Thế giới lắp đặt kỷ lục 814 GW điện gió và mặt trời năm 2025 — định hình lại bản đồ năng lượng toàn cầu

Theo Electrek, thế giới vừa ghi nhận một cột mốc lịch sử trong lĩnh vực năng lượng tái tạo: tổng công suất điện gió và điện mặt trời lắp đặt mới trong năm 2025 đạt 814 GW — tăng 17% so với mức 696 GW của năm 2024. Con số này không chỉ phá kỷ lục mà còn cho thấy năng lượng sạch đang chuyển mình từ vai trò bổ sung sang trở thành trụ cột của hệ thống điện toàn cầu.

Điện mặt trời dẫn đầu, điện gió tăng tốc mạnh

Trong tổng số 814 GW mới, điện mặt trời đóng góp 647 GW, tăng 11% so với 582 GW năm 2024. Tính đến cuối năm 2025, tổng công suất điện mặt trời toàn cầu đạt khoảng 2.900 GW. Tỷ lệ lắp đặt cho thấy cứ mỗi 1 GW điện gió được xây dựng, thế giới lắp đặt tới 4 GW điện mặt trời — phản ánh chi phí ngày càng rẻ và tốc độ triển khai nhanh chóng của công nghệ quang điện.

Điện gió cũng có bước nhảy vọt ấn tượng với 167 GW lắp đặt mới, tăng tới 47% so với 113 GW năm 2024. Tổng công suất điện gió toàn cầu hiện đạt khoảng 1.300 GW.

Cộng cả hai nguồn, tổng công suất năng lượng tái tạo (gió + mặt trời) toàn cầu đã chính thức vượt mốc 4 terawatt (4.174 GW) — một con số mà chỉ vài năm trước nhiều chuyên gia cho rằng phải đến cuối thập kỷ mới đạt được.

Tác động kinh tế và an ninh năng lượng

Lượng công suất lắp đặt mới trong riêng năm 2025 có thể sản xuất khoảng 1.046 terawatt-giờ (TWh) điện mỗi năm. Con số này tương đương với việc thay thế hơn 1/7 tổng sản lượng điện khí đốt toàn cầu, hoặc gấp 1,8 lần sản lượng xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) hàng năm của Qatar.

Về mặt tài chính, riêng công suất lắp đặt năm 2025 giúp thế giới tiết kiệm khoảng 138 tỷ USD (tương đương hơn 3,4 triệu tỷ VND) chi phí nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch mỗi năm. Đây là con số đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị liên tục đẩy giá dầu và khí đốt biến động.

Tổng lượng điện gió và mặt trời trên toàn thế giới đã giúp tránh được 330 TWh điện khí đốt kể từ khi xung đột Mỹ-Israel bùng phát, tương đương khoản tiết kiệm nhiên liệu trị giá 40 tỷ USD (khoảng 1 triệu tỷ VND).

Kingsmill Bond, chiến lược gia năng lượng tại tổ chức nghiên cứu Ember, nhận định:

"Điện gió và mặt trời mang đến một con đường thực sự hướng tới an ninh năng lượng — rẻ hơn, triển khai nhanh hơn, và không đi kèm những ràng buộc địa chính trị."

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Xu hướng bùng nổ năng lượng tái tạo toàn cầu mang nhiều hàm ý quan trọng cho Việt Nam — quốc gia đang đẩy mạnh chuyển đổi xanh trong cả lĩnh vực phát điện lẫn giao thông.

Việt Nam hiện là một trong những thị trường điện mặt trời lớn nhất Đông Nam Á. Giá thành pin mặt trời và tua-bin gió giảm mạnh trên toàn cầu đồng nghĩa với việc các dự án năng lượng sạch trong nước cũng ngày càng cạnh tranh hơn về chi phí. Điều này gián tiếp hỗ trợ hạ tầng sạc xe điện — khi nguồn điện sạch dồi dào và rẻ hơn, chi phí vận hành trạm sạc xe điện sẽ giảm theo, tạo lợi thế rõ rệt cho xe điện so với xe xăng.

Với VinFast đặt mục tiêu 300.000 xe điện toàn cầu năm 2026 và mạng lưới hơn 16.000 trạm sạc đã được liệt kê trên TramSac.me, Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ xe điện khu vực. Năng lượng tái tạo chính là nền tảng để hệ sinh thái này phát triển bền vững.

Tổng kết

Con số 814 GW lắp đặt mới trong năm 2025 không chỉ là một kỷ lục thống kê — nó đánh dấu bước ngoặt khi năng lượng gió và mặt trời trở thành hạ tầng nền tảng của hệ thống điện toàn cầu, thay vì chỉ đóng vai trò phụ trợ. Với chi phí ngày càng giảm, tốc độ triển khai ngày càng nhanh, và lợi ích an ninh năng lượng rõ ràng, đây là xu hướng không thể đảo ngược — và Việt Nam có mọi lý do để tăng tốc trong cuộc đua này.

Nguồn: Electrek