Tòa phúc thẩm Mỹ bác đơn kiện của ngành công nghiệp, giữ nguyên quy định không phát thải cho lò hơi tại Nam California

Theo CleanTechnica, Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 9 (Ninth Circuit Court of Appeals) của Mỹ vừa ra phán quyết quan trọng: bác bỏ hoàn toàn đơn kiện của các doanh nghiệp công nghiệp nhằm lật đổ Quy định 1146.2 — quy định tiên phong yêu cầu lò hơi (boiler) và máy nước nóng (water heater) tại khu vực Nam California phải đạt tiêu chuẩn không phát thải (zero-emission). Đây được xem là chiến thắng mang tính bước ngoặt cho phong trào điện khí hóa và bảo vệ chất lượng không khí tại Mỹ.

Nội dung chính

Quy định 1146.2 được Quận Quản lý Chất lượng Không khí Nam California (South Coast Air Quality Management District — SCAQMD) thông qua vào năm 2024, áp dụng cho hơn 1,3 triệu máy nước nóng và lò hơi công nghiệp trên khắp khu vực Nam California. Đây là vùng mà Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) xếp vào nhóm vi phạm "nghiêm trọng" (extreme violation) các tiêu chuẩn sức khỏe về chất lượng không khí.

Cụ thể, các lò hơi công nghiệp nhỏ hiện chiếm gần 10% tổng lượng phát thải oxit nitơ (NOx) — chất gây ô nhiễm hình thành sương mù quang hóa — từ tất cả các nguồn phát thải cố định trong khu vực. Quy định mới sẽ giúp giảm 5,6 tấn NOx mỗi ngày, tương đương gần một nửa tổng lượng NOx phát thải từ toàn bộ ô tô trong vùng.

Về mặt sức khỏe cộng đồng, các cơ quan chức năng ước tính quy định này sẽ giúp:

• Tránh được hơn 2.800 ca tử vong sớm
• Ngăn ngừa 11.800 ca hen suyễn
• Giảm 300.000 ngày nghỉ học và nghỉ làm do ô nhiễm
• Mang lại lợi ích sức khỏe trị giá hơn 2,3 triệu tỷ VND (95 tỷ USD)

Các doanh nghiệp công nghiệp đã đệ đơn kiện, cho rằng quy định này gây gánh nặng tài chính và vượt quá thẩm quyền quản lý. Tuy nhiên, tòa án đã bác bỏ toàn bộ lập luận này.

Liên minh bảo vệ quy định bao gồm các tổ chức môi trường hàng đầu như Sierra Club, People's Collective for Environmental Justice (Tập thể Nhân dân vì Công lý Môi trường) và Industrious Labs, được đại diện pháp lý bởi Earthjustice cùng hãng luật Donahue, Goldberg & Herzog.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Phán quyết của tòa án Mỹ gửi đi một tín hiệu rõ ràng: xu hướng điện khí hóa không chỉ giới hạn ở lĩnh vực giao thông mà đang mở rộng sang cả hệ thống sưởi và thiết bị công nghiệp. Điều này có nhiều hàm ý quan trọng cho Việt Nam.

Tại Việt Nam, quá trình điện khí hóa giao thông đang diễn ra mạnh mẽ với sự dẫn dắt của VinFast cùng hệ thống trạm sạc xe điện ngày càng mở rộng trên toàn quốc. Tuy nhiên, lĩnh vực công nghiệp — đặc biệt là lò hơi và hệ thống sưởi tại các nhà máy — vẫn chủ yếu sử dụng nhiên liệu hóa thạch và chưa có lộ trình chuyển đổi rõ ràng.

Kinh nghiệm từ California cho thấy việc đặt ra các tiêu chuẩn không phát thải cho thiết bị công nghiệp là hoàn toàn khả thi về mặt pháp lý và mang lại lợi ích sức khỏe cộng đồng khổng lồ. Khi Việt Nam hướng tới mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050, việc mở rộng điện khí hóa sang lĩnh vực công nghiệp — song song với phát triển hạ tầng sạc xe điện — sẽ là bước đi tất yếu.

Tổng kết

Phán quyết của Tòa Phúc thẩm Khu vực 9 khẳng định quyền của các cơ quan quản lý địa phương trong việc đặt ra tiêu chuẩn không phát thải cho thiết bị công nghiệp, bất chấp sự phản đối từ phía doanh nghiệp. Với hơn 1,3 triệu thiết bị phải chuyển đổi, Nam California đang trở thành hình mẫu cho phong trào điện khí hóa công nghiệp toàn cầu — một xu hướng mà Việt Nam cũng cần theo dõi sát sao trong hành trình chuyển đổi năng lượng xanh của mình.

Nguồn: CleanTechnica