Nhà máy chip khổng lồ Terafab của Elon Musk sẽ chạy bằng khí đốt — không dùng tấm pin năng lượng mặt trời Tesla

Theo Electrek, SpaceX vừa xác nhận rằng Terafab — nhà máy sản xuất chip bán dẫn khổng lồ trị giá khoảng 424.000 tỷ VND (16,8 tỷ USD) tại Texas, Mỹ — sẽ được cấp điện bằng các nhà máy điện khí đốt tự nhiên kết hợp với "hệ thống pin lưu trữ rất lớn." Điều đáng chú ý: giải pháp năng lượng mặt trời của Tesla hoàn toàn vắng mặt trong kế hoạch, dù Tesla chính là đối tác đồng sở hữu dự án này.

Nhà máy chip lớn nhất thế giới, nhưng chạy bằng nhiên liệu hóa thạch

Terafab được xây dựng tại quận Grimes, Texas, cách thành phố Houston khoảng một giờ lái xe về phía tây bắc. Đây được mô tả là cơ sở sản xuất chip bán dẫn lớn nhất thế giới, với giai đoạn đầu được thiết kế để sản xuất hơn một terawatt công suất tính toán mỗi năm, phục vụ các trung tâm dữ liệu của SpaceX và xAI, cùng các chip cho robot Optimus và xe tự hành Cybercab của Tesla trong tương lai.

Đáng chú ý, nhà máy này được xây trên nền một nhà máy nhiệt điện than cũ — thực chất là thay thế một nguồn nhiên liệu hóa thạch bằng một nguồn nhiên liệu hóa thạch khác.

Nghịch lý mang tên Elon Musk

Quyết định sử dụng khí đốt cho Terafab tạo nên một nghịch lý lớn. Tesla — công ty đã xây dựng thương hiệu trên sứ mệnh đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng bền vững — hiện đang bán tấm pin năng lượng mặt trời, pin gia đình Powerwall và hệ thống pin lưu trữ quy mô lưới điện Megapack. Chỉ hồi tháng 6/2026, Tesla cùng Sunrun còn ra mắt nhà máy điện ảo (virtual power plant) công suất 16 gigawatt, được tiếp thị đặc biệt cho các trung tâm dữ liệu.

Thế nhưng, không một sản phẩm năng lượng sạch nào của Tesla xuất hiện trong kế hoạch cấp điện cho Terafab.

Đây không phải lần đầu tiên các công ty của Musk ưu tiên khí đốt:

• Trung tâm dữ liệu Colossus của xAI gần Memphis đã vận hành bằng tuabin khí đốt từ năm 2024, và từng đối mặt với các vụ kiện từ tổ chức môi trường do vận hành tuabin không phép tại Mississippi.
• Musk đã mua lại công ty tuabin khí đốt APR Energy với giá khoảng 25.200 tỷ VND (1 tỷ USD) vào tháng 7 vừa qua.
• SpaceX đã đầu tư hơn 70.700 tỷ VND (2,8 tỷ USD) vào tuabin khí đốt cho các hoạt động trung tâm dữ liệu.

Các chuyên gia nhận định rằng lý do chính nằm ở chi phí và tốc độ triển khai — xây dựng nhà máy điện khí đốt nhanh hơn và rẻ hơn so với lắp đặt hệ thống năng lượng mặt trời quy mô lớn kết hợp pin lưu trữ, dù về lâu dài năng lượng tái tạo có thể tiết kiệm hơn.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện Terafab đặt ra bài học quan trọng cho Việt Nam — nơi đang đẩy mạnh phát triển hạ tầng xe điện và năng lượng xanh. Ngay cả tại Mỹ, nơi có hệ sinh thái năng lượng tái tạo phát triển nhất thế giới, các dự án công nghiệp lớn vẫn chọn nhiên liệu hóa thạch vì lý do thực dụng.

Điều này cho thấy việc xây dựng hạ tầng trạm sạc xe điện tại Việt Nam cần đi đôi với phát triển nguồn điện sạch. Nếu xe điện chạy bằng điện từ nhà máy nhiệt điện than, lợi ích môi trường sẽ bị giảm đáng kể. VinFast và các nhà phát triển trạm sạc trong nước cần chú trọng kết hợp năng lượng mặt trời vào hệ thống trạm sạc — điều mà ngay cả Tesla cũng chưa thực hiện triệt để tại chính sân nhà.

Bạn có thể theo dõi bản đồ trạm sạc xe điện trên toàn quốc tại TramSac.me để cập nhật tình hình phát triển hạ tầng sạc.

Tổng kết

Việc Terafab — dự án có sự tham gia của Tesla — hoàn toàn bỏ qua năng lượng mặt trời để chạy bằng khí đốt cho thấy khoảng cách lớn giữa tầm nhìn "xanh" và thực tế triển khai trong ngành công nghệ. Dù pin lưu trữ lớn được sử dụng kèm, đây vẫn là một bước lùi đáng tiếc về mặt năng lượng sạch. Câu chuyện này nhắc nhở rằng quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu vẫn còn nhiều thách thức, và Việt Nam cần rút kinh nghiệm để đảm bảo hạ tầng xe điện thực sự đi cùng năng lượng tái tạo.

Nguồn: Electrek