Toyota và Isuzu hợp tác phát triển xe tải hydro — giải quyết bài toán mà xe tải điện chạy pin chưa thể xử lý

Theo Carscoops, hai hãng xe hàng đầu Nhật Bản — Toyota và Isuzu — vừa chính thức công bố chương trình hợp tác phát triển xe tải hạng nhẹ chạy pin nhiên liệu hydro (fuel cell electric truck) đầu tiên được sản xuất hàng loạt. Dự kiến sản xuất sẽ bắt đầu trong năm tài chính 2027 của Nhật Bản (kết thúc tháng 3/2028), nhắm vào phân khúc giao hàng đô thị — nơi xe tải điện chạy pin đang bộc lộ những điểm yếu khó khắc phục.

Nội dung chính

Mẫu xe tải mới sẽ được phát triển dựa trên khung gầm Isuzu Elf EV (tên quốc tế là N-Series) — dòng xe tải hạng nhẹ đã ra mắt từ năm 2023 với các gói pin mô-đun từ 40 đến 180 kWh. Tuy nhiên, thay vì sử dụng pin lithium-ion, phiên bản mới sẽ được trang bị hệ thống pin nhiên liệu hydro thế hệ thứ ba của Toyota, với hiệu suất được cải thiện tới 20% so với thế hệ hiện tại.

Vậy tại sao lại chọn hydro thay vì pin điện cho xe tải giao hàng? Câu trả lời nằm ở một thực tế mà ngành vận tải lạnh đang đối mặt: xe tải điện chạy pin khi phải vận hành hệ thống làm lạnh sẽ tiêu hao pin rất nhanh, khiến phạm vi hoạt động bị thu hẹp đáng kể. Bên cạnh đó, thời gian sạc kéo dài của các gói pin dung lượng lớn có thể gây gián đoạn lịch trình giao hàng vốn đã rất chặt chẽ trong môi trường đô thị.

Xe tải chạy hydro giải quyết trọn vẹn những vấn đề này nhờ một số ưu điểm vượt trội:

• Thời gian nạp nhiên liệu nhanh — tương đương với việc đổ dầu diesel, chỉ mất vài phút thay vì hàng giờ sạc pin
• Phạm vi hoạt động dài hơn — không bị ảnh hưởng bởi hệ thống phụ trợ như làm lạnh
• Giảm rung lắc và tiếng ồn so với động cơ diesel — phù hợp cho giao hàng đêm trong khu dân cư
• Không phát thải CO₂ trong quá trình vận hành

Đây không phải lần đầu tiên Toyota và Isuzu bắt tay nhau trong lĩnh vực hydro. Trước đó, hai hãng đã cùng phát triển xe buýt đô thị ERGA FCV — mẫu xe buýt chạy pin nhiên liệu với bình hydro được tích hợp vào kết cấu mái xe.

Tuy nhiên, cả hai hãng đều thừa nhận rằng chi phí sản xuất xe chạy pin nhiên liệu vẫn còn cao và hạ tầng trạm nạp hydro còn hạn chế. Chiến lược của họ là tối ưu hóa kết cấu xe, cải tiến quy trình sản xuất và tiếp tục phát triển công nghệ pin nhiên liệu để đưa giá thành xuống mức cạnh tranh hơn.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Tại Việt Nam, ngành vận tải lạnh đang phát triển mạnh mẽ cùng với sự bùng nổ của thương mại điện tử và dịch vụ giao đồ tươi sống. Hiện tại, thị trường trong nước đang tập trung vào xe điện chạy pin (BEV) với sự dẫn dắt của VinFast và mạng lưới trạm sạc đang mở rộng nhanh chóng trên toàn quốc.

Tuy nhiên, bài toán giao hàng lạnh bằng xe điện mà Toyota và Isuzu đề cập cũng hoàn toàn đúng với bối cảnh Việt Nam. Trong điều kiện thời tiết nóng ẩm quanh năm, hệ thống làm lạnh trên xe tải phải hoạt động liên tục ở công suất cao, khiến pin tiêu hao nhanh hơn nhiều so với điều kiện ôn đới.

Dù công nghệ hydro vẫn còn xa mới phổ biến tại Việt Nam do thiếu hạ tầng trạm nạp, nhưng đây là một hướng đi đáng theo dõi — đặc biệt khi Chính phủ đang xây dựng chiến lược năng lượng xanh dài hạn. Trong ngắn hạn, việc theo dõi diễn biến hạ tầng sạc điện cho xe thương mại tại Việt Nam qua TramSac.me vẫn là điều thiết thực nhất cho các doanh nghiệp vận tải.

Tổng kết

Sự hợp tác giữa Toyota và Isuzu cho thấy rằng tương lai của vận tải xanh không chỉ có pin lithium-ion. Trong những phân khúc đặc thù như giao hàng lạnh đô thị, công nghệ pin nhiên liệu hydro có thể là lời giải phù hợp hơn. Nếu hai hãng Nhật thành công trong việc đưa giá thành xuống và mở rộng hạ tầng nạp hydro, đây có thể trở thành xu hướng lan tỏa sang nhiều thị trường châu Á — bao gồm cả Việt Nam trong tương lai không xa.

Nguồn: Carscoops