Triển khai xe tải không phát thải tại Mỹ tăng vọt 37% trong năm 2025 — đà tăng trưởng mạnh mẽ bất chấp thị trường thu hẹp

Theo Electrek, báo cáo thường niên "Zeroing in on Zero-Emission Trucks" của tổ chức CALSTART vừa công bố cho thấy bức tranh đầy lạc quan: việc triển khai xe tải không phát thải (zero-emission truck — ZET) tại Mỹ đã tăng vọt 37% trong năm 2025 so với năm trước đó. Tổng cộng 72.309 xe tải không phát thải đã được đưa vào vận hành trên toàn nước Mỹ tính đến cuối năm — một con số ấn tượng cho thấy xu hướng điện hóa vận tải hạng nặng đang ngày càng rõ nét.

Chi tiết về đà tăng trưởng

Điểm đáng chú ý nhất là sự tăng tốc rõ rệt giữa hai nửa năm 2025. Trong nửa đầu năm, tỷ lệ xe tải không phát thải chỉ chiếm khiêm tốn 1,32% tổng số xe tải mới triển khai. Tuy nhiên, sang nửa cuối năm, con số này nhảy vọt lên 4,14% với 12.996 xe được đưa vào sử dụng — thiết lập kỷ lục mới cho giai đoạn 6 tháng cao nhất từ trước đến nay, phá vỡ mức 3,13% được ghi nhận vào nửa đầu năm 2023.

Đáng nói hơn, kết quả này đạt được trong bối cảnh thị trường xe tải thương mại nói chung đang co lại mạnh. Doanh số xe tải tổng thể giảm tới 35% so với cùng kỳ năm trước trong nửa cuối 2025, với chỉ 314.067 xe được bán ra. Điều này cho thấy xe tải không phát thải không chỉ tăng trưởng mà còn đang giành thị phần đáng kể từ xe sử dụng nhiên liệu truyền thống.

Động lực tăng trưởng

Nhiều yếu tố đã góp phần thúc đẩy làn sóng này:

• Chi phí nhiên liệu tăng cao kỷ lục — giá xăng dầu leo thang khiến các đội xe vận tải phải tính toán lại bài toán chi phí vận hành, và xe điện trở thành lựa chọn hấp dẫn hơn bao giờ hết.
• Chương trình ưu đãi từ các bang và công ty điện lực — nhiều chính sách khuyến khích mới được triển khai, bao gồm các khoản đầu tư hàng trăm triệu USD cho hạ tầng sạc xe điện thương mại.
• Ưu đãi thuế theo Mục 179 (Section 179) — cho phép các doanh nghiệp vận tải khấu hao nhanh khi đầu tư vào xe tải điện.
• Tesla Semi gia nhập thị trường — với giá bán khoảng 7,3 tỷ VND (290.000 USD) cho phiên bản đầu kéo có tầm hoạt động lên tới khoảng 805 km (500 dặm), Tesla Semi đã tạo thêm sức ép cạnh tranh tích cực cho phân khúc.

Các đội xe lớn cũng đang tích cực chuyển đổi. Sysco — tập đoàn phân phối thực phẩm hàng đầu nước Mỹ — đã tiếp nhận các xe tải điện Freightliner eCascadia vào đội xe của mình, minh chứng cho thấy xe tải điện hạng nặng đã sẵn sàng cho vận hành thực tế.

CALSTART nhận định rằng năm 2026 sẽ là năm mang tính quyết định, khi tốc độ áp dụng phụ thuộc vào sự phối hợp giữa chính sách các bang, phát triển hạ tầng sạc và cam kết từ các doanh nghiệp vận tải.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Xu hướng điện hóa vận tải hạng nặng tại Mỹ mang đến nhiều bài học giá trị cho Việt Nam. Hiện tại, thị trường xe điện Việt Nam đang phát triển nhanh chóng với VinFast dẫn đầu ở phân khúc xe du lịch, nhưng phân khúc xe tải điện thương mại vẫn còn gần như bỏ ngỏ.

Với thực tế chi phí nhiên liệu ngày càng tăng và áp lực giảm phát thải trong lĩnh vực logistics, việc nghiên cứu chuyển đổi đội xe tải sang xe điện là hướng đi tất yếu. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là hạ tầng trạm sạc phải đáp ứng được nhu cầu — đặc biệt là các trạm sạc nhanh công suất cao cho xe thương mại. Bạn có thể theo dõi tình hình phát triển mạng lưới trạm sạc xe điện tại Việt Nam trên TramSac.me để cập nhật thông tin mới nhất.

Kinh nghiệm từ Mỹ cho thấy, sự kết hợp giữa chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ từ công ty điện lực và giá xe giảm dần là công thức hiệu quả để thúc đẩy chuyển đổi. Đây là mô hình Việt Nam có thể tham khảo khi xây dựng lộ trình điện hóa vận tải hàng hóa.

Tổng kết

Con số tăng trưởng 37% trong triển khai xe tải không phát thải tại Mỹ năm 2025 là minh chứng rõ ràng cho thấy cuộc cách mạng xe điện không chỉ giới hạn ở xe du lịch. Khi cả xe tải hạng nặng — phương tiện vốn được xem là thách thức lớn nhất cho điện hóa — cũng đang chuyển đổi với tốc độ ngày càng nhanh, có thể khẳng định rằng tương lai của vận tải xanh đã không còn xa vời. Với đà tăng trưởng hiện tại và sự vào cuộc của các "ông lớn" như Tesla, Freightliner, câu hỏi không còn là "liệu xe tải điện có khả thi?" mà đã chuyển sang "bao giờ xe tải điện sẽ trở thành tiêu chuẩn?"

Nguồn: Electrek