Texas: Tổng chưởng lý chống năng lượng tái tạo thất bại — đầu tư điện gió, điện mặt trời vẫn bùng nổ

Theo CleanTechnica, Tổng chưởng lý bang Texas Ken Paxton — người đang tranh cử vào Thượng viện Mỹ — liên tục vận động để bảo vệ các nhà máy nhiệt điện than. Tuy nhiên, chiến dịch pháp lý chống lại năng lượng tái tạo của ông dường như đang thất bại hoàn toàn, khi dòng vốn đầu tư vào điện sạch tại chính bang Texas vẫn không ngừng tăng.

Vụ kiện bảo vệ than đá và kết cục bất ngờ

Năm 2024, Paxton dẫn đầu 11 tổng chưởng lý các bang khởi kiện ba quỹ quản lý tài sản lớn nhất thế giới — BlackRock, State Street và Vanguard — với cáo buộc các quỹ này thông đồng chống lại ngành than đá, khiến người tiêu dùng phải gánh chi phí cho các nguồn năng lượng thay thế đắt đỏ hơn.

Thực tế lại hoàn toàn trái ngược. Tổng thống Trump ra lệnh duy trì hoạt động các nhà máy than cũ kỹ, và chính người dân phải chịu hóa đơn điện ngày càng tăng cho những chi phí không cần thiết này.

Tháng 2/2026, Vanguard đồng ý dàn xếp vụ kiện. Paxton tuyên bố chiến thắng vào ngày 26/02. Tuy nhiên, Vanguard ngay lập tức khẳng định với các nhà đầu tư rằng họ sẽ tiếp tục hoạt động kinh doanh bình thường. Chỉ hai ngày sau, Tổng thống Trump phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, đẩy giá than trên thị trường toàn cầu tăng vọt cùng với dầu mỏ và khí đốt tự nhiên.

Điều đáng chú ý là "từ rất lâu trước khi Trump ra lệnh ném bom, điện gió và điện mặt trời đã khẳng định vị thế là cơ hội đầu tư chủ đạo" — bài báo nhận định.

Đầu tư năng lượng tái tạo tại Texas vẫn tăng mạnh

Bất chấp nỗ lực của Paxton, dòng vốn đầu tư vào năng lượng sạch tại Texas tiếp tục tăng tốc trên nhiều lĩnh vực.

Điện mặt trời: Ngày 05/03, công ty Origis Energy công bố gói tài chính trị giá 545 triệu USD (khoảng 13.600 tỷ VND) cho các dự án điện mặt trời quy mô lớn tại Tây Texas, với tổng công suất hơn 700 MW khi hoàn thành.

Lưu trữ năng lượng: Eagle Point Credit Management cung cấp khoản vay 28,5 triệu USD (khoảng 710 tỷ VND) cho Heritage Energy Storage DevCo để phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng phân tán, giúp tránh tình trạng chậm trễ trong kết nối lưới điện.

Danh mục đầu tư của Heritage bao gồm các dự án pin lưu trữ và điện mặt trời dưới 10 MW tại khoảng 40 địa điểm trên khắp Texas, hoạt động như một nhà máy điện ảo (virtual power plant - VPP) để tham gia hiệu quả vào thị trường điện ERCOT với thời gian đấu nối nhanh hơn.

Nhà máy điện ảo — xu hướng quản lý lưới điện tương lai

Nhà máy điện ảo (VPP) sử dụng công nghệ lưới điện thông minh (smart grid) để kết nối và điều phối các nguồn phát điện phân tán. Hệ thống này có thể tích hợp pin xe điện (EV), hệ thống lưu trữ tĩnh và điện mặt trời áp mái để xả điện dư khi cần thiết, từ đó có thể loại bỏ nhu cầu xây dựng các nhà máy điện khí đốt chạy phụ tải đỉnh.

CEO Tim Sanchez của Heritage cho biết giao dịch này sẽ hỗ trợ "phát triển hơn 40 địa điểm pin lưu trữ và điện mặt trời phân tán trên khắp Texas."

Về lĩnh vực điện gió, Texas từng là bang tiên phong phát triển năng lượng tái tạo hơn một thập kỷ trước với sự ủng hộ từ cả hai đảng cho hạ tầng truyền tải, đưa điện gió từ Tây Texas về phía đông. Dù hoạt động đã chậm lại do chính trị đảng phái, các nhà nghiên cứu tại Đại học Texas A&M vẫn đang thiết kế hệ thống neo mới cho tuabin gió nổi ngoài khơi, bất chấp các hạn chế hiện tại từ liên bang.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện tại Texas mang đến nhiều bài học cho Việt Nam. Dù gặp rào cản chính trị, năng lượng tái tạo vẫn là xu hướng không thể đảo ngược nhờ lợi thế kinh tế vượt trội so với nhiên liệu hóa thạch.

Tại Việt Nam, thị trường xe điện đang phát triển nhanh chóng với hơn 42.000 điểm sạc trên toàn quốc. Mô hình nhà máy điện ảo — tích hợp pin xe điện vào lưới điện — là hướng đi đầy tiềm năng mà Việt Nam có thể áp dụng, đặc biệt khi số lượng xe điện VinFast và các hãng khác trên đường ngày càng tăng. Mỗi chiếc xe điện không chỉ là phương tiện di chuyển mà còn có thể trở thành một đơn vị lưu trữ năng lượng di động, góp phần ổn định lưới điện quốc gia.

Bên cạnh đó, việc Mỹ tiếp tục đầu tư mạnh vào điện mặt trời và lưu trữ năng lượng sẽ thúc đẩy giảm giá công nghệ pin trên toàn cầu — điều này có lợi trực tiếp cho hạ tầng trạm sạc xe điện tại Việt Nam.

Tổng kết

Bất chấp các nỗ lực pháp lý và chính trị nhằm bảo vệ ngành than đá, năng lượng tái tạo tại Texas vẫn thu hút hàng trăm triệu USD đầu tư. Xu hướng chuyển đổi năng lượng sạch đã trở nên không thể đảo ngược — không chỉ tại Mỹ mà trên toàn thế giới, bao gồm cả Việt Nam. Với mỗi dự án điện mặt trời, mỗi hệ thống pin lưu trữ và mỗi trạm sạc xe điện được xây dựng, tương lai năng lượng sạch ngày càng trở nên rõ ràng hơn.

Nguồn: CleanTechnica