Trung Quốc xuất khẩu kỷ lục 68 GW điện mặt trời trong tháng 3 — tại sao điều này quan trọng với cả thế giới

Theo Electrek, Trung Quốc vừa thiết lập kỷ lục mới về xuất khẩu điện mặt trời khi xuất đi 68 GW công suất pin mặt trời chỉ trong tháng 3/2026 — gấp đôi sản lượng tháng 2 và cao hơn 49% so với kỷ lục trước đó vào tháng 8/2025. Con số này tương đương toàn bộ công suất điện mặt trời đã lắp đặt của Tây Ban Nha.

50 quốc gia lập kỷ lục nhập khẩu pin mặt trời từ Trung Quốc

Trong tháng 3, có tới 50 quốc gia đạt mức nhập khẩu pin mặt trời từ Trung Quốc cao nhất mọi thời đại, trong khi 60 quốc gia khác ghi nhận mức cao nhất trong 6 tháng. Sự tăng trưởng diễn ra mạnh mẽ ở nhiều khu vực:

• Châu Phi: nhập khẩu tăng vọt 176% so với tháng trước, đạt 10 GW
• Châu Á: tăng gấp đôi lên 39 GW — riêng hai khu vực này chiếm khoảng 75% tổng mức tăng xuất khẩu
• Ấn Độ: tăng 141%, tương đương thêm 6,6 GW
• Malaysia: tăng đột biến 384%, thêm 1,8 GW
• Nigeria, Kenya, Ethiopia: lần đầu tiên mỗi nước nhập khẩu trên 1 GW

Tại sao con số này quan trọng?

Đợt tăng đột biến này bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu do căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ–Israel với Iran, đẩy giá dầu và khí đốt tăng cao. Các quốc gia đang gấp rút tìm kiếm nguồn năng lượng thay thế, và điện mặt trời trở thành lựa chọn hàng đầu.

Không chỉ pin mặt trời, xuất khẩu pin lưu trữ (battery) và xe điện (EV) của Trung Quốc cũng tăng mạnh. Tổng cộng ba lĩnh vực này tăng 70% so với cùng kỳ năm trước và 38% so với tháng 2. Riêng xuất khẩu pin lưu trữ đạt khoảng 250.000 tỷ VND (10 tỷ USD) trong tháng 3, tăng 44% so với tháng trước.

Các phân tích chỉ ra rằng năng lượng sạch giờ đây thực sự đóng vai trò "tấm đệm" giúp các nền kinh tế chống chọi với các cú sốc nhiên liệu hóa thạch. Sự tăng trưởng kỷ lục của điện mặt trời năm 2025 đã thay thế lượng điện khí đốt tương đương toàn bộ lượng LNG vận chuyển qua eo biển Hormuz trong năm đó.

Một xu hướng đáng chú ý khác: xuất khẩu tế bào quang điện (cell) và tấm wafer đạt 36 GW, vượt qua xuất khẩu tấm pin hoàn chỉnh (panel) ở mức 32 GW. Điều này cho thấy ngày càng nhiều quốc gia ưu tiên lắp ráp trong nước nhằm xây dựng năng lực sản xuất nội địa và tăng cường khả năng tự chủ chuỗi cung ứng.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Việt Nam là một trong những thị trường năng lượng mặt trời phát triển nhanh nhất Đông Nam Á và cũng là điểm đến quan trọng của pin mặt trời Trung Quốc. Làn sóng xuất khẩu này có thể mang đến nhiều cơ hội:

• Giá pin mặt trời giảm: Sản lượng khổng lồ từ Trung Quốc tiếp tục kéo giá thành xuống, giúp các dự án điện mặt trời tại Việt Nam trở nên khả thi hơn về mặt tài chính.
• Đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng: Khi giá nhiên liệu hóa thạch biến động mạnh, việc đầu tư vào năng lượng tái tạo kết hợp với hệ thống pin lưu trữ trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
• Hạ tầng xe điện hưởng lợi: Chi phí pin giảm đồng nghĩa với chi phí vận hành trạm sạc xe điện cũng có thể được tối ưu, thúc đẩy sự phát triển mạng lưới sạc tại Việt Nam.
• Cơ hội lắp ráp trong nước: Xu hướng nhập cell và wafer thay vì panel hoàn chỉnh mở ra cơ hội cho ngành công nghiệp lắp ráp pin mặt trời nội địa Việt Nam.

Tổng kết

Con số 68 GW trong một tháng không chỉ là kỷ lục xuất khẩu — đó là tín hiệu rõ ràng cho thấy thế giới đang chuyển dịch năng lượng với tốc độ chưa từng có. Khi các cú sốc dầu mỏ ngày càng thường xuyên, năng lượng mặt trời và pin lưu trữ sẽ tiếp tục là giải pháp được ưu tiên. Đối với Việt Nam, đây là thời điểm thuận lợi để đẩy mạnh cả năng lượng tái tạo lẫn hạ tầng sạc xe điện, tận dụng nguồn cung dồi dào và giá thành ngày càng cạnh tranh từ thị trường quốc tế.

Nguồn: Electrek