Rivian tái sử dụng hơn 100 pin xe điện cũ làm hệ thống lưu trữ năng lượng 10 MWh tại nhà máy — mô hình kinh tế tuần hoàn đáng để Việt Nam học hỏi

Theo CleanTechnica, Rivian — nhà sản xuất xe bán tải và SUV điện của Mỹ — vừa công bố kế hoạch tái sử dụng hơn 100 khối pin xe điện đã qua sử dụng để xây dựng hệ thống lưu trữ năng lượng tĩnh (stationary energy storage) với dung lượng lên tới 10 megawatt-giờ (MWh) tại nhà máy sản xuất ở Normal, bang Illinois. Đây là một bước đi quan trọng trong chiến lược kinh tế tuần hoàn của hãng, đồng thời chứng minh rằng pin xe điện vẫn còn giá trị sử dụng rất lớn sau khi "nghỉ hưu" khỏi xe.

Chi tiết dự án pin tái sử dụng của Rivian

Để hiện thực hóa dự án này, Rivian đã hợp tác với Redwood Materials — công ty chuyên về tái chế và tái sử dụng pin lithium do cựu giám đốc công nghệ của Tesla sáng lập. Redwood Materials sẽ cung cấp công nghệ Redwood Pack Manager để quản lý và vận hành hệ thống pin tái sử dụng này một cách hiệu quả và an toàn.

Thay vì thải bỏ các khối pin đã hết vòng đời trên xe, Rivian chuyển đổi chúng thành hệ thống lưu trữ năng lượng phục vụ cho hoạt động vận hành nhà máy và hỗ trợ lưới điện địa phương. Với dung lượng 10 MWh, hệ thống này có thể cung cấp điện dự phòng đáng kể cho các hoạt động sản xuất, giảm phụ thuộc vào lưới điện trong giờ cao điểm và tối ưu hóa chi phí năng lượng.

Đây chính là một lợi thế mà xe xăng và xe dầu diesel không bao giờ có được: khi một chiếc xe truyền thống hết đời, động cơ và hệ thống truyền động gần như không thể tái sử dụng cho mục đích lưu trữ năng lượng. Trong khi đó, pin xe điện sau khi không còn đủ dung lượng để chạy xe (thường khi còn khoảng 70-80% dung lượng ban đầu) vẫn hoàn toàn phù hợp cho vai trò lưu trữ năng lượng tĩnh.

Pin xe điện bền hơn nhiều người nghĩ

Một quan niệm sai lầm phổ biến là pin xe điện chỉ có tuổi thọ từ 5 đến 7 năm. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy pin xe điện có thể hoạt động lâu hơn tới 40% so với dự kiến ban đầu. Nhiều khối pin có thể phục vụ trên xe từ 10 đến hơn 20 năm trước khi chuyển sang "cuộc sống thứ hai" (second life) trong vai trò lưu trữ năng lượng tĩnh.

Điều này có nghĩa là tổng vòng đời hữu ích của một khối pin xe điện có thể kéo dài 25-30 năm hoặc hơn — trước tiên là trên xe, sau đó là trong hệ thống lưu trữ năng lượng, và cuối cùng mới đến giai đoạn tái chế để thu hồi nguyên liệu.

Bài viết gốc cũng đặt ra câu hỏi thú vị: liệu Rivian có thể phát triển mô hình kinh doanh mới xoay quanh hệ thống pin tái sử dụng, phục vụ các doanh nghiệp địa phương hoặc các trang trại nông nghiệp cần giải pháp lưu trữ năng lượng đáng tin cậy hay không?

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Dự án của Rivian mang đến nhiều bài học giá trị cho thị trường xe điện Việt Nam, đặc biệt khi VinFast đang sở hữu lượng xe điện ngày càng lớn trên đường phố Việt Nam. Trong tương lai không xa, hàng nghìn khối pin VinFast VF e34, VF 8, VF 9 sẽ bước vào giai đoạn "nghỉ hưu" khỏi xe — và câu hỏi đặt ra là chúng sẽ đi về đâu?

Mô hình tái sử dụng pin như Rivian đang làm hoàn toàn có thể áp dụng tại Việt Nam:

• Lưu trữ năng lượng cho trạm sạc: Các trạm sạc xe điện trên toàn quốc có thể sử dụng pin tái sử dụng để lưu trữ điện giá rẻ vào ban đêm và phục vụ sạc xe vào giờ cao điểm, giảm áp lực lên lưới điện.
• Kết hợp với điện mặt trời: Pin tái sử dụng kết hợp với hệ thống solar rooftop tại nhà máy, kho bãi hoặc hộ gia đình sẽ tạo nên giải pháp năng lượng sạch và tiết kiệm.
• Hỗ trợ vùng sâu vùng xa: Những khu vực có lưới điện không ổn định có thể hưởng lợi lớn từ hệ thống lưu trữ năng lượng giá rẻ làm từ pin xe điện cũ.

Với hơn 17.100 trạm sạc đã phủ khắp cả nước theo dữ liệu từ TramSac.me, hạ tầng xe điện Việt Nam đang phát triển nhanh chóng. Việc xây dựng sớm hệ sinh thái tái chế và tái sử dụng pin sẽ giúp Việt Nam tận dụng tối đa giá trị của mỗi khối pin, giảm rác thải và xây dựng nền kinh tế tuần hoàn bền vững.

Tổng kết

Dự án tái sử dụng pin của Rivian tại nhà máy Normal, Illinois là một minh chứng thuyết phục rằng xe điện không chỉ sạch hơn khi vận hành mà còn có lợi thế vượt trội về vòng đời sản phẩm. Khi pin xe điện có thể phục vụ thêm hàng chục năm trong vai trò lưu trữ năng lượng tĩnh trước khi được tái chế, giá trị kinh tế và môi trường của mỗi khối pin được nhân lên gấp bội. Đây là hướng đi mà Việt Nam — với sự phát triển mạnh mẽ của xe điện và năng lượng tái tạo — nên theo dõi và áp dụng từ sớm.

Nguồn: CleanTechnica