Trang trại điện gió ngoài khơi lớn nhất nước Mỹ chính thức vận hành — bất chấp lệnh cấm của Trump

Theo CleanTechnica, dự án điện gió ngoài khơi Coastal Virginia Offshore Wind (CVOW) — trang trại gió ngoài khơi lớn nhất nước Mỹ — đã chính thức bắt đầu cung cấp điện vào lưới quốc gia ngày 25/03/2026. Với công suất 2,6 gigawatt (GW) và tổng vốn đầu tư 11,5 tỷ USD (khoảng 287.500 tỷ VND), CVOW không chỉ là dự án điện gió ngoài khơi lớn nhất Hoa Kỳ mà còn nằm trong nhóm lớn nhất thế giới.

Hành trình 13 năm vượt qua mọi rào cản

CVOW do tập đoàn năng lượng Dominion Energy phát triển cùng đối tác TotalEnergies, đã trải qua 13 năm từ giai đoạn nghiên cứu khả thi đến khi turbine đầu tiên bắt đầu phát điện vào ngày 23/03/2026. Chỉ hai ngày sau, dự án chính thức hòa lưới điện, đánh dấu cột mốc quan trọng cho ngành năng lượng tái tạo Mỹ.

Dự án này đặc biệt đáng chú ý vì đã vượt qua hàng loạt trở ngại từ chính quyền Trump. Lệnh dừng thi công (stop-work order) được ban hành năm 2025 đã khiến chi phí xây dựng CVOW tăng thêm khoảng 230 triệu USD (khoảng 5.750 tỷ VND). Bên cạnh đó, các mức thuế quan mới áp lên vật liệu nhập khẩu đã đội thêm 137 triệu USD (khoảng 3.425 tỷ VND) chi phí nguyên vật liệu.

Tổng cộng, những rào cản chính sách này đã làm tăng chi phí gần 370 triệu USD — khoản tiền cuối cùng sẽ được phân bổ vào hóa đơn điện của người tiêu dùng, ước tính trung bình mỗi hộ gia đình phải trả thêm khoảng 43 cent Mỹ (khoảng 10.750 VND) mỗi tháng.

Lợi ích kinh tế dài hạn vượt xa chi phí phát sinh

Dù chi phí bị đội lên, Dominion Energy ước tính rằng CVOW sẽ giúp tiết kiệm tới 3 tỷ USD tiền nhiên liệu (khoảng 75.000 tỷ VND) trong 10 năm vận hành đầu tiên, dựa trên số liệu giá nhiên liệu năm 2023. Đây là minh chứng rõ ràng rằng năng lượng tái tạo không chỉ sạch hơn mà còn kinh tế hơn trong dài hạn.

Theo Dominion, giá điện tại khu vực ba bang mà hãng phục vụ hiện vẫn thấp hơn mức trung bình cả nước: North Carolina thấp hơn 24%, Virginia thấp hơn 17%, và South Carolina thấp hơn 12%.

Bức tranh tương phản: một dự án sống, hai dự án bị khai tử

Đáng chú ý, đúng ngày CVOW bắt đầu vận hành, TotalEnergies đã chấp nhận khoản thanh toán 1 tỷ USD (khoảng 25.000 tỷ VND) từ chính quyền Trump để từ bỏ hai giấy phép điện gió ngoài khơi khác tại vùng biển Đại Tây Dương. Điều này cho thấy sức ép chính trị đối với năng lượng tái tạo tại Mỹ vẫn rất lớn, nhưng những dự án đã tiến đủ xa như CVOW vẫn có thể hoàn thành.

Ngoài CVOW, dự án South Fork — trang trại gió ngoài khơi công suất 132 MW giữa đảo Block Island và Long Island — đã vận hành từ tháng 3/2024 và theo báo cáo đã "vượt kỳ vọng" trong sản lượng điện mùa đông.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Việt Nam có đường bờ biển dài hơn 3.200 km với tiềm năng điện gió ngoài khơi ước tính lên đến 600 GW — gấp hơn 230 lần CVOW. Tuy nhiên, tiến độ triển khai vẫn còn rất chậm so với tiềm năng. Câu chuyện CVOW mang đến hai bài học quan trọng:

• Kiên trì vượt rào cản chính sách: 13 năm phát triển và hàng loạt trở ngại pháp lý không ngăn được CVOW hoàn thành, cho thấy tầm quan trọng của cam kết dài hạn trong dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn.
• Năng lượng sạch hỗ trợ giao thông xanh: Nguồn điện từ gió sẽ giúp hạ tầng sạc xe điện tại Việt Nam thực sự "xanh" từ gốc. Hiện tại, mạng lưới trạm sạc trên TramSac.me đã cập nhật hơn 16.200 trạm sạc trên toàn quốc — nhưng nguồn điện cung cấp cho các trạm này phần lớn vẫn đến từ nhiệt điện.

Việc phát triển điện gió ngoài khơi sẽ là yếu tố then chốt để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, đồng thời đảm bảo rằng xe điện — từ VinFast đến các thương hiệu quốc tế — thực sự giảm phát thải chứ không chỉ chuyển nguồn phát thải từ ống xả sang nhà máy điện.

Tổng kết

Sự kiện CVOW chính thức hòa lưới điện là tín hiệu tích cực cho toàn ngành năng lượng tái tạo toàn cầu. Bất chấp áp lực chính trị và chi phí phát sinh gần 370 triệu USD, dự án 2,6 GW này chứng minh rằng điện gió ngoài khơi quy mô lớn hoàn toàn khả thi và có lợi về kinh tế. Đối với Việt Nam, đây là lời nhắc nhở rằng cần đẩy nhanh quy hoạch và triển khai các dự án điện gió ngoài khơi để vừa phục vụ nhu cầu điện ngày càng tăng, vừa tạo nền tảng năng lượng sạch cho hạ tầng trạm sạc xe điện đang mở rộng nhanh chóng.

Nguồn: CleanTechnica