Utah dẫn đầu chương trình thí điểm 5 tiểu bang thử nghiệm máy bay cất hạ cánh thẳng đứng chạy điện

Theo ChargedEVs, Bộ Giao thông Vận tải bang Utah (UDOT) vừa được Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) lựa chọn để dẫn đầu một trong tám dự án trên toàn quốc thuộc Chương trình Thí điểm Tích hợp Máy bay Cất Hạ cánh Thẳng đứng bằng Điện (eVTOL Integration Pilot Program). Đây là sáng kiến kéo dài 3 năm nhằm đưa công nghệ hàng không điện vào vận hành thực tế.

Chương trình uFLY — thử nghiệm eVTOL tại 5 tiểu bang

Chương trình mang tên uFLY sẽ được triển khai tại 5 tiểu bang miền Tây nước Mỹ, do Utah dẫn đầu cùng sự tham gia của Oregon, Idaho, Arizona và Oklahoma. Với địa hình đa dạng từ đô thị, hành lang nông thôn, vùng núi cho đến các khu vực thường xuyên xảy ra cháy rừng, đây là môi trường lý tưởng để thử nghiệm máy bay eVTOL trong nhiều điều kiện thực tế khác nhau.

Hơn 30 đối tác từ khu vực công nghiệp và các viện nghiên cứu đã tham gia chương trình, bao gồm những cái tên đáng chú ý như Joby Aviation — một trong những công ty hàng đầu về taxi bay điện, BETA Technologies, Ampaire, Lockheed Martin (tập đoàn quốc phòng hàng đầu Mỹ), cùng các công ty như Future Flight Global, Alpine Air, Jump Aero và 47G.

Về hạ tầng hỗ trợ, bộ phận Hàng không của UDOT vận hành các trung tâm chỉ huy di động được trang bị đầy đủ trạm làm việc, kết nối vệ tinh, hệ thống giám sát video trực tiếp và theo dõi dữ liệu bay — cho phép điều phối các chuyến bay thử nghiệm ngay tại hiện trường.

Thống đốc bang Utah Spencer Cox cho biết: "Sự hợp tác này đưa Utah lên vị trí tiên phong trong thế hệ công nghệ hàng không tiếp theo, đồng thời tạo ra cơ hội mới cho tăng trưởng kinh tế, nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực."

Chủ tịch Thượng viện Stuart Adams cũng nhấn mạnh rằng Utah sở hữu "ngành hàng không vũ trụ mạnh mẽ, các viện nghiên cứu đổi mới sáng tạo và địa hình đa dạng phù hợp cho thử nghiệm thực tế."

eVTOL là gì và tại sao quan trọng?

Máy bay eVTOL (Electric Vertical Takeoff and Landing — cất hạ cánh thẳng đứng bằng điện) là loại phương tiện bay chạy hoàn toàn bằng động cơ điện, có khả năng cất và hạ cánh thẳng đứng như trực thăng nhưng vận hành êm hơn, sạch hơn và chi phí bảo trì thấp hơn đáng kể. Đây được xem là tương lai của giao thông đô thị, với tiềm năng ứng dụng rộng rãi từ taxi bay, vận chuyển hàng hóa cho đến cứu hộ cứu nạn.

Chương trình thí điểm kéo dài 3 năm của FAA là bước đi quan trọng trong việc xây dựng khung pháp lý và quy chuẩn kỹ thuật để tích hợp các phương tiện bay điện vào không phận thương mại Mỹ — mở đường cho việc thương mại hóa trong tương lai gần.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Dù Việt Nam chưa có chương trình thử nghiệm eVTOL quy mô lớn, xu hướng điện khí hóa giao thông đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi phương tiện — từ ô tô, xe máy cho đến xe buýt. Với hệ sinh thái xe điện đang phát triển nhanh chóng nhờ VinFast và mạng lưới hơn 42.000 điểm sạc trên toàn quốc (theo dữ liệu từ TramSac.me), Việt Nam đang xây dựng nền tảng hạ tầng điện có thể hỗ trợ cho các phương tiện bay điện trong tương lai.

Các quốc gia Đông Nam Á như Singapore và Indonesia đã bắt đầu thử nghiệm taxi bay điện. Nếu xu hướng này lan rộng, Việt Nam với địa hình đa dạng và nhu cầu kết nối vùng cao sẽ là ứng viên tiềm năng cho ứng dụng eVTOL, đặc biệt trong lĩnh vực cứu hộ, y tế và vận chuyển hàng hóa tại các vùng khó tiếp cận.

Tổng kết

Chương trình uFLY tại Mỹ đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc đưa máy bay điện eVTOL từ phòng thí nghiệm ra vận hành thực tế. Với sự tham gia của các tên tuổi lớn như Joby Aviation và Lockheed Martin, cùng khung thời gian 3 năm thử nghiệm, đây có thể là tiền đề cho cuộc cách mạng giao thông đường không sạch trên toàn cầu — một xu hướng mà Việt Nam cần theo dõi sát để không bỏ lỡ cơ hội.

Nguồn: ChargedEVs