Startup Detroit phát triển bộ chuyển đổi xe tải Ram HD sang chạy điện — không cần chờ Stellantis
ZMD Motors, startup có trụ sở tại Detroit do cựu giám đốc GM sáng lập, đang phát triển bộ chuyển đổi (retrofit) xe tải hạng trung Ram 4500 và 5500 sang chạy hoàn toàn bằng điện, nhắm vào các đội xe thương mại đang chịu áp lực chi phí nhiên liệu tăng cao.
Theo Electrek, trong khi Stellantis vẫn chưa có lộ trình rõ ràng cho dòng xe tải hạng trung chạy điện, một startup nhỏ tại Detroit đã quyết định không chờ đợi nữa. ZMD Motors đang phát triển bộ chuyển đổi điện khí hóa (electric retrofit) dành riêng cho xe tải Ram 4500 và 5500 — hai mẫu xe nổi tiếng trong giới vận tải hạng trung và kéo xe đô thị tại Mỹ.
Startup non trẻ với tham vọng lớn
ZMD Motors được thành lập năm ngoái bởi Dave Stenson, cựu giám đốc điều hành tại General Motors. Công ty đặt trụ sở ngay tại Detroit — trái tim của ngành công nghiệp ô tô Mỹ — và nhắm đến phân khúc mà các hãng lớn đang bỏ ngỏ: xe tải hạng trung chạy điện cho đội xe thương mại (vocational fleet).
Đối tượng khách hàng chính của ZMD là các đơn vị vận tải hotshot và công ty kéo xe đô thị — những doanh nghiệp đang chịu áp lực nặng nề từ chi phí nhiên liệu diesel ngày càng tăng. Theo Stenson, giải pháp retrofit của ông có thể giúp các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) "thử nước" trước khi đầu tư lớn vào dòng xe điện hoàn toàn mới.
Sản phẩm vẫn ở giai đoạn đầu
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng ZMD Motors hiện mới chỉ có bản vẽ concept, chưa có nguyên mẫu chạy thực tế. Các thông số kỹ thuật quan trọng như dung lượng pin, công suất mô-tơ, phạm vi vận hành hay kiến trúc hệ truyền động (e-axle, trục dẫn động truyền thống hay mô-tơ tích hợp bánh xe) đều chưa được công bố.
Mô hình sản xuất mà Stenson đề xuất là: nhận khung gầm nguyên bản (rolling chassis) từ Ram, lắp đặt bộ phận điện, sau đó giao xe cho các đại lý phân phối. Đây là cách tiếp cận tương tự nhiều công ty chuyển đổi xe điện đã áp dụng trước đó.
Về vấn đề tài chính, Stenson cho biết đã có nhà đầu tư quan tâm, nhưng ông muốn chờ đến khi có cam kết hợp tác từ một OEM trước khi tiến hành gọi vốn lớn — một chiến lược thận trọng nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro trong ngành công nghiệp vốn đòi hỏi nguồn lực khổng lồ.
Bối cảnh thị trường xe tải điện hạng trung tại Mỹ
Sự xuất hiện của ZMD Motors phản ánh khoảng trống lớn trên thị trường. Ram hiện chưa có sản phẩm EV nào cho phân khúc hạng trung, trong khi nhu cầu từ các đội xe thương mại ngày càng tăng do áp lực giảm phát thải và chi phí vận hành.
Tuy nhiên, con đường này không hề dễ dàng. Lightning eMotors — công ty từng cung cấp giải pháp tương tự — đã phải đóng cửa vào năm 2024. Workhorse Group cũng đang hoạt động trong lĩnh vực này nhưng doanh số không mấy khả quan. Thực tế cho thấy thị trường retrofit xe tải hạng trung sang điện vẫn còn rất nhiều thách thức.
Electrek cho biết sẽ tiếp tục theo dõi các cập nhật cụ thể hơn từ ZMD Motors tại sự kiện ACT Expo ở Las Vegas sắp tới.
Ý nghĩa với thị trường Việt Nam
Xu hướng điện khí hóa xe tải thương mại đang lan rộng toàn cầu, và Việt Nam cũng không nằm ngoài cuộc. Tại thị trường trong nước, VinFast đã bắt đầu triển khai xe bus điện và có kế hoạch mở rộng sang xe tải nhẹ phục vụ logistics đô thị.
Đối với các doanh nghiệp vận tải Việt Nam, mô hình retrofit — chuyển đổi xe sẵn có sang chạy điện thay vì mua xe mới — là giải pháp đáng cân nhắc khi chi phí đầu tư ban đầu cho xe tải điện nguyên bản vẫn còn rất cao. Nếu xu hướng này phát triển mạnh tại Mỹ, rất có thể các công ty Việt Nam sẽ sớm tìm cách áp dụng tương tự cho thị trường nội địa.
Hạ tầng trạm sạc cho xe thương mại cũng là yếu tố then chốt. Bạn có thể tra cứu mạng lưới trạm sạc hiện có tại Việt Nam trên TramSac.me hoặc xem danh sách trạm sạc để đánh giá mức độ sẵn sàng của hạ tầng phục vụ vận tải điện.
Tổng kết
ZMD Motors đại diện cho tinh thần khởi nghiệp táo bạo trong ngành xe điện — dám lấp khoảng trống mà các ông lớn để lại. Tuy nhiên, với sản phẩm chưa vượt qua giai đoạn bản vẽ, chưa có thông số kỹ thuật cụ thể và chưa có đối tác OEM chính thức, con đường phía trước của startup này còn rất dài. Thị trường retrofit xe tải hạng trung sang điện đã chứng kiến nhiều thất bại, và ZMD sẽ cần nhiều hơn tham vọng để thành công.
Nguồn: Electrek