Nissan và Easelink phát triển hệ thống sạc xe điện tự động nhằm nâng cao hiệu quả công nghệ V2G

Theo ChargedEVs, Nissan Technical Centre Europe (NTCE) và công ty Easelink có trụ sở tại Áo vừa công bố hợp tác trong một dự án nghiên cứu tại Vương quốc Anh, kết hợp công nghệ sạc AC hai chiều (bidirectional AC charging) với hệ thống sạc dẫn điện tự động — mở ra hướng đi mới cho việc tận dụng tối đa công nghệ truyền tải điện từ xe vào lưới (vehicle-to-grid, viết tắt V2G).

Vấn đề lớn nhất của V2G: người lái không chịu cắm sạc

Dữ liệu thực tế từ hơn 40 dự án V2G trên toàn cầu mà NTCE thu thập trong hơn một thập kỷ nghiên cứu cho thấy một thực trạng đáng lo ngại: khi pin xe còn đủ dùng cho nhu cầu hằng ngày, người lái có xu hướng không cắm sạc. Điều này khiến xe điện không kết nối với lưới điện trong những thời điểm cao điểm — chính lúc mà các nhà vận hành lưới cần huy động nguồn năng lượng dự trữ từ pin xe nhất.

Ông Kazuyuki Sakamoto, Giám đốc NTCE, nhận định: "Ngay cả những chủ xe điện tích cực nhất cũng không luôn cắm sạc khi mức pin đã đủ cho nhu cầu di chuyển hằng ngày. Sạc tự động chính là giải pháp cho thách thức này."

Hệ thống Matrix Charging của Easelink hoạt động ra sao?

Hệ thống Matrix Charging do Easelink phát triển gồm hai thành phần chính:

• Đầu kết nối tích hợp dưới gầm xe — được lắp sẵn vào phần đáy xe điện
• Tấm sạc lắp trên mặt sàn bãi đỗ — đặt tại vị trí đỗ xe

Khi xe đỗ đúng vị trí phía trên tấm sạc, một ống xếp linh hoạt (flexible bellows) sẽ tự động hạ xuống để thiết lập kết nối dẫn điện. Toàn bộ quá trình diễn ra hoàn toàn tự động, không cần người lái phải rời xe hay thao tác bất kỳ điều gì — đúng nghĩa "đỗ xe là sạc".

Điểm khác biệt quan trọng so với sạc không dây (wireless charging) là hệ thống này sử dụng kết nối dẫn điện trực tiếp (conductive charging), cho hiệu suất truyền tải cao hơn và đặc biệt phù hợp với yêu cầu truyền điện hai chiều của V2G.

Tại sao kết hợp sạc tự động và V2G lại quan trọng?

Logic rất đơn giản: nếu xe tự động kết nối với lưới điện mỗi khi đỗ — bất kể mức pin còn bao nhiêu — thì thời gian xe khả dụng cho việc xả điện ngược vào lưới sẽ tăng lên đáng kể. Điều này cải thiện trực tiếp lợi nhuận thương mại từ việc tham gia chương trình V2G, vốn phụ thuộc vào tổng thời gian xe kết nối lưới chứ không chỉ lượng điện truyền tải.

Nói cách khác, sạc tự động loại bỏ yếu tố con người — nguyên nhân chính khiến V2G chưa đạt được tiềm năng thực sự.

Tiêu chuẩn hóa toàn cầu

Easelink cũng đồng sáng lập Nhóm quan tâm Matrix Charging (Matrix Charging Interest Group), với sự tham gia của các hãng xe lớn như Audi và Voyah. Nhóm này hoạt động song song với tiêu chuẩn giao tiếp ISO 15118-20, nhằm giải quyết các khác biệt trong triển khai giữa các nhà sản xuất và hướng tới thiết lập quy chuẩn chung cho ngành.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Tại Việt Nam, hạ tầng trạm sạc xe điện đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ, chủ yếu nhờ mạng lưới của VinFast. Tuy nhiên, công nghệ V2G vẫn còn là khái niệm khá xa vời khi lưới điện quốc gia chưa có cơ chế cho phép xe điện bán điện ngược lại.

Dù vậy, hệ thống sạc tự động kiểu Matrix Charging hoàn toàn có thể ứng dụng tại các bãi đỗ xe thông minh ở Việt Nam trong tương lai — đặc biệt tại các tòa nhà văn phòng, trung tâm thương mại hay chung cư cao cấp, nơi xe đỗ trong thời gian dài. Việc loại bỏ thao tác cắm sạc thủ công cũng giúp trải nghiệm người dùng thuận tiện hơn, qua đó thúc đẩy tỷ lệ sử dụng trạm sạc hiện có.

Tổng kết

Sự hợp tác giữa Nissan và Easelink cho thấy V2G không chỉ là bài toán công nghệ pin hay bộ chuyển đổi, mà còn là bài toán hành vi người dùng. Sạc tự động dưới gầm xe có thể là mảnh ghép còn thiếu để biến V2G từ thí nghiệm thành giải pháp thương mại khả thi trên quy mô lớn.

Nguồn: ChargedEVs