Thị trường xe điện Mỹ giảm 27% trong quý I/2026 — mức sụt giảm tồi tệ nhất kể từ năm 2022

Theo CleanTechnica, thị trường xe thuần điện (BEV) tại Mỹ đã trải qua quý đầu năm 2026 ảm đạm nhất kể từ năm 2022, với mức sụt giảm lên tới 27% so với quý I/2025. Sự lao dốc này được cho là hệ quả trực tiếp từ việc chính quyền Trump xóa bỏ chính sách ưu đãi thuế liên bang dành cho xe điện — vốn là động lực chính thúc đẩy người tiêu dùng Mỹ chuyển sang xe điện trong giai đoạn trước đó.

Từ kỷ lục đến lao dốc — câu chuyện của chính sách

Dưới thời Tổng thống Biden, Quốc hội Mỹ đã phục hồi và mở rộng khoản tín dụng thuế trị giá 7.500 USD (khoảng 187 triệu VND) cho mỗi xe điện mới, kèm theo nhiều điều kiện nhưng cũng có những "lỗ hổng" đủ rộng để phần lớn người mua đều được hưởng lợi. Kết quả là quý I/2025 ghi nhận doanh số xe điện ở mức cao kỷ lục, tạo nên làn sóng điện khí hóa mạnh mẽ trên toàn nước Mỹ.

Tuy nhiên, khi chính quyền Trump lên nắm quyền cùng đa số Đảng Cộng hòa tại Quốc hội, các ưu đãi thuế này đã bị loại bỏ. Hệ quả phản ánh rõ nét trong số liệu: doanh số xe điện quý I/2026 tụt xuống mức thấp nhất trong vòng bốn năm.

Tác giả Zachary Shahan của CleanTechnica nhận xét: "Chúng ta đã không biết mình may mắn đến thế nào trong quý I/2025" — một lời cảm thán về khoảng cách lớn giữa hai giai đoạn có và không có chính sách hỗ trợ xe điện.

Top 5 mẫu xe điện bán chạy nhất quý I/2026

Bất chấp sự sụt giảm chung của toàn thị trường, Tesla vẫn thống trị bảng xếp hạng với hai vị trí đầu bảng:

1. Tesla Model Y — tiếp tục giữ ngôi vương
2. Tesla Model 3 — vị trí á quân quen thuộc
3. Toyota bZ (trước đây là bZ4X) — bứt phá ấn tượng
4. Hyundai IONIQ 5
5. Chevrolet Equinox EV

Đáng chú ý, khoảng cách doanh số giữa nhóm top 5 và các mẫu xe còn lại là rất lớn, cho thấy thị trường xe điện Mỹ vẫn tập trung cao độ vào một số ít mẫu xe chủ lực.

Trong bức tranh chung, chỉ có 6 thương hiệu ô tô ghi nhận tăng trưởng doanh số so với cùng kỳ năm trước. Phần lớn các hãng đều chứng kiến sự sụt giảm đáng kể — một sự đảo ngược hoàn toàn so với đà tăng trưởng mạnh mẽ đầu năm 2025.

Điểm sáng trong bức tranh ảm đạm

Dù giảm 27%, doanh số xe điện quý I/2026 tại Mỹ vẫn cao hơn đáng kể so với quý I/2021 và quý I/2022 — giai đoạn thị trường xe điện còn ở quy mô nhỏ. Điều này cho thấy nền tảng người dùng xe điện đã được mở rộng đủ lớn và không dễ quay lại mức cũ, ngay cả khi thiếu vắng ưu đãi từ chính phủ.

Ngoài ra, sự vươn lên của Toyota bZ lên vị trí thứ 3 — vượt qua nhiều đối thủ đã thành danh — chứng tỏ rằng các hãng xe truyền thống đang dần bắt kịp cuộc chơi điện khí hóa.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Diễn biến tại thị trường Mỹ mang đến nhiều bài học giá trị cho Việt Nam. Trước hết, nó khẳng định vai trò then chốt của chính sách hỗ trợ đối với tốc độ phổ cập xe điện. Tại Việt Nam, các ưu đãi thuế như miễn lệ phí trước bạ, giảm thuế tiêu thụ đặc biệt cho xe điện đang đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy người tiêu dùng chuyển đổi sang phương tiện xanh.

Bên cạnh chính sách, hạ tầng trạm sạc cũng là yếu tố quyết định. VinFast — hãng xe điện hàng đầu Việt Nam — đang tích cực mở rộng mạng lưới trạm sạc trên toàn quốc. Bạn có thể tra cứu vị trí các trạm sạc trên TramSac.me để lên kế hoạch di chuyển thuận tiện. Danh sách đầy đủ các trạm sạc có tại tramsac.me/tram-sac.

Việc thị trường Mỹ phụ thuộc nặng nề vào chính sách thuế cũng là lời nhắc nhở rằng Việt Nam cần xây dựng hệ sinh thái xe điện bền vững — không chỉ dựa vào ưu đãi ngắn hạn mà còn cần đầu tư vào hạ tầng sạc, giáo dục người dùng và phát triển chuỗi cung ứng nội địa.

Tổng kết

Thị trường xe điện Mỹ đang trả giá cho sự thay đổi chính sách đột ngột, với mức giảm 27% trong quý I/2026 — tệ nhất kể từ năm 2022. Dù vậy, nền tảng thị trường vẫn lớn hơn nhiều so với vài năm trước, và sự cạnh tranh giữa các hãng xe tiếp tục gia tăng. Câu chuyện tại Mỹ một lần nữa cho thấy: chính sách hỗ trợ rõ ràng, ổn định là yếu tố sống còn để thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang xe điện — một bài học mà Việt Nam cần ghi nhớ khi tiếp tục xây dựng lộ trình điện khí hóa giao thông.

Nguồn: CleanTechnica