Ukraine phát triển drone chiến đấu chạy pin nhiên liệu hydro — không phát thải, siêu yên tĩnh, bay liên tục hơn 10 giờ

Theo CleanTechnica, Ukraine đang nổi lên như một trung tâm phát triển drone không phát thải chạy pin nhiên liệu hydro (hydrogen fuel cell), đồng thời từng bước xây dựng ngành công nghiệp hydro xanh (green hydrogen) phục vụ cả mục đích quân sự lẫn xuất khẩu năng lượng sạch sang châu Âu.

Skyeton — drone trinh sát hydro "made in Ukraine" đã ra chiến trường

Nhà sản xuất drone Ukraine Skyeton đã phát triển thành công máy bay không người lái (UAV) trinh sát chạy pin nhiên liệu hydro sau hai năm nghiên cứu. Trước đó, mẫu drone Raybird chạy xăng của hãng đã đạt thời gian bay liên tục hơn 28 giờ, nhưng công nghệ pin nhiên liệu mang lại những lợi thế vượt trội: giảm đáng kể tiếng ồn và tín hiệu nhiệt — hai yếu tố sống còn trên chiến trường.

Từ tháng 12/2025, phiên bản Raybird chạy pin nhiên liệu hydro đã được triển khai trong các nhiệm vụ chiến đấu thực tế, đạt thời gian bay liên tục hơn 10 giờ. Skyeton đặt mục tiêu nâng con số này lên 20 giờ trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Để đưa công nghệ hydro lên bầu trời, các kỹ sư Skyeton đã phải giải quyết nhiều thách thức kỹ thuật:

• Khả năng chịu thời tiết khắc nghiệt: Cả phiên bản hydro-hybrid và động cơ đốt trong đều hoạt động ổn định trong dải nhiệt độ từ -35°C đến +55°C.
• Tính thấm của hydro: Đội ngũ kỹ sư đã cải tiến hệ thống kết nối, giảm áp suất và tối ưu trải nghiệm vận hành.
• Hạ tầng và hậu cần: Skyeton cung cấp hai phương án — hoán đổi bình chứa hydro đã nạp sẵn, hoặc sử dụng thiết bị di động nhỏ gọn để sản xuất hydro ngay tại hiện trường.

Hydro xanh — nguồn năng lượng tự chủ cho drone và hơn thế nữa

Hydro xanh được sản xuất bằng phương pháp điện phân nước (water electrolysis) sử dụng điện từ nguồn năng lượng tái tạo. Ưu điểm lớn nhất là khả năng vận hành tự chủ hoàn toàn, không phụ thuộc vào biến động giá nhiên liệu toàn cầu — yếu tố đặc biệt quan trọng trong bối cảnh xung đột.

Tại Mỹ, công ty Sesame Solar đã hợp tác với nhà sản xuất drone Heven AeroTech để phát triển hệ thống lưới điện nano di động chạy năng lượng mặt trời, có khả năng sản xuất hydro xanh tại chỗ để cung cấp cho drone chạy pin nhiên liệu.

Ukraine sở hữu nguồn tài nguyên gió, mặt trời và sinh khối dồi dào. Sau khi ngắt kết nối khỏi lưới điện Nga vào tháng 2/2022 và kết nối vào lưới điện châu Âu, quốc gia này đang định vị hydro xanh như một mặt hàng xuất khẩu chiến lược.

Nhà sản xuất máy điện phân Hydrogenera (Bulgaria) đã công bố giao máy điện phân công suất 2 megawatt cho một dự án hydro xanh tại Ukraine, dự kiến vận hành trong năm 2026. Cơ sở này sẽ sản xuất hydro cho các khách hàng công nghiệp tại Đức, với sự hỗ trợ tài chính từ chính phủ Đức.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Ukraine phải đối mặt với sự cạnh tranh từ các quốc gia khác, đặc biệt là Morocco. Nguồn nước bị hạn chế do các cuộc tấn công nhắm vào hồ chứa cũng là một thách thức lớn. Dù vậy, Ukraine có lợi thế nhờ hệ thống đường ống dẫn khí sẵn có đến châu Âu và các cơ sở lưu trữ khí ngầm có thể chuyển đổi sang lưu trữ hydro xanh.

"Ukraine có công suất tài nguyên tái tạo lớn hơn Đức (nước nhập khẩu tiềm năng), nhưng nhỏ hơn Morocco (nhà cung cấp thay thế cho châu Âu)." — IEA

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện drone hydro của Ukraine mang đến nhiều bài học cho Việt Nam — một quốc gia cũng đang đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng xanh. Việt Nam sở hữu tiềm năng năng lượng tái tạo lớn với bờ biển dài hơn 3.000 km và lượng bức xạ mặt trời cao, hoàn toàn có thể phát triển sản xuất hydro xanh trong tương lai.

Trong lĩnh vực giao thông, công nghệ pin nhiên liệu hydro đang được nhiều hãng xe lớn theo đuổi song song với xe điện chạy pin (BEV). Với hệ sinh thái xe điện đang phát triển nhanh tại Việt Nam — đặc biệt là VinFast và mạng lưới hơn 17.100 trạm sạc trên TramSac.me — việc theo dõi xu hướng hydro toàn cầu sẽ giúp thị trường Việt Nam chuẩn bị cho bước phát triển tiếp theo.

Tổng kết

Sự phát triển drone chạy pin nhiên liệu hydro tại Ukraine cho thấy công nghệ hydro xanh đang dần chứng minh giá trị thực tiễn — không chỉ trên giấy mà ngay trên chiến trường. Khi chi phí sản xuất hydro xanh tiếp tục giảm và hạ tầng năng lượng tái tạo mở rộng, công nghệ này có thể tạo ra bước ngoặt không chỉ cho ngành quốc phòng mà còn cho giao thông và công nghiệp trên toàn cầu.

Nguồn: CleanTechnica