Trò lừa "động cơ chạy bằng nước" không chỉ là phát minh của Philippines — mà là huyền thoại toàn cầu tái xuất mỗi khi giá xăng tăng

Theo CleanTechnica, ý tưởng về chiếc xe chạy bằng nước từ lâu đã được coi là câu chuyện đặc trưng của Philippines, gắn liền với tên tuổi "nhà phát minh" Daniel Dingel. Mỗi khi giá xăng tăng vọt, mạng xã hội nước này lại xôn xao về phát minh bị "chôn vùi" của ông. Tuy nhiên, sự thật là trò lừa đảo động cơ chạy bằng nước không hề mang "quốc tịch" Philippines — đây là một huyền thoại toàn cầu đã tái xuất nhiều lần qua hàng thế kỷ, ở nhiều quốc gia khác nhau.

Lịch sử trò lừa "động cơ chạy bằng nước" trên toàn thế giới

Câu chuyện bắt đầu từ đầu thế kỷ 20, khi Charles H. Garrett tại Mỹ thử nghiệm hệ thống điện phân (electrolysis) để tách hydro từ nước nhằm cung cấp nhiên liệu cho động cơ đốt trong.

Đến thập niên 1970, Yull Brown quảng bá cái gọi là "khí Brown" — hỗn hợp hydro và oxy được tạo ra từ nước, được quảng cáo là nhiên liệu cách mạng. Tuy nhiên, không có bằng chứng khoa học nào chứng minh hiệu quả thực tế của hệ thống này.

Trường hợp nổi tiếng nhất có lẽ là Stanley Meyer trong thập niên 1980–1990. Meyer tuyên bố đã chế tạo được "pin nhiên liệu nước" (water fuel cell) có thể chạy xe chỉ bằng nước. Các buổi trình diễn của ông thu hút sự chú ý lớn từ truyền thông và nhà đầu tư, nhưng cuối cùng sụp đổ khi bị kiểm chứng pháp lý. Năm 1996, tòa án bang Ohio (Mỹ) tuyên Meyer phạm tội gian lận.

Sang thập niên 2000, công ty Genepax tại Nhật Bản công bố một chiếc xe chạy bằng nước, tạo ra tiêu đề lớn trên báo chí quốc tế nhưng không bao giờ cung cấp được chi tiết kỹ thuật có thể xác minh.

Đầu những năm 2010, kỹ sư Agha Waqar Ahmad tại Pakistan quảng bá hệ thống tương tự, gây chú ý rộng rãi trước khi bị giới khoa học phản bác. Gần đây nhất, thiết bị Nikuba tại Indonesia cũng viral trong thời kỳ giá nhiên liệu tăng cao.

Riêng Daniel Dingel tại Philippines, câu chuyện kết thúc bi kịch. Ở tuổi 80, ông bị kết tội lừa đảo (estafa) và qua đời hai năm sau đó trong tù.

Tại sao động cơ chạy bằng nước là bất khả thi?

Khoa học đã giải thích rõ ràng: nước không phải là nhiên liệu, mà là sản phẩm cuối cùng của quá trình đốt cháy. Để tách hydro từ nước cần phải cung cấp năng lượng thông qua điện phân (electrolysis). Và trong mọi trường hợp thực tế, năng lượng cần thiết để tách nước luôn lớn hơn năng lượng thu được khi đốt hydro.

Đây không phải là rào cản kỹ thuật tạm thời mà là giới hạn cơ bản của định luật nhiệt động lực học (thermodynamics). Bất kỳ thiết bị nào tuyên bố chạy chỉ bằng nước đều phải lấy năng lượng từ nguồn khác — dù có được công bố hay giấu đi.

Vì sao trò lừa này luôn tái xuất?

Điều thay đổi qua các thời kỳ là bối cảnh, không phải khoa học. Trong những giai đoạn khan hiếm nhiên liệu hoặc giá cả biến động mạnh, sức hấp dẫn của một giải pháp đơn giản, mang tính cách mạng trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Tại các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng, câu chuyện càng có sức nặng. Ý tưởng về một giải pháp thay thế bị "bỏ quên" dễ dàng chuyển từ tuyên bố kỹ thuật sang câu chuyện về cơ hội bị bỏ lỡ, thậm chí bị "thế lực lớn" đàn áp.

Trong thời đại số, tốc độ lan truyền càng nhanh chóng mặt. Những gì trước đây cần nhiều năm để phổ biến, giờ có thể tiếp cận hàng triệu người chỉ trong vài ngày — thường tách rời khỏi bối cảnh lịch sử và phân tích khoa học.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Tại Việt Nam, những "phát minh" tương tự cũng không phải là điều xa lạ. Mỗi đợt xăng tăng giá, mạng xã hội lại xuất hiện những bài chia sẻ về các thiết bị tiết kiệm xăng "thần kỳ" hoặc động cơ chạy bằng nước. Điều này cho thấy nhu cầu thực sự của người dân về các giải pháp năng lượng thay thế.

Thay vì tin vào những lời hứa phi khoa học, người tiêu dùng Việt Nam có thể hướng đến các giải pháp đã được chứng minh — trong đó xe điện là lựa chọn thực tế nhất hiện nay. Với sự phát triển mạnh mẽ của VinFast và hệ thống trạm sạc xe điện đang được mở rộng trên toàn quốc, việc chuyển đổi sang xe điện không còn là viễn cảnh xa vời mà đang diễn ra hàng ngày.

Thay vì mơ về "động cơ chạy bằng nước", hãy tìm hiểu về hạ tầng trạm sạc thực tế tại TramSac.me — nơi cập nhật bản đồ trạm sạc xe điện trên khắp Việt Nam.

Tổng kết

Trò lừa động cơ chạy bằng nước không phải là sản phẩm của bất kỳ quốc gia nào — nó là hiện tượng toàn cầu, được nuôi dưỡng bởi giá nhiên liệu cao và sự thiếu hiểu biết về nhiệt động lực học. Trong khi khoa học đã đóng cánh cửa "xe chạy bằng nước" từ lâu, thì công nghệ xe điện đang mở ra cánh cửa mới — thực tế, hiệu quả và bền vững hơn rất nhiều.

Nguồn: CleanTechnica