Tesla lên kế hoạch xây nhà máy pin mặt trời 10 tỷ USD tại Texas và dự án chip TERAFAB 20–25 tỷ USD giữa cơn sốt AI

Theo CleanTechnica, Tesla đang lên kế hoạch cho hai siêu dự án nhà máy tại bang Texas, Mỹ — một nhà máy sản xuất pin năng lượng mặt trời (solar cell) trị giá hơn 10 tỷ USD và một nhà máy sản xuất chip có tên TERAFAB với mức đầu tư lên tới 20–25 tỷ USD. Hai dự án này nếu thành hiện thực sẽ đánh dấu bước mở rộng chưa từng có của Tesla trong lĩnh vực năng lượng sạch và trí tuệ nhân tạo.

"Project Crystal Sun" — Nhà máy pin mặt trời khổng lồ trị giá 10,1 tỷ USD

Tesla được cho là đang chuẩn bị xây dựng một nhà máy sản xuất pin năng lượng mặt trời quy mô lớn gần thành phố Richmond, bang Texas — cách Houston khoảng 40 phút lái xe. Dự án mang tên nội bộ "Project Crystal Sun" có tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 10,1 tỷ USD, tương đương hơn 250.000 tỷ VND.

Trong đó, khoảng 1,5 tỷ USD (hơn 37.000 tỷ VND) dành cho bất động sản và 8,6 tỷ USD (hơn 213.000 tỷ VND) cho máy móc, thiết bị và tài sản cá nhân. Nhà máy sẽ đảm nhận toàn bộ quy trình sản xuất pin mặt trời — từ chế tạo thỏi và tấm wafer silicon, phủ lớp chống phản xạ, kim loại hóa (metallization), cho đến kiểm tra và tự động hóa.

Khi vận hành hết công suất, nhà máy dự kiến tạo ra 9.712 việc làm cố định cùng 1.147 vị trí thi công cao điểm trong giai đoạn xây dựng. Theo kế hoạch, quá trình xây dựng sẽ diễn ra từ năm 2026 đến 2028, và nhà máy bắt đầu vận hành thương mại vào quý 1 năm 2029.

TERAFAB — Dự án chip 20–25 tỷ USD giữa cơn sốt AI

Song song với Project Crystal Sun, Tesla và SpaceX đang hợp tác xây dựng nhà máy sản xuất chip mang tên TERAFAB, với mức đầu tư khổng lồ từ 20 đến 25 tỷ USD — gấp 2 đến 2,5 lần dự án pin mặt trời. Elon Musk mô tả đây là "cuộc tập trận sản xuất chip hoành tráng nhất lịch sử".

Mục tiêu của TERAFAB là sản xuất hơn 1 terawatt năng lực tính toán AI mỗi năm — một con số vượt xa tổng sản lượng hiện tại của toàn ngành công nghiệp chip thế giới, hiện chỉ đạt khoảng 20 gigawatt/năm. Trong đó, 100–200 gigawatt sẽ phục vụ lĩnh vực robot mặt đất (hỗ trợ tham vọng sản xuất 1–10 tỷ robot Optimus mỗi năm của Musk), còn 80% chip sẽ được dành cho các trung tâm dữ liệu AI trên quỹ đạo.

Những hoài nghi không nhỏ

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia và nhà phân tích bày tỏ lo ngại nghiêm túc về tính khả thi của dự án TERAFAB, đặc biệt trong bối cảnh thị trường AI đang có dấu hiệu bong bóng:

• Rủi ro bong bóng AI: Nhiều phân tích gần đây chỉ ra rằng nhu cầu hạ tầng AI đang được thổi phồng quá mức, và sự mở rộng hiện tại có thể không bền vững.
• Sản phẩm chưa chứng minh được: Robot Optimus của Tesla vẫn đang trong giai đoạn phát triển sơ khai, chưa có nhu cầu rõ ràng từ thị trường. Công nghệ tự lái hoàn toàn (Full Self-Driving) cũng vẫn cần nguồn lực AI khổng lồ dù đã phát triển nhiều năm.
• Bài học từ xAI: Trước đó, xAI — công ty AI khác của Musk — đã xây dựng trung tâm dữ liệu dư thừa công suất đến mức phải cho đối thủ cạnh tranh thuê lại.

Bài viết gốc từ CleanTechnica sử dụng hình ảnh ẩn dụ Icarus — nhân vật thần thoại Hy Lạp bay quá gần mặt trời — để ám chỉ rằng tham vọng quá lớn luôn tiềm ẩn rủi ro thất bại.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Dù hai dự án này nằm tại Mỹ, chúng mang ý nghĩa gián tiếp quan trọng với thị trường xe điện và năng lượng sạch Việt Nam. Nếu Tesla thành công mở rộng sản xuất pin mặt trời quy mô lớn, giá thành pin solar trên toàn cầu có thể giảm — điều này sẽ thúc đẩy việc kết hợp năng lượng mặt trời với hạ tầng trạm sạc xe điện tại Việt Nam.

Hiện nay, VinFast và các đối tác đang tích cực mở rộng mạng lưới trạm sạc trên cả nước. Xu hướng tích hợp năng lượng mặt trời vào trạm sạc — vốn đã phổ biến ở nhiều quốc gia — hoàn toàn có thể áp dụng tại Việt Nam, đặc biệt ở các tỉnh miền Trung và miền Nam nơi có bức xạ mặt trời cao. Bạn đọc có thể theo dõi bản đồ trạm sạc toàn quốc tại TramSac.me để cập nhật tình hình hạ tầng sạc.

Tổng kết

Tesla đang đặt cược lớn vào cả năng lượng mặt trời lẫn chip AI với tổng đầu tư có thể lên tới 35 tỷ USD chỉ riêng tại Texas. Project Crystal Sun với quy mô 10,1 tỷ USD có vẻ thực tế hơn khi Tesla đã có nền tảng trong lĩnh vực năng lượng mặt trời. Còn TERAFAB với mức 20–25 tỷ USD vẫn còn nhiều dấu hỏi lớn, đặc biệt khi thị trường AI toàn cầu đang đối mặt với nghi vấn bong bóng. Dù kết quả ra sao, những động thái này cho thấy cuộc đua năng lượng sạch và công nghệ AI đang bước vào giai đoạn đầu tư chưa từng có tiền lệ.

Nguồn: CleanTechnica