thừa nhận điều mà hãng đã phủ nhận suốt gần một thập kỷ.

Dù được quảng bá là "tự lái hoàn toàn", các xe Tesla vẫn chỉ đạt cấp độ SAE Level 2 — tức hệ thống hỗ trợ lái xe, yêu cầu tài xế phải giám sát liên tục. Đây là khoảng cách rất xa so với Level 4-5 (tự lái hoàn toàn không cần người lái) mà CEO Elon Musk đã nhiều lần hứa hẹn.

Những vụ tai nạn chết người được viện dẫn

Đơn kiện ghi nhận 5 vụ tử vong liên quan đến hệ thống Autopilot/FSD của Tesla:

• Joshua Brown (tháng 5/2016): Model S đâm vào gầm xe đầu kéo ở tốc độ khoảng 119 km/h
• Walter Huang (tháng 3/2018): Model X đâm vào rào bê tông
• Jeremy Banner (tháng 3/2019): Model 3 chui vào gầm xe đầu kéo
• Jenna Monet (tháng 12/2019): Model 3 đâm vào xe cứu hỏa đang đậu
• Tháng 8/2020: Một cặp vợ chồng thiệt mạng tại Saratoga sau khi xe lao khỏi đường cao tốc

Cơ quan quản lý vào cuộc

Vụ kiện diễn ra trong bối cảnh các cơ quan quản lý Mỹ ngày càng siết chặt giám sát Tesla. Chủ tịch Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) Jennifer Homendy từng gọi cách đặt tên FSD là "gây hiểu nhầm và vô trách nhiệm". Cơ quan An toàn Giao thông Đường bộ (NHTSA) đã nâng cấp điều tra sau ít nhất 11 vụ va chạm với xe cứu hộ. Đặc biệt, vào tháng 12/2025, Sở Xe cơ giới California (DMV) đã phán quyết rằng cả hai tên gọi "Autopilot" và "Full Self-Driving" đều gây hiểu nhầm.

Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) cũng đã khởi động điều tra hình sự đối với các tuyên bố lái tự động của Tesla. Tổng mức phơi nhiễm pháp lý của Tesla từ các vụ kiện liên quan ước tính lên tới khoảng 363 nghìn tỷ VND (14,5 tỷ USD).

Chiến thuật pháp lý khôn ngoan

Điểm đáng chú ý là vụ kiện nhắm đến những người mua đã từ chối điều khoản trọng tài (arbitration opt-out) của Tesla, thiết lập một nhóm nguyên đơn trên 27 bang. Đây là cách né tránh chiến thuật phòng thủ thường thấy của Tesla — buộc khách hàng giải quyết tranh chấp qua trọng tài thay vì tòa án.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Vụ kiện này gửi đi thông điệp quan trọng cho thị trường xe điện Việt Nam đang phát triển nhanh: minh bạch về tính năng công nghệ là yếu tố sống còn. Khi VinFast và các hãng xe điện khác đang tích cực phát triển tính năng hỗ trợ lái xe nâng cao (ADAS) tại Việt Nam, bài học từ Tesla cho thấy việc quảng bá quá mức so với khả năng thực tế của phần cứng có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng.

Với hạ tầng trạm sạc xe điện tại Việt Nam đang được mở rộng nhanh chóng, người tiêu dùng Việt cũng cần tỉnh táo phân biệt giữa lời hứa marketing và năng lực thực tế của xe, đặc biệt với các tính năng tự lái hay hỗ trợ lái xe.

Tổng kết

Vụ kiện Waller v. Tesla là một trong những đòn pháp lý mạnh nhất nhắm vào chương trình FSD của Tesla, đặc biệt khi chính công ty đã thừa nhận giới hạn phần cứng. Với tổng mức phơi nhiễm lên tới hàng tỷ USD, đây không chỉ là vấn đề tài chính mà còn là bài kiểm tra lớn về niềm tin của người tiêu dùng đối với lời hứa công nghệ tự lái — không chỉ riêng Tesla mà cho toàn ngành xe điện toàn cầu.

Nguồn: Electrek