Peak Energy triển khai hệ thống lưu trữ năng lượng pin natri-ion tại Wisconsin, Mỹ

Theo CleanTechnica, Peak Energy — công ty khởi nghiệp được thành lập năm 2023 bởi các cựu kỹ sư từ Tesla, Apple và Enovix — vừa công bố hợp tác với RWE Americas để triển khai hệ thống lưu trữ năng lượng quy mô lưới điện sử dụng công nghệ pin natri-ion (sodium-ion battery) tại phía Đông bang Wisconsin, Mỹ. Đây được xem là cột mốc quan trọng cho công nghệ lưu trữ năng lượng thế hệ mới tại khu vực MISO — một trong những thị trường điện lực lớn nhất Bắc Mỹ.

Công nghệ pin natri-ion — bước đột phá không cần lithium

Hệ thống GS-1.1 của Peak Energy sử dụng hóa học natri sắt pyrophosphate (sodium iron pyro-phosphate, viết tắt NFPP) — một công nghệ pin hoàn toàn không phụ thuộc vào lithium hay cobalt, hai nguyên liệu đang ngày càng khan hiếm và biến động về giá.

Điểm nổi bật nhất của hệ thống này là khả năng vận hành không cần làm mát chủ động (passive cooling) — lần đầu tiên đạt được ở quy mô thương mại. Điều này giúp loại bỏ hệ thống làm mát phức tạp vốn tiêu tốn năng lượng và chi phí bảo trì đáng kể trong các giải pháp pin lithium-ion truyền thống.

CEO của Peak Energy, ông Landon Mossburg, nhấn mạnh: "Lưu trữ năng lượng là yếu tố trung tâm để cung cấp nguồn điện sạch ổn định, có thể điều phối theo nhu cầu."

Giảm chi phí lên đến 25% so với pin lithium-ion

Peak Energy cho biết hệ thống của họ giúp giảm chi phí lưu trữ năng lượng trọn vòng đời khoảng 70 USD/kWh (xấp xỉ 1,75 triệu VND/kWh) so với các giải pháp hiện tại. Chi phí lắp đặt ban đầu cũng thấp hơn hơn 25% so với pin lithium-ion thông thường, phần lớn nhờ vào công nghệ làm mát thụ động.

Ngoài ưu thế về chi phí, pin natri-ion còn có hiệu suất vượt trội trong điều kiện thời tiết lạnh so với các dòng pin NMC và LFP, đồng thời sở hữu tính an toàn hóa học cao hơn, giảm đáng kể nguy cơ cháy nổ.

Đáp ứng nhu cầu năng lượng khổng lồ tại MISO

Khu vực MISO, bao gồm Wisconsin, đang đối mặt với tốc độ tăng trưởng nhu cầu điện chưa từng có cùng tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng công suất lưu trữ. Theo báo cáo của Aurora Energy Research, việc lắp đặt 10 GWh pin lưu trữ trong thập kỷ tới có thể giúp giảm tổng chi phí hệ thống MISO lên đến 27 tỷ USD (khoảng 675.000 tỷ VND).

Về năng lực sản xuất, Peak Energy đang vận hành chuỗi sản xuất tích hợp dọc tại Mỹ với công suất mục tiêu vượt 20 GWh mỗi năm — một con số ấn tượng cho thấy tham vọng cạnh tranh trực tiếp với các nhà sản xuất pin lithium-ion lớn.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Công nghệ pin natri-ion đang thu hút sự chú ý đặc biệt tại Việt Nam, nơi hạ tầng lưu trữ năng lượng đang là thách thức lớn trong quá trình chuyển đổi năng lượng sạch. Với nguồn nguyên liệu natri dồi dào và giá thành rẻ hơn lithium, đây có thể là giải pháp phù hợp cho:

• Hệ thống lưu trữ năng lượng tái tạo: Việt Nam đang có lượng lớn điện mặt trời và điện gió cần được lưu trữ hiệu quả
• Hạ tầng trạm sạc xe điện: Pin natri-ion có thể được tích hợp vào các trạm sạc xe điện để giảm tải lưới điện vào giờ cao điểm
• Xe điện giá rẻ: Nếu công nghệ này tiếp tục phát triển, pin natri-ion có thể xuất hiện trên các dòng xe máy điện và ô tô điện phân khúc bình dân tại Việt Nam

Đáng chú ý, CATL — đối tác cung cấp pin cho nhiều hãng xe điện — cũng đã thương mại hóa pin natri-ion từ năm 2023. Trong khi đó, các nhà sản xuất Việt Nam như VinFast đang theo dõi sát sao công nghệ này để đa dạng hóa nguồn cung pin trong tương lai.

Tổng kết

Dự án của Peak Energy tại Wisconsin là minh chứng rõ ràng rằng pin natri-ion đang chuyển từ giai đoạn nghiên cứu sang triển khai thương mại thực tế. Với chi phí thấp hơn, an toàn hơn và không phụ thuộc vào lithium, công nghệ này có tiềm năng thay đổi cuộc chơi trong lĩnh vực lưu trữ năng lượng — không chỉ tại Mỹ mà còn ở các thị trường đang phát triển như Việt Nam, nơi nhu cầu về hạ tầng sạc xe điện và năng lượng tái tạo đang tăng trưởng mạnh mẽ.

Nguồn: CleanTechnica