Tesla chiêu mộ cựu quản lý nhà máy Intel 17 năm kinh nghiệm để dẫn dắt nhà máy chip Terafab

Theo Electrek, Tesla vừa tuyển dụng Gary Jiang — một cựu quản lý cấp cao với 17 năm kinh nghiệm sản xuất chip tại Intel — vào vị trí "Giám đốc Terafab" (Director, Terafab). Đây là lần đầu tiên Tesla công bố nhân sự lãnh đạo được đặt tên cụ thể cho dự án nhà máy sản xuất chip bán dẫn (semiconductor fab) đầy tham vọng tại Austin, Texas. Ông Jiang bắt đầu làm việc tại Tesla từ tháng 6/2026.

Gary Jiang — từ Intel đến Tesla

Trước khi gia nhập Tesla, Gary Jiang giữ chức Quản lý Nhà máy (Factory Manager) tại Intel từ tháng 12/2024, phụ trách chuyển giao công nghệ Intel 18A — một trong những tiến trình sản xuất tiên tiến nhất của Intel — cùng với giám sát xây dựng, lắp đặt thiết bị và vận hành khởi động sản xuất.

Trong gần 18 năm gắn bó với Intel, ông Jiang từng quản lý các nhà máy Fab 32 và Fab 12 tại Chandler, Arizona, chịu trách nhiệm sản xuất hàng loạt chip ở tiến trình 14nm và 22nm. Năng lực cốt lõi của ông bao gồm chuyển giao công nghệ, khởi động nhà máy mới, hoạch định chiến lược, cắt giảm chi phí và cải thiện tỷ lệ chip đạt chuẩn (yield improvement) — đúng những kỹ năng mà Tesla đang thiếu khi muốn tự sản xuất chip.

Dự án Terafab — tham vọng bán dẫn khổng lồ của Tesla và SpaceX

Tesla và SpaceX công bố sáng kiến Terafab vào tháng 3/2026, với kế hoạch xây dựng một cơ sở sản xuất tích hợp tại khu vực North Campus của Giga Texas. Nhà máy này sẽ hợp nhất toàn bộ quy trình từ thiết kế chip, quang khắc (lithography), chế tạo wafer, bộ nhớ, đóng gói tiên tiến (advanced packaging) đến kiểm thử — tất cả trong một địa điểm duy nhất.

CEO Elon Musk định vị Terafab như một cơ sở nguyên mẫu trị giá khoảng 500.000 tỷ VND (20 tỷ USD), nhắm đến tiến trình Intel 14A và có thể mở rộng công suất lên tới một triệu wafer khởi động mỗi tháng. Tuy nhiên, hồ sơ S-1 mà SpaceX nộp vào tháng 5/2026 đã nâng dự toán đầu tư ban đầu lên khoảng 1,38 triệu tỷ VND (55 tỷ USD), với tổng các giai đoạn có thể lên đến gần 3 triệu tỷ VND (119 tỷ USD) — một con số khổng lồ ngay cả theo tiêu chuẩn ngành bán dẫn toàn cầu.

Intel chính thức tham gia dự án Terafab vào tháng 4/2026, nhưng theo hồ sơ S-1 của SpaceX, cả Terafab lẫn Macrohard (dự án phần mềm liên quan) vẫn đang ở "giai đoạn rất sơ khai" — chưa có cam kết ràng buộc, chưa hoàn tất quyền sở hữu trí tuệ, cũng chưa có điều khoản tài chính chính thức.

Thách thức: thiết kế chip khác xa sản xuất chip

Dù Tesla đã có năng lực thiết kế chip đáng nể — chip tự lái FSD và chip Dojo đều được phát triển nội bộ — nhưng thiết kế và sản xuất chip là hai lĩnh vực hoàn toàn khác nhau. Lịch sử ngành bán dẫn cho thấy nhiều nhà máy được đầu tư hàng tỷ USD nhưng không bao giờ đạt được tỷ lệ chip đạt chuẩn mục tiêu.

Việc tuyển dụng Gary Jiang cho thấy Tesla đang từng bước xây dựng năng lực sản xuất bán dẫn bằng cách chiêu mộ nhân tài từ Intel. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng một vị giám đốc dù giỏi đến mấy cũng không thể thay thế hàng chục năm kiến thức tích lũy mà Intel đã đầu tư xây dựng. Để đánh giá mức độ nghiêm túc của dự án, ngành công nghiệp sẽ theo dõi xem Tesla có tiếp tục tuyển thêm nhiều nhân sự cấp cao từ Intel và TSMC hay không.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Dù dự án Terafab diễn ra tại Mỹ, nhưng động thái này có ý nghĩa gián tiếp đối với ngành xe điện và bán dẫn Việt Nam:

• Chuỗi cung ứng bán dẫn: Việt Nam đang nổi lên như một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng chip toàn cầu, với các nhà máy đóng gói và kiểm thử chip của Intel, Samsung và nhiều tập đoàn lớn khác. Cuộc đua tự chủ bán dẫn của Tesla có thể tác động đến dòng chảy đầu tư và nhân lực trong khu vực.
• Xe điện và chip: Mỗi chiếc xe điện hiện đại cần hàng nghìn con chip. Việc các hãng xe như Tesla tự sản xuất chip có thể thay đổi cục diện cung cầu chip ô tô — ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất xe điện của VinFast và các hãng xe tại Việt Nam.
• Hạ tầng trạm sạc: Chip cũng là thành phần không thể thiếu trong các trạm sạc xe điện hiện đại, từ quản lý năng lượng đến thanh toán thông minh. Sự phát triển của ngành bán dẫn sẽ góp phần giảm giá thành và nâng cao chất lượng hạ tầng sạc.

Tổng kết

Việc Tesla chiêu mộ Gary Jiang từ Intel là một bước đi chiến lược rõ ràng, cho thấy hãng xe điện này nghiêm túc với tham vọng tự sản xuất chip bán dẫn — không chỉ thiết kế mà còn chế tạo. Tuy nhiên, con đường từ tuyển dụng nhân sự đến vận hành một nhà máy fab quy mô lớn còn rất dài và đầy thách thức. Terafab vẫn là một dự án đáng theo dõi, đặc biệt khi ngành xe điện toàn cầu ngày càng phụ thuộc vào năng lực bán dẫn.

Nguồn: Electrek