Phần lớn quỹ hưu trí công tại Mỹ chưa tận dụng quyền biểu quyết cổ đông để quản lý rủi ro khí hậu

Theo CleanTechnica, một báo cáo mới từ tổ chức môi trường Sierra Club cho thấy phần lớn các quỹ hưu trí công lớn nhất nước Mỹ vẫn chưa tận dụng đầy đủ quyền biểu quyết đại diện (proxy voting) — công cụ quan trọng giúp các cổ đông lớn gây áp lực buộc doanh nghiệp hành động trước rủi ro tài chính từ biến đổi khí hậu. Đây là báo cáo thường niên lần thứ ba mang tên "The Hidden Risk in State Pensions", đánh giá và xếp hạng 33 quỹ hưu trí công thuộc 27 tiểu bang cùng một số hệ thống lớn như thành phố New York, quận Los Angeles và Đại học California.

Kết quả xếp hạng: Chỉ 4 quỹ đạt loại A

Trong số 33 quỹ được đánh giá, kết quả cho thấy bức tranh đáng lo ngại:

• 4 quỹ đạt điểm A: Massachusetts PRIM, Quỹ Hưu trí Chung bang New York (New York State Common Retirement Fund), ba quỹ hưu trí thành phố New York (NYCERS, TRS, BERS) và Ủy ban Đầu tư Hưu trí bang Vermont.
• 11 quỹ nhận điểm B hoặc C — cho thấy có nỗ lực nhưng chưa đủ mạnh mẽ.
• 12 quỹ bị xếp hạng D hoặc F — gần như không sử dụng quyền biểu quyết để quản lý rủi ro khí hậu.
• 6 quỹ bị đánh giá "Không đầy đủ" (Incomplete) vì không công khai hồ sơ biểu quyết của mình.

Điều đáng chú ý là các quỹ hưu trí này quản lý hàng nghìn tỷ USD tiền tiết kiệm của hàng triệu công chức, giáo viên, lính cứu hỏa và nhân viên nhà nước Mỹ. Việc không quản lý rủi ro khí hậu đồng nghĩa với việc đặt tài sản hưu trí của họ trước nguy cơ mất giá trị.

Ba xu hướng đáng chú ý

Báo cáo của Sierra Club chỉ ra ba xu hướng quan trọng trong mùa biểu quyết cổ đông vừa qua:

Tăng cường trách nhiệm giải trình của ban giám đốc: Số lượng quỹ hưu trí bỏ phiếu chống lại các thành viên hội đồng quản trị tăng tới 20%. Đây là tín hiệu cho thấy các nhà đầu tư tổ chức sẵn sàng buộc lãnh đạo doanh nghiệp chịu trách nhiệm về chiến lược khí hậu.

Chính sách biểu quyết rõ ràng tạo nên sự khác biệt: Những quỹ có hướng dẫn biểu quyết chi tiết liên quan đến khí hậu vẫn duy trì được lập trường ủng hộ các nghị quyết môi trường, bất chấp áp lực chính trị ngược chiều từ phong trào chống ESG (Environmental, Social, and Governance — Môi trường, Xã hội và Quản trị) tại nhiều tiểu bang.

Rào cản pháp lý mới: Các quy định mới của Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) đã mở rộng đáng kể quyền của doanh nghiệp trong việc loại bỏ các đề xuất của cổ đông khỏi phiếu bầu. Trong năm 2025, số lượng đề xuất bị loại đạt mức kỷ lục, khiến tiếng nói của nhà đầu tư về vấn đề khí hậu bị thu hẹp.

Khuyến nghị từ Sierra Club

Sierra Club kêu gọi các quỹ hưu trí công tăng cường chính sách biểu quyết đại diện theo ba hướng chính: yêu cầu doanh nghiệp cam kết giảm phát thải thực tế (chứ không chỉ trên giấy tờ), thiết lập chính sách rõ ràng về trách nhiệm của hội đồng quản trị đối với rủi ro khí hậu, và bảo vệ tài sản tiết kiệm hưu trí của người lao động trước các tác động tài chính từ biến đổi khí hậu.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Mặc dù hệ thống quỹ hưu trí tại Việt Nam vận hành khác biệt so với Mỹ, xu hướng đầu tư có trách nhiệm với khí hậu đang lan rộng toàn cầu và có những hàm ý quan trọng cho thị trường trong nước.

Tại Việt Nam, dòng vốn xanh (green finance) ngày càng trở thành yếu tố quyết định trong các quyết định đầu tư hạ tầng — bao gồm cả hạ tầng xe điện. Khi các quỹ đầu tư quốc tế thắt chặt tiêu chí ESG, các doanh nghiệp Việt Nam muốn thu hút vốn ngoại sẽ cần chứng minh cam kết giảm phát thải rõ ràng. Điều này tạo động lực tích cực cho hệ sinh thái xe điện trong nước, từ sản xuất (VinFast) đến hạ tầng trạm sạc.

Hiện tại, mạng lưới trạm sạc xe điện tại Việt Nam đang phát triển nhanh chóng với hơn 17.100 trạm sạc được cập nhật trên TramSac.me. Sự phát triển của xu hướng đầu tư xanh toàn cầu sẽ tiếp tục hỗ trợ nguồn vốn cho việc mở rộng hạ tầng này.

Tổng kết

Báo cáo của Sierra Club là lời nhắc nhở rằng cuộc chiến chống biến đổi khí hậu không chỉ diễn ra trên đường phố hay trong các nhà máy — mà còn trong phòng họp cổ đông. Khi các quỹ hưu trí quản lý hàng nghìn tỷ USD bắt đầu sử dụng sức mạnh biểu quyết của mình một cách nghiêm túc, áp lực buộc doanh nghiệp chuyển đổi xanh sẽ tăng lên đáng kể, tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực đến toàn bộ ngành năng lượng sạch và xe điện trên phạm vi toàn cầu.

Nguồn: CleanTechnica