Ủy ban doanh nghiệp Arizona chính thức bãi bỏ quy định tiết kiệm năng lượng — hóa đơn điện của người dân có nguy cơ tăng cao

Theo CleanTechnica, Ủy ban Doanh nghiệp Arizona (Arizona Corporation Commission — ACC) vừa tiến hành bỏ phiếu lần cuối nhằm xóa bỏ hoàn toàn Tiêu chuẩn Hiệu quả Năng lượng Điện (Electric Energy Efficiency Standards — EES) của bang Arizona, khép lại quy trình bãi bỏ đã được khởi động từ năm 2025. Động thái này khiến các công ty điện lực lớn như Arizona Public Service (APS) và Tucson Electric Power không còn bị ràng buộc phải cung cấp các chương trình tiết kiệm năng lượng giúp khách hàng giảm tiêu thụ điện và tiết kiệm chi phí.

Nội dung chính

Tiêu chuẩn EES trước đây yêu cầu các công ty điện lực phải đầu tư vào những sáng kiến tiết kiệm năng lượng có hiệu quả chi phí — tức là mỗi đồng đầu tư vào chương trình tiết kiệm năng lượng phải mang lại lợi ích lớn hơn cho người tiêu dùng so với việc xây thêm nhà máy điện mới. Việc bãi bỏ quy định này đồng nghĩa với việc các công ty điện lực sẽ giảm động lực thúc đẩy các chương trình bảo tồn năng lượng.

Theo đánh giá tác động kinh tế do chính ACC công bố, quyết định bãi bỏ EES được dự báo sẽ dẫn đến những hệ quả tiêu cực cho người dân Arizona:

• Mức tiêu thụ năng lượng của cư dân Arizona sẽ tăng cao
• Hóa đơn điện về dài hạn sẽ đắt đỏ hơn cho người đóng tiền điện
• Các công ty điện lực có xu hướng xây dựng thêm cơ sở hạ tầng phát điện mới với chi phí lớn — gánh nặng cuối cùng sẽ đổ lên vai người tiêu dùng
• Nguy cơ gia tăng phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch trong vận hành hệ thống điện

Đáng chú ý, quyết định này nằm trong chuỗi hành động của ACC nhằm dỡ bỏ các quy định về năng lượng sạch. Trước đó, cơ quan này đã xóa bỏ Tiêu chuẩn và Biểu giá Năng lượng Tái tạo (Renewable Energy Standard and Tariff — REST) — chính sách từng hỗ trợ phát triển điện mặt trời và các nguồn năng lượng tái tạo khác tại Arizona.

Các tổ chức môi trường và cộng đồng đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ:

Sierra Club nhận định: "ACC không hề che giấu xu hướng cắt giảm và phá bỏ năng lượng sạch" bất chấp những lợi ích chi phí rõ ràng mà các chương trình này mang lại cho khách hàng.

Tổ chức Activate 48 khẳng định tiết kiệm năng lượng là "một trong những cách hiệu quả nhất về chi phí để giảm hóa đơn điện" cho người dân.

Chispa Arizona chỉ trích ủy ban vì đã đặt lợi ích của các công ty điện lực lên trên quyền tiếp cận điện giá phải chăng của người dân.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện tại Arizona đặt ra bài học quan trọng cho Việt Nam trong bối cảnh nước ta đang đẩy mạnh chuyển đổi sang năng lượng sạch và phát triển hạ tầng xe điện. Khác với xu hướng đi lùi của Arizona, Việt Nam đang tích cực xây dựng khung pháp lý khuyến khích tiết kiệm năng lượng và điện khí hóa giao thông.

Với sự phát triển nhanh chóng của mạng lưới trạm sạc xe điện trên toàn quốc, nhu cầu điện cho giao thông sẽ ngày càng tăng. Điều này càng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì và tăng cường các chính sách tiết kiệm năng lượng — vừa giúp giảm áp lực lên lưới điện, vừa đảm bảo chi phí điện hợp lý cho người tiêu dùng, bao gồm cả chi phí sạc xe điện.

VinFast và các nhà sản xuất xe điện tại Việt Nam cũng đang hưởng lợi từ chính sách hỗ trợ năng lượng xanh của Chính phủ. Việc Arizona đi ngược lại xu hướng toàn cầu là một lời cảnh báo: nếu không có khung pháp lý vững chắc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và môi trường, quá trình chuyển đổi năng lượng có thể bị chậm lại đáng kể.

Tổng kết

Quyết định bãi bỏ Tiêu chuẩn Hiệu quả Năng lượng Điện của ACC là bước lùi đáng lo ngại trong hành trình chuyển đổi năng lượng tại Mỹ. Khi các chương trình tiết kiệm năng lượng bị cắt bỏ, người tiêu dùng Arizona sẽ phải gánh chịu hóa đơn điện cao hơn trong khi lượng phát thải carbon gia tăng. Đây là minh chứng cho thấy chính sách năng lượng đóng vai trò then chốt trong việc định hình tương lai của cả ngành điện lẫn ngành xe điện — và Việt Nam cần rút ra bài học từ những sai lầm này để tiếp tục con đường phát triển bền vững, bao gồm việc mở rộng hạ tầng trạm sạc xe điện song song với tiết kiệm năng lượng.

Nguồn: CleanTechnica