Scandlines chạy đua điện hóa toàn bộ đội phà trong khi dự án hầm Fehmarn tiếp tục bị trì hoãn

Theo CleanTechnica, ngày 10/03/2026, hãng vận tải biển Đan Mạch–Đức Scandlines đã chính thức đưa vào vận hành phà chở hàng chạy hoàn toàn bằng điện mang tên Baltic Whale trên tuyến Puttgarden (Đức) – Rødby (Đan Mạch). Đây được xem là bước tiến mang tính quyết định trong lĩnh vực điện hóa vận tải biển đường ngắn (short-sea shipping), đặc biệt khi dự án hầm xuyên biển Fehmarn — đối thủ cạnh tranh trực tiếp — đang gặp trì hoãn nghiêm trọng.

Baltic Whale — phà chở hàng điện với pin 10 MWh

Baltic Whale là phà không phát thải trực tiếp (zero-direct-emission), được thiết kế chuyên chở hàng hóa hạng nặng. Con tàu có sức chứa lên tới 66 xe tải, tương đương khoảng 1.200 mét làn xe trải trên hai tầng boong. Hệ thống pin khổng lồ có dung lượng 10 MWh cung cấp năng lượng cho toàn bộ hành trình qua eo biển Fehmarn Belt, nối liền Đức và Đan Mạch.

Điểm ấn tượng nhất về mặt công nghệ là hệ thống sạc tự động dạng tháp (automated charging tower), có khả năng kết nối với tàu chỉ trong vòng dưới 15 giây. Với thời gian quay vòng sạc từ 12 đến 17 phút giữa các chuyến, Baltic Whale đảm bảo tần suất vận hành liên tục mà không gây gián đoạn lịch trình.

Tác động vận hành — tăng 27% năng lực vận chuyển hàng hóa

Việc đưa Baltic Whale vào hoạt động cho phép Scandlines chuyển phần lớn lưu lượng xe tải hạng nặng sang phà chuyên dụng, thay vì phải dồn lên các phà khách hybrid hiện tại như Deutschland, Schleswig-Holstein, Prins Richard và Prinsesse Benedikte. Kết quả là tổng năng lực vận chuyển hàng hóa tăng 27%, đồng thời giảm đáng kể thời gian chờ của xe tải tại cảng.

Một lợi thế đặc biệt là theo quy định của Liên minh châu Âu (EU), thời gian qua phà khoảng 45 phút được tính là thời gian nghỉ ngơi bắt buộc của tài xế. Điều này giúp các hãng vận tải tối ưu hóa lịch trình mà không mất thêm thời gian dừng nghỉ trên đường bộ.

Dự án hầm Fehmarn trì hoãn ít nhất hai năm

Dự án hầm chìm (immersed tunnel) xuyên eo biển Fehmarn Belt dài 18 km, vốn được kỳ vọng sẽ thay thế phần lớn nhu cầu phà trên tuyến này, đang gặp khó khăn nghiêm trọng. Theo các nguồn tin, dự án bị trì hoãn ít nhất hai năm, với thời điểm hoàn thành hiện được dự kiến vào năm 2031 hoặc muộn hơn, thay vì mục tiêu ban đầu là 2029. Đơn vị phát triển Sund & Bælt gần đây đã hủy một số gói thầu xây dựng lớn, cho thấy mức độ bất ổn về tiến độ.

Đây chính là cửa sổ cơ hội chiến lược để Scandlines khai thác tối đa lợi thế. Hãng này đã đầu tư tổng cộng hơn 400 triệu EUR (khoảng 11.000 tỷ VND) để hiện đại hóa và khử carbon cho đội tàu. Ngoài ra, phà có những ưu thế mà hầm không thể cạnh tranh, bao gồm khả năng vận chuyển hàng hóa nguy hiểm (vốn bị cấm trong hầm) và tính linh hoạt trong vận hành.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện của Scandlines mang lại nhiều bài học giá trị cho Việt Nam — quốc gia có hơn 3.200 km bờ biển và hàng loạt tuyến phà nội địa quan trọng. Việc điện hóa phà biển không chỉ giúp giảm phát thải mà còn giảm chi phí nhiên liệu dài hạn, đặc biệt phù hợp với các tuyến ngắn như phà ra đảo Phú Quốc, Cát Bà hay Lý Sơn.

Với sự phát triển nhanh chóng của hạ tầng xe điện tại Việt Nam, trong đó TramSac.me đang theo dõi và cập nhật mạng lưới trạm sạc trên cả nước, công nghệ sạc nhanh tự động như của Baltic Whale hoàn toàn có thể được ứng dụng cho hệ thống trạm sạc tại bến cảng trong tương lai. VinFast và các hãng xe điện nội địa cũng có thể hưởng lợi nếu hệ sinh thái vận tải biển điện được phát triển, tạo thêm nhu cầu cho pin và công nghệ quản lý năng lượng quy mô lớn.

Tổng kết

Việc Scandlines đưa phà chở hàng chạy hoàn toàn bằng điện vào vận hành thương mại là minh chứng rõ ràng rằng điện hóa không còn giới hạn ở ô tô hay xe buýt, mà đã bắt đầu lan sang cả vận tải biển hạng nặng. Với công nghệ pin 10 MWh và hệ thống sạc tự động dưới 15 giây, Baltic Whale cho thấy vận tải xanh trên biển là hoàn toàn khả thi về mặt thương mại. Sự trì hoãn của dự án hầm Fehmarn càng củng cố vị thế chiến lược của các giải pháp phà điện trong giai đoạn chuyển đổi năng lượng toàn cầu.

Nguồn: CleanTechnica