Tesla kiện tỉnh bang Manitoba (Canada) vì bị loại khỏi chương trình trợ giá xe điện

Theo Electrek, Tesla đang theo đuổi vụ kiện tại Tòa án King's Bench của tỉnh bang Manitoba (Canada) sau khi bị loại khỏi chương trình trợ giá xe điện của tỉnh này. Hãng xe Mỹ cho rằng quyết định trên là "thiếu minh bạch, không hợp lý và không công bằng" — đặc biệt khi Tesla là hãng xe Mỹ duy nhất bị loại khỏi chương trình.

Chương trình trợ giá và lý do Tesla bị loại

Manitoba triển khai chương trình hỗ trợ mua xe điện với tổng ngân sách khoảng 450 tỷ VND (25 triệu CAD). Trước khi bị loại, Tesla là thương hiệu chiếm tỷ trọng lớn nhất trong chương trình: từ tháng 8/2024 đến tháng 2/2025, khách hàng Tesla đã nhận được 337 khoản hoàn tiền, trị giá khoảng 23,4 tỷ VND (1,3 triệu CAD) — chiếm hơn 20% tổng số tiền trợ giá xe điện được phân phối trong giai đoạn này.

Đến tháng 3/2025, chính quyền Manitoba do đảng NDP lãnh đạo đã loại Tesla cùng các xe sản xuất tại Trung Quốc ra khỏi danh sách đủ điều kiện nhận trợ giá. Bộ trưởng Tài chính Adrien Sala gọi đây là biện pháp "chống Trump" nhằm bảo vệ nền kinh tế trước căng thẳng thương mại Mỹ - Canada. Thủ hiến Wab Kinew thẳng thắn hơn khi cho rằng đây là động thái trả đũa việc Elon Musk — CEO Tesla — ủng hộ chính sách thuế quan của Tổng thống Trump nhắm vào Canada.

Lập luận pháp lý của Tesla

Tesla khẳng định hãng không nhận được bất kỳ thông báo chính thức nào về việc bị loại và chỉ biết tin qua báo chí. Hãng nhấn mạnh rằng Tesla có pháp nhân đăng ký tại Canada và duy trì lực lượng lao động tại quốc gia này, do đó việc bị đối xử như một "đối tượng nước ngoài" là không có cơ sở.

Về thiệt hại tài chính, Tesla cho biết khách hàng Canada đã mất ít nhất khoảng 10 tỷ VND (560.000 CAD) tiền trợ giá kể từ khi lệnh cấm có hiệu lực. Hãng yêu cầu tòa án khôi phục quyền tham gia chương trình và chi trả retroactive (hồi tố) cho những khách hàng đã bị từ chối.

Phía tỉnh bang Manitoba đang yêu cầu tòa bác đơn kiện của Tesla.

Tiền lệ pháp lý quan trọng

Đây không phải lần đầu Tesla đối mặt với tình huống tương tự tại Canada. Năm 2018, Tesla đã thắng kiện tỉnh bang Ontario trong một vụ việc có tính chất giống nhau, khi thẩm phán phán quyết rằng việc loại Tesla khỏi chương trình trợ giá là "tùy tiện và trái pháp luật."

Vụ kiện tại Manitoba có thể tạo ra tiền lệ quan trọng, bởi một số tỉnh bang khác như British Columbia, Nova Scotia và Prince Edward Island cũng đang áp dụng các biện pháp loại trừ tương tự đối với Tesla.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện tại Canada cho thấy chính sách trợ giá xe điện có thể trở thành công cụ chính trị, không chỉ đơn thuần là biện pháp khuyến khích giao thông xanh. Tại Việt Nam, thị trường xe điện đang phát triển nhanh chóng với sự dẫn dắt của VinFast cùng hạ tầng trạm sạc ngày càng mở rộng trên toàn quốc.

Việt Nam hiện áp dụng chính sách miễn thuế tiêu thụ đặc biệt và giảm phí trước bạ cho xe điện — các ưu đãi này được áp dụng công bằng cho mọi thương hiệu đủ điều kiện. Bài học từ Manitoba nhắc nhở rằng sự minh bạch và nhất quán trong chính sách trợ giá là yếu tố then chốt để xây dựng lòng tin của cả nhà sản xuất lẫn người tiêu dùng, từ đó thúc đẩy bền vững quá trình chuyển đổi sang phương tiện không phát thải.

Để tìm hiểu mạng lưới trạm sạc xe điện tại Việt Nam, bạn đọc có thể tham khảo danh sách trạm sạc trên TramSac.me.

Tổng kết

Vụ kiện Tesla tại Manitoba là phép thử quan trọng cho ranh giới giữa chính sách hỗ trợ xe điện và ý chí chính trị. Nếu Tesla thắng kiện — như đã từng tại Ontario — điều này có thể buộc nhiều tỉnh bang Canada phải xem xét lại các lệnh cấm tương tự. Dù kết quả ra sao, sự việc một lần nữa khẳng định rằng thị trường xe điện toàn cầu không chỉ phụ thuộc vào công nghệ mà còn chịu tác động sâu sắc từ chính trị và quan hệ quốc tế.

Nguồn: Electrek