Tesla vừa được duyệt FSD tại châu Âu đã gặp phản ứng dữ dội — chủ xe HW3 lập website đòi quyền lợi tập thể

Theo Electrek, chỉ vài ngày sau khi Tesla được cơ quan quản lý phương tiện Hà Lan (RDW) phê duyệt hệ thống Full Self-Driving (FSD) Supervised — biến Hà Lan trở thành quốc gia châu Âu đầu tiên chấp thuận công nghệ hỗ trợ lái này — làn sóng phản đối đã bùng lên từ chính cộng đồng chủ xe Tesla tại châu Âu. Lý do: quyết định phê duyệt ngày 10/04 chỉ áp dụng cho xe trang bị máy tính AI4 (Hardware 4), hoàn toàn loại trừ hàng triệu chiếc Tesla chạy phần cứng HW3 đời cũ hơn.

Câu chuyện bắt đầu từ một chủ xe Hà Lan

Mischa Sigtermans, một chủ xe Model 3 tại Hà Lan, đã chi 6.400 euro (khoảng 175 triệu VND) để mua gói FSD từ năm 2019. Sau bảy năm chờ đợi mà không nhận được tính năng như cam kết, anh quyết định hành động: lập website hw3claim.nl nhằm tập hợp các chủ xe HW3 đã mua FSD trên toàn Liên minh châu Âu để cùng khởi kiện tập thể.

Bài đăng của Sigtermans trên mạng xã hội X về vấn đề này đã thu hút 75.000 lượt xem chỉ sau một đêm, cho thấy sự bức xúc của cộng đồng chủ xe Tesla tại châu Âu là rất lớn.

Mức giá không hề nhỏ

Tại thị trường Hà Lan, gói FSD từng có giá dao động từ 5.300 euro (khoảng 145 triệu VND) khi đặt trước cho đến 7.500 euro (khoảng 205 triệu VND) nếu mua sau khi nhận xe. Đây là khoản tiền không nhỏ cho một tính năng mà giờ đây Tesla thừa nhận không thể cung cấp đầy đủ trên phần cứng HW3.

Tesla tự thừa nhận giới hạn của HW3

Điều đáng chú ý là chính Tesla đã nhiều lần thừa nhận phần cứng HW3 không đáp ứng được yêu cầu của FSD phiên bản đầy đủ:

• Trong hồ sơ bằng sáng chế mang số hiệu US20260017503A1, Tesla thừa nhận rằng các giải pháp tạm thời cho HW3 có thể khiến hệ thống "không thể hoạt động" (inoperable).
• Phó Chủ tịch mảng AI của Tesla, ông Ashok Elluswamy, xác nhận HW3 chỉ chạy được "mô hình nhỏ hơn đáng kể" kèm nhiều bản vá tạm.
• Chính Elon Musk đã thừa nhận vào tháng 01/2025 rằng Tesla "sẽ cần thay thế toàn bộ máy tính HW3".

Dù đã thừa nhận điều này hơn 15 tháng trước, Tesla vẫn chưa công bố bất kỳ chương trình nâng cấp phần cứng, chính sách hoàn tiền hay lộ trình cụ thể nào cho khoảng 4 triệu xe đã xuất xưởng với HW3 — trong đó hàng trăm nghìn chiếc đã được chủ nhân mua gói FSD.

Tesla có đề cập đến một phiên bản "v14 Lite" dành cho HW3 dự kiến ra mắt trong quý 2/2026, nhưng đây sẽ là một sản phẩm khác biệt hoàn toàn so với những gì khách hàng đã mua và kỳ vọng.

Tiền lệ từ Úc

Đây không phải lần đầu Tesla đối mặt với kiện tụng tập thể liên quan đến FSD. Vào tháng 10/2025, hàng nghìn chủ xe Tesla tại Úc đã tham gia một vụ kiện tập thể (class-action lawsuit) với cáo buộc Tesla quảng cáo sai lệch về khả năng tự lái và FSD — vụ kiện được châm ngòi trực tiếp bởi phát ngôn thừa nhận của Musk về giới hạn HW3.

Tại châu Âu, luật bảo vệ người tiêu dùng EU được đánh giá là nghiêm ngặt hơn đáng kể so với Mỹ, đặc biệt về quyền đòi sản phẩm phải đúng như quảng cáo. Các nước như Hà Lan, Đức và Pháp đều đã có khung pháp lý cho kiện tập thể (collective-redress framework), tạo ra rủi ro pháp lý thực sự cho Tesla tại thị trường này.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện của Tesla tại châu Âu mang đến bài học quan trọng cho thị trường xe điện Việt Nam đang phát triển nhanh chóng. Khi các hãng xe điện — bao gồm cả VinFast — ngày càng tích hợp nhiều tính năng hỗ trợ lái tiên tiến (ADAS) và bán các gói phần mềm cao cấp, người tiêu dùng Việt cần lưu ý:

• Phần cứng có giới hạn vòng đời: Công nghệ tự lái phát triển nhanh hơn vòng đời xe, và phần cứng cũ có thể không tương thích với phần mềm mới.
• Cam kết phần mềm dài hạn: Cần xem xét kỹ chính sách nâng cấp và hỗ trợ phần cứng của hãng trước khi chi tiền cho các gói tính năng cao cấp.
• Quyền lợi người tiêu dùng: Việt Nam cần hoàn thiện khung pháp lý bảo vệ người mua xe điện, đặc biệt khi mô hình "phần mềm trả phí" ngày càng phổ biến.

Với hạ tầng trạm sạc đang được mở rộng mạnh mẽ trên toàn quốc — bạn có thể tra cứu vị trí các trạm sạc tại TramSac.me — thị trường xe điện Việt Nam đang ở giai đoạn bùng nổ, và những bài học từ thị trường quốc tế sẽ giúp người tiêu dùng đưa ra quyết định sáng suốt hơn.

Tổng kết

Vụ việc tại châu Âu cho thấy việc Tesla bán gói FSD trên phần cứng mà chính hãng thừa nhận không đủ năng lực đang trở thành "quả bom nổ chậm" về pháp lý tại nhiều thị trường. Với luật bảo vệ người tiêu dùng mạnh mẽ của EU và tiền lệ từ Úc, đây có thể là thách thức pháp lý lớn nhất mà Tesla phải đối mặt bên ngoài nước Mỹ. Câu chuyện này cũng là lời nhắc nhở cho toàn ngành công nghiệp xe điện: lời hứa về công nghệ tương lai phải đi kèm trách nhiệm thực thi — nếu không, chính khách hàng trung thành sẽ là những người quay lưng đầu tiên.

Nguồn: Electrek