Thợ đóng xe Philippines chế tạo ô tô điện kiểu BMW Isetta — ước mơ sản xuất hàng loạt từ xưởng nhỏ

Theo CleanTechnica, trong thế giới kỹ thuật ô tô cao cấp, "bề mặt Class-A" (Class-A surfaces) và sự đối xứng khí động học là thước đo của đẳng cấp. Đó chính là những tiêu chuẩn mà Adonis Lagangan đã thuần thục khi chế tạo vỏ sợi thủy tinh cho siêu xe Keating TKR của Anh — mẫu xe có khả năng đạt tốc độ hơn 400 km/h. Nhưng giờ đây, người kỹ sư Philippines này đang dồn tâm huyết vào một thứ khác hẳn: những chiếc xe điện cỡ nhỏ, giá phải chăng, dành cho người dân bình thường.

Từ siêu xe đến xe điện bình dân

Lagangan là nhà sáng lập Austin-Pierre Motor Vehicle Manufacturing. Ông có bằng kỹ sư cơ khí và hơn một thập kỷ kinh nghiệm tại Mitsubishi Heavy Industries. Là một lao động Philippines ở nước ngoài (OFW — Overseas Filipino Worker), ông đã tích lũy vốn trong thời gian làm việc xa quê để theo đuổi giấc mơ xe điện.

"Bước ngoặt thực sự đến khi linh kiện xe điện giá rẻ trở nên phổ biến và tôi có đủ vốn để thử nghiệm", Lagangan chia sẻ.

Sản phẩm đầu tiên của ông là Genius MUV — ban đầu chạy động cơ đốt trong từ năm 2014, sau đó được chuyển đổi sang nền tảng điện. Trong thời gian phong tỏa vì COVID tại Indonesia, Lagangan đã thiết kế nguyên mẫu xe ba bánh điện Genie E-Trike ngay trong phòng ngủ, sử dụng phần mềm CAD 3D.

e-Setta — chiếc xe điện mang hồn BMW Isetta

Dự án thu hút sự chú ý nhất của Austin-Pierre là mẫu xe điện lấy cảm hứng từ BMW Isetta huyền thoại — chiếc microcar (xe siêu nhỏ) nổi tiếng thập niên 1950 với thiết kế cửa mở phía trước độc đáo. Mẫu e-Setta của Lagangan giữ nguyên đặc trưng cửa mở phía trước, sử dụng thân vỏ bằng sợi thủy tinh (fiberglass) — chất liệu sở trường của ông.

Xe Genie E-Trike sử dụng động cơ điện dẫn động trực tiếp (direct drive) và bộ pin lithium-ion tái chế từ hệ thống pin năng lượng mặt trời — một hướng tiếp cận bền vững và tiết kiệm chi phí. Nền tảng được thiết kế theo dạng mô-đun, nhắm vào nhu cầu di chuyển "chặng cuối" (last-mile) đặc thù của Philippines.

Lagangan nhấn mạnh lợi thế cạnh tranh: "Xe nhập khẩu có thể rẻ hơn ban đầu, nhưng chúng thường dùng linh kiện chất lượng thấp như pin axit-chì. Chúng tôi tập trung vào khả năng bảo trì tại chỗ và giá trị dài hạn cho khách hàng."

Bối cảnh chính sách và tham vọng mở rộng

Dự án của Lagangan ra đời đúng thời điểm Philippines ban hành Đạo luật Phát triển Công nghiệp Xe Điện (EVIDA — Electric Vehicle Industry Development Act), yêu cầu chuyển đổi sang giao thông bền vững. Thay vì cạnh tranh ở phân khúc ô tô con, Austin-Pierre tập trung vào xe ba bánh điện và xe vận chuyển hàng hóa — xương sống của hệ thống giao thông thương mại Philippines.

Về tầm nhìn dài hạn, Lagangan đặt mục tiêu 10 năm để đưa Austin-Pierre sản xuất xe điện quy mô lớn, đồng thời đào tạo thế hệ kỹ sư xe điện mới cho Philippines. Ông cũng hướng đến mở rộng sang các thị trường ASEAN và châu Phi.

"Trong 10 năm tới, tôi hình dung Austin-Pierre sẽ sản xuất xe điện thiết kế nội địa ở quy mô lớn. Ngoài việc giao xe, chúng tôi muốn đào tạo một thế hệ kỹ sư xe điện Philippines mới", ông chia sẻ.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện của Lagangan gợi mở nhiều điều cho thị trường xe điện Việt Nam. Trong khi VinFast đang dẫn đầu với chiến lược sản xuất quy mô lớn, phân khúc xe điện cỡ nhỏ và xe ba bánh điện phục vụ giao hàng chặng cuối vẫn còn nhiều dư địa phát triển tại Việt Nam.

Việc tái sử dụng pin từ hệ thống năng lượng mặt trời — như cách Austin-Pierre đang làm — cũng là một hướng đi đáng chú ý khi Việt Nam đang đẩy mạnh điện mặt trời. Đặc biệt, mô hình xe điện giá rẻ, dễ bảo trì sẽ phù hợp với nhu cầu của nhiều đô thị Việt Nam, nơi xe máy điện và xe ba bánh đang ngày càng phổ biến. Hạ tầng trạm sạc xe điện tại Việt Nam cũng đang được mở rộng nhanh chóng để đáp ứng xu hướng này.

Tổng kết

Adonis Lagangan là minh chứng cho thấy đổi mới trong ngành xe điện không chỉ đến từ những tập đoàn tỷ đô. Từ kinh nghiệm chế tạo siêu xe đến việc tự tay đóng xe điện cỡ nhỏ trong phòng ngủ, ông đang chứng minh rằng các nước Đông Nam Á hoàn toàn có thể tự phát triển giải pháp di chuyển điện phù hợp với điều kiện địa phương. Nếu thành công, Austin-Pierre có thể trở thành hình mẫu cho nhiều startup xe điện trong khu vực ASEAN.

Nguồn: CleanTechnica