Tài liệu FOIA tiết lộ: Chính quyền Trump yêu cầu Cơ quan Cá và Động vật Hoang dã Mỹ thay đổi tài liệu về người bản địa và biến đổi khí hậu

Theo CleanTechnica, các tài liệu nội bộ của chính phủ Mỹ vừa được công bố thông qua Đạo luật Tự do Thông tin (FOIA — Freedom of Information Act) đã hé lộ những chỉ đạo gây tranh cãi từ chính quyền Trump đối với Cơ quan Cá và Động vật Hoang dã Hoa Kỳ (U.S. Fish and Wildlife Service — FWS). Cụ thể, FWS đã được yêu cầu rà soát và xem xét gỡ bỏ các tài liệu giáo dục liên quan đến lịch sử người bản địa và vấn đề biến đổi khí hậu tại các khu bảo tồn thiên nhiên trên toàn nước Mỹ.

Nội dung chính: Kiểm duyệt thông tin tại hơn 30 khu bảo tồn

Tổ chức bảo vệ môi trường Sierra Club đã thu thập được các tài liệu cho thấy FWS đánh dấu nội dung tại hơn 30 khu bảo tồn động vật hoang dã và trại cá trên khắp nước Mỹ để xem xét gỡ bỏ. Động thái này nằm trong khuôn khổ sắc lệnh hành pháp mang tên "Khôi phục Sự thật và Lý trí cho Lịch sử Mỹ" (Restoring Truth and Sanity to American History) của Tổng thống Trump.

Điều đáng chú ý là các khuyến nghị từ Bộ Nội vụ lại mâu thuẫn với nhau tùy theo từng địa điểm:

• Trụ sở Hệ thống Khu bảo tồn Quốc gia tại Virginia: Bộ Nội vụ khuyến nghị gỡ bỏ các đoạn văn mô tả cách "cuộc sống của người bản địa... đã bị phá vỡ một cách bạo lực."
• Khu bảo tồn Wichita Mountains tại Oklahoma: Yêu cầu loại bỏ triển lãm "Hội trường Ô nhục" (Hall of Shame) — nơi trưng bày về việc loài bò rừng Mỹ (American bison) suýt bị tuyệt chủng.
• Các khu bảo tồn khác tại Virginia: Ngược lại, các biển thông tin về việc người bản địa bị người châu Âu chiếm đoạt đất đai lại được đánh giá là "các phát biểu thực tế về những gì đã xảy ra" và được khuyến nghị giữ nguyên.
• Các địa điểm tại Utah và North Dakota: Biển báo về sự tàn phá đất ngập nước và biến đổi khí hậu cũng được xác nhận là thông tin thực tế, không cần thay đổi.

Phản ứng mạnh mẽ từ nội bộ

Đây là bộ tài liệu thứ ba được công bố từ các cơ quan thuộc Bộ Nội vụ. Đáng chú ý, gần 300 ý kiến công khai từ nhân viên tại các khu bảo tồn và trại cá đã thể hiện sự phản đối rộng rãi đối với sắc lệnh hành pháp này.

Ông Gerry James, Phó Giám đốc Sierra Club, nhận xét rằng nỗ lực kiểm duyệt này là "hỗn loạn và mâu thuẫn", đặt các công chức chuyên môn vào tình thế khó xử khi phải lựa chọn giữa việc tuân thủ chỉ đạo chính trị và duy trì tính chính xác lịch sử tại các vùng đất công.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Mặc dù sự việc diễn ra tại Mỹ, nhưng nó phản ánh một xu hướng đáng lo ngại trên toàn cầu: sự can thiệp chính trị vào thông tin khoa học về môi trường và biến đổi khí hậu. Việc kiểm duyệt các nội dung liên quan đến biến đổi khí hậu tại các cơ quan liên bang Mỹ có thể ảnh hưởng đến chính sách năng lượng sạch và các cam kết quốc tế về giảm phát thải — vốn là nền tảng để thúc đẩy ngành xe điện toàn cầu.

Đối với Việt Nam, nơi thị trường xe điện đang phát triển nhanh chóng với sự dẫn dắt của VinFast và hệ thống trạm sạc ngày càng mở rộng, việc duy trì cam kết với năng lượng sạch và chống biến đổi khí hậu là yếu tố then chốt. Các chính sách ủng hộ xe điện tại Việt Nam — bao gồm ưu đãi thuế và đầu tư hạ tầng trạm sạc công cộng — cần được dựa trên nền tảng khoa học vững chắc, không bị chi phối bởi các yếu tố chính trị ngắn hạn.

Tổng kết

Vụ việc FWS bị yêu cầu kiểm duyệt thông tin về người bản địa và biến đổi khí hậu là lời nhắc nhở rằng cuộc chiến bảo vệ môi trường không chỉ diễn ra trên thực địa mà còn trên mặt trận thông tin. Trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng toàn cầu, việc đảm bảo tính minh bạch và chính xác của thông tin khoa học là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy các chính sách xanh — từ bảo tồn thiên nhiên đến phát triển giao thông điện hóa.

Nguồn: CleanTechnica