Sierra Club Wisconsin và MEA kiện cơ quan quản lý bang vì bỏ qua đánh giá môi trường cho trung tâm dữ liệu khổng lồ 15 tỷ USD tại Port Washington

Theo CleanTechnica, tổ chức Midwest Environmental Advocates (MEA) vừa đệ đơn kiện thay mặt Sierra Club Wisconsin, phản đối quyết định của Sở Tài nguyên Thiên nhiên bang Wisconsin (DNR) khi cơ quan này cấp phép cho một dự án trung tâm dữ liệu quy mô khổng lồ tại Port Washington mà không thực hiện đầy đủ quy trình đánh giá tác động môi trường (Environmental Impact Statement - EIS) theo quy định.

Dự án trung tâm dữ liệu 15 tỷ USD và những lo ngại về môi trường

Dự án trung tâm dữ liệu tại Port Washington là liên doanh giữa ba "ông lớn" công nghệ: Vantage Data Centers, Oracle và OpenAI, với tổng vốn đầu tư lên tới 15 tỷ USD (khoảng 375.000 tỷ VND). Riêng giai đoạn đầu tiên, dự án đã yêu cầu công suất điện lên tới 1,3 gigawatt (GW) và trải rộng trên diện tích 672 mẫu Anh (khoảng 272 hecta), với hạ tầng phụ trợ kéo dài qua sáu quận.

Điều đáng chú ý là theo các email nội bộ thu được qua yêu cầu công khai hồ sơ, nhân viên DNR ban đầu đã thông báo cho phía nhà phát triển rằng dự án bắt buộc phải thực hiện báo cáo đánh giá tác động môi trường chi tiết (EIS). Tuy nhiên, sau khi các nhà phát triển phản đối rằng việc thực hiện EIS sẽ "giết chết dự án," DNR đã đảo ngược quyết định và chỉ tiến hành một bản phân tích môi trường tóm tắt — mà không công khai giải thích lý do thay đổi.

Bà Elizabeth Ward, Giám đốc Sierra Club Wisconsin, tuyên bố: "Trung tâm dữ liệu Port Washington sẽ biến đổi hoàn toàn cảnh quan địa phương, tiêu thụ lượng điện và nước khổng lồ, đồng thời làm gia tăng đáng kể lượng phát thải nhiên liệu hóa thạch."

Nhu cầu năng lượng tăng vọt 40% — mối đe dọa với mục tiêu năng lượng sạch

Theo báo cáo của Ủy ban Dịch vụ Công cộng Wisconsin (Wisconsin Public Service Commission), trung tâm dữ liệu Port Washington cùng hai dự án tương tự khác dự kiến sẽ làm tăng nhu cầu năng lượng toàn bang lên tới 40% trong vòng sáu năm. Đáng lo ngại hơn, phần lớn nhu cầu điện mới này sẽ được đáp ứng bởi các nhà máy khí đốt tự nhiên — mới xây hoặc nâng cấp — thay vì nguồn năng lượng tái tạo.

Luật sư Michael Greif của MEA nhấn mạnh: "Khi các nhà phát triển trung tâm dữ liệu không minh bạch với công chúng và cơ quan quản lý không sẵn sàng buộc họ chịu trách nhiệm, rất khó để hiểu được tác động môi trường thực sự của các dự án này."

Vụ kiện đặt ra câu hỏi lớn về sự cân bằng giữa phát triển hạ tầng công nghệ — đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) — với trách nhiệm bảo vệ môi trường. Khi các trung tâm dữ liệu đòi hỏi nguồn điện ngày càng lớn để vận hành, áp lực lên lưới điện và nguồn năng lượng sạch ngày càng trở nên nghiêm trọng.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện tại Wisconsin mang lại bài học quan trọng cho Việt Nam — nơi đang chứng kiến sự bùng nổ đồng thời của cả hạ tầng trung tâm dữ liệu lẫn thị trường xe điện. Với việc VinFast liên tục mở rộng mạng lưới trạm sạc xe điện trên toàn quốc, nhu cầu điện năng cho cả vận tải xanh và hạ tầng số đang gia tăng nhanh chóng.

Việt Nam cần rút kinh nghiệm từ Mỹ trong việc đảm bảo quy trình đánh giá tác động môi trường được thực hiện nghiêm túc cho mọi dự án hạ tầng lớn. Nguồn điện cung cấp cho trạm sạc xe điện cũng như trung tâm dữ liệu cần ưu tiên từ năng lượng tái tạo — điện mặt trời, điện gió — thay vì phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, để việc chuyển đổi sang giao thông xanh thực sự có ý nghĩa.

Sự minh bạch trong quy trình cấp phép và đánh giá môi trường là yếu tố then chốt để đảm bảo rằng quá trình phát triển hạ tầng — dù là trạm sạc, trung tâm dữ liệu hay nhà máy điện — không gây tổn hại đến môi trường sống của cộng đồng.

Tổng kết

Vụ kiện của Sierra Club Wisconsin và MEA là lời cảnh tỉnh về việc các cơ quan quản lý có thể bị áp lực từ doanh nghiệp lớn để bỏ qua quy trình bảo vệ môi trường. Với nhu cầu điện năng cho AI và trung tâm dữ liệu dự kiến tiếp tục tăng mạnh, mọi quốc gia — bao gồm Việt Nam — cần xây dựng khung pháp lý vững chắc để cân bằng giữa phát triển công nghệ và bảo vệ môi trường. Chỉ khi nguồn điện đến từ năng lượng sạch, việc vận hành xe điện và hạ tầng số mới thực sự đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững.

Nguồn: CleanTechnica