NHTSA mở rộng điều tra hệ thống lái tự động Tesla FSD sau loạt sự cố mất khả năng nhận diện khi camera bị che khuất

Theo Carscoops, Cơ quan An toàn Giao thông Đường bộ Quốc gia Mỹ (NHTSA — National Highway Traffic Safety Administration) vừa nâng cấp cuộc điều tra đối với hệ thống lái tự động Full Self-Driving (FSD) của Tesla từ giai đoạn đánh giá sơ bộ lên giai đoạn phân tích kỹ thuật (engineering analysis) — bước tiến quan trọng đưa cuộc điều tra tiến gần hơn đến khả năng triệu hồi, ảnh hưởng đến hơn 3,2 triệu xe Tesla tại Mỹ.

Phạm vi điều tra và các phát hiện đáng lo ngại

NHTSA khởi động đánh giá sơ bộ từ tháng 10/2024, tập trung vào cách hệ thống FSD phản ứng khi tầm nhìn trên đường bị suy giảm. Cuộc điều tra mở rộng lần này sẽ đánh giá liệu hệ thống chỉ dựa vào camera (vision-only) có thể cảnh báo tài xế kịp thời trước khi va chạm xảy ra trong điều kiện bất lợi hay không.

Phạm vi điều tra bao gồm khoảng 3.203.754 xe Tesla, gồm các dòng:

• Model S và Model X (2016–2026)
• Model 3 (2017–2026)
• Model Y (2020–2026)
• Cybertruck (2023–2026)

Tất cả các xe nằm trong diện điều tra đều được trang bị tính năng FSD.

Theo hồ sơ từ cơ quan quản lý, giai đoạn đánh giá sơ bộ đã xác định 9 vụ tai nạn mà khả năng phát hiện và phản ứng của FSD trước các tình huống suy giảm tầm nhìn trên đường đã góp phần gây ra va chạm. Trong đó, hệ thống "không nhận diện được các điều kiện đường phổ biến ảnh hưởng đến tầm nhìn camera" và "không đưa ra cảnh báo cho đến ngay trước thời điểm va chạm" trong 3 trường hợp.

Đáng chú ý hơn, trong một số vụ tai nạn khác, hệ thống FSD còn bị mất dấu hoặc hoàn toàn không phát hiện được xe đi phía trước trên cùng làn đường — một lỗi nghiêm trọng đối với bất kỳ hệ thống hỗ trợ lái nào.

Hệ thống camera thuần túy — rủi ro tiềm ẩn

Tesla đã chuyển sang hệ thống nhận diện chỉ bằng camera (vision-only) từ giữa năm 2021, loại bỏ hoàn toàn radar và các cảm biến khác. Quyết định này từng gây tranh cãi lớn trong ngành, khi nhiều chuyên gia cho rằng camera đơn thuần không đủ tin cậy trong các điều kiện thời tiết bất lợi như mưa lớn, sương mù hoặc ánh sáng chói.

Sau một vụ tai nạn chết người xảy ra vào ngày 28/11/2023, Tesla đã phát triển hệ thống phát hiện suy giảm chất lượng camera (degradation detection system) và bắt đầu cập nhật hệ thống này từ tháng 6/2024. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các bản cập nhật chưa giải quyết triệt để vấn đề.

Một điểm đáng lo ngại khác: Tesla thừa nhận rằng các hạn chế về dữ liệu nội bộ và phân loại dữ liệu đã khiến hãng không thể xác định toàn bộ các vụ tai nạn xảy ra khi FSD đang hoạt động. Điều này đặt ra câu hỏi về khả năng báo cáo thiếu (underreporting) số lượng sự cố thực tế.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Tại Việt Nam, hệ thống hỗ trợ lái tiên tiến (ADAS — Advanced Driver Assistance Systems) đang ngày càng phổ biến trên các mẫu xe điện, đặc biệt là dòng xe của VinFast với các tính năng như cảnh báo va chạm phía trước, hỗ trợ giữ làn và phanh khẩn cấp tự động. Cuộc điều tra FSD của Tesla là bài học quan trọng cho toàn ngành xe điện về việc không nên phụ thuộc hoàn toàn vào một loại cảm biến duy nhất.

Hiện nay, hầu hết các hãng xe lớn — bao gồm cả VinFast — đều sử dụng phương pháp kết hợp nhiều cảm biến (sensor fusion) gồm camera, radar và đôi khi cả LiDAR để đảm bảo độ tin cậy trong nhiều điều kiện vận hành khác nhau. Đây được xem là hướng tiếp cận an toàn hơn so với hệ thống chỉ dùng camera của Tesla.

Với thời tiết nhiệt đới của Việt Nam — mưa lớn đột ngột, sương mù vào buổi sáng và độ ẩm cao — khả năng hoạt động ổn định của camera trong mọi điều kiện là yếu tố then chốt. Người dùng xe điện tại Việt Nam có thể theo dõi thêm thông tin về hạ tầng trạm sạc và các tiêu chuẩn an toàn trên TramSac.me.

Tổng kết

Việc NHTSA nâng cấp điều tra FSD lên giai đoạn phân tích kỹ thuật là tín hiệu cho thấy cơ quan quản lý Mỹ đang ngày càng nghiêm túc hơn với vấn đề an toàn của hệ thống lái tự động. Với hơn 3,2 triệu xe nằm trong diện điều tra, đây có thể dẫn đến một trong những đợt triệu hồi lớn nhất trong lịch sử ngành ô tô nếu NHTSA kết luận hệ thống FSD có lỗi thiết kế. Cuộc điều tra cũng đặt ra câu hỏi lớn: liệu hệ thống lái tự động chỉ dựa vào camera có thực sự đủ an toàn để vận hành trên đường phố?

Nguồn: Carscoops