Stellantis muốn sản xuất xe điện Trung Quốc tại Canada thay vì dòng Jeep đã hứa — công đoàn và nhà cung cấp phản đối kịch liệt

Theo Carscoops, tập đoàn ô tô đa quốc gia Stellantis đang xem xét một bước đi gây tranh cãi lớn: sản xuất xe điện của hãng Trung Quốc Leapmotor tại nhà máy lắp ráp Brampton ở tỉnh Ontario, Canada — nơi vốn được hứa hẹn sẽ dành cho dòng xe Jeep nhưng hiện đang bị đóng cửa tạm thời.

Từ Jeep đến Leapmotor — một cú chuyển hướng bất ngờ

Nhà máy Brampton từng được Stellantis lên kế hoạch chuyển đổi sang sản xuất xe Jeep, nhưng phương án này đã bị hủy bỏ do tác động từ chính sách thuế quan của Mỹ. Hiện tại, cơ sở này vẫn đang trong tình trạng ngừng hoạt động với khoảng 3.000 công nhân thuộc công đoàn bị ảnh hưởng trực tiếp.

Thay vào đó, Stellantis đang đàm phán để đưa xe điện của Leapmotor — một hãng xe Trung Quốc đang tăng trưởng nhanh chóng mà Stellantis sở hữu 20% cổ phần — vào lắp ráp tại đây. Leapmotor không phải là cái tên xa lạ trong ngành xe điện toàn cầu: hãng đã giao hơn 100.000 xe trong bốn quý liên tiếp, với mẫu SUV C10 AWD Sports+ sở hữu công suất 590 mã lực và mức giá chỉ khoảng 950 triệu VND (38.000 USD) — một con số cạnh tranh đáng gờm so với các đối thủ phương Tây.

Tuy nhiên, thỏa thuận vẫn chưa được chốt chính thức.

Phản ứng dữ dội từ nhiều phía

Chính giới Mỹ phản đối gay gắt. Thượng nghị sĩ Bernie Moreno (bang Ohio) đã gọi xe Trung Quốc là "căn bệnh ung thư" và đề xuất luật cấm các phương tiện sử dụng phần mềm có nguồn gốc Trung Quốc. Chính quyền Trump trước đó cũng từng đe dọa áp thuế lên tới 100% đối với hàng hóa Canada nếu nước này mở rộng hợp tác với Trung Quốc trong lĩnh vực ô tô.

Công đoàn và nhà cung cấp linh kiện Canada cũng không đồng tình. Các quan chức Canada yêu cầu rằng nếu dự án được triển khai, phải đảm bảo sự tham gia của các nhà cung cấp nội địa và quy trình sản xuất đầy đủ — chứ không chỉ là lắp ráp đơn giản từ bộ linh kiện nhập khẩu. Một đại diện ngành công nghiệp nhấn mạnh: "Bộ linh kiện rời (knockdown kit) của Trung Quốc có thể phù hợp với Brazil, nhưng không phải với hàng trăm nhà cung cấp phụ tùng ô tô Canada."

Mối lo ngại chính nằm ở chỗ: nếu Stellantis chỉ nhập linh kiện từ Trung Quốc về lắp ráp tại Canada, chuỗi cung ứng nội địa sẽ không được hưởng lợi, và hàng nghìn việc làm trong ngành phụ trợ có thể bị đe dọa.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện của Stellantis tại Canada phản ánh một xu hướng toàn cầu: các hãng xe truyền thống đang phải tìm cách đối phó với sức ép cạnh tranh từ xe điện Trung Quốc giá rẻ. Đây cũng là bài toán mà thị trường Việt Nam đang đối mặt.

Tại Việt Nam, VinFast đang dẫn đầu cuộc đua xe điện nội địa, nhưng các thương hiệu Trung Quốc như BYD cũng đang từng bước thâm nhập. Việc các chính phủ phương Tây siết chặt kiểm soát xe điện Trung Quốc có thể khiến các hãng này đẩy mạnh xuất khẩu sang Đông Nam Á — bao gồm Việt Nam — tạo thêm áp lực cạnh tranh nhưng cũng mang lại nhiều lựa chọn hơn cho người tiêu dùng.

Đồng thời, sự phát triển của hạ tầng trạm sạc tại Việt Nam sẽ là yếu tố then chốt quyết định khả năng tiếp nhận làn sóng xe điện giá rẻ từ Trung Quốc trong tương lai.

Tổng kết

Kế hoạch của Stellantis đưa xe điện Leapmotor vào sản xuất tại Canada là minh chứng rõ nét cho thế lưỡng nan của ngành ô tô toàn cầu: vừa cần giảm chi phí để cạnh tranh trong kỷ nguyên xe điện, vừa phải đối mặt với áp lực chính trị và bảo vệ chuỗi cung ứng nội địa. Thỏa thuận này — nếu được thông qua — sẽ tạo tiền lệ quan trọng cho cách các tập đoàn phương Tây hợp tác với đối tác Trung Quốc trong bối cảnh căng thẳng thương mại ngày càng leo thang.

Nguồn: Carscoops