Nhà khoa học trưởng của BYD tuyên bố pin thể rắn xe điện đã bước vào "giai đoạn then chốt" — nhưng con đường đến sản xuất hàng loạt còn nhiều thách thức

Theo Electrek, ông Lian Yubo — nhà khoa học trưởng của BYD — vừa đưa ra nhận định đáng chú ý tại một hội thảo chuyên ngành trong tuần này: pin thể rắn toàn phần (all-solid-state battery) dành cho xe điện đã chính thức bước vào "giai đoạn then chốt". Tuy nhiên, đằng sau tuyên bố lạc quan ấy là một bức tranh phức tạp hơn nhiều so với những gì tiêu đề có thể gợi lên.

Hai rào cản kỹ thuật lớn chưa được giải quyết

Ông Lian chỉ ra hai thách thức cốt lõi mà ngành công nghiệp pin thể rắn đang phải đối mặt: tính ổn định của ion và sự phát triển nhánh lithium (lithium dendrite growth). Đây là hai vấn đề kỹ thuật then chốt — nhánh lithium có thể gây đoản mạch bên trong pin, dẫn đến nguy cơ cháy nổ, trong khi sự mất ổn định ion ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ và hiệu suất của pin.

Nhà khoa học trưởng của BYD nhấn mạnh rằng các nhà sản xuất không nên chỉ tập trung tối ưu hóa ở cấp độ tế bào pin đơn lẻ, mà cần phát triển chuỗi cung ứng công nghệ toàn diện. Theo ông, cách tiếp cận đúng đắn là "chuyển hóa một cách có hệ thống các nhu cầu cốt lõi của người tiêu dùng về phạm vi di chuyển, tuổi thọ pin, tốc độ sạc, khả năng thích ứng môi trường và an toàn — thành các ranh giới hiệu suất của hệ thống pin thể rắn."

Pin thể rắn không phải con đường duy nhất

Điều đáng chú ý là ông Lian không đặt cược toàn bộ vào pin thể rắn. Ông khẳng định rõ ràng: "Pin thể rắn không phải là con đường duy nhất cho sự tiến hóa của công nghệ pin động lực." BYD sẽ tiếp tục đầu tư song song vào cả pin lithium-ion dạng lỏng truyền thống lẫn pin thể rắn, coi hai công nghệ này là bổ trợ cho nhau chứ không phải cạnh tranh trực tiếp.

Đây là một quan điểm thực dụng, phản ánh chiến lược đa dạng hóa công nghệ mà BYD đang theo đuổi — không "đánh cược" vào một công nghệ duy nhất mà duy trì nhiều hướng phát triển cùng lúc.

Lộ trình sản xuất: thử nghiệm 2027, đại trà 2030

Về mặt thời gian, BYD đưa ra lộ trình khá rõ ràng:

• Năm 2027: Sản xuất thử nghiệm theo lô nhỏ pin thể rắn toàn phần dạng sulfide
• Khoảng năm 2030: Mục tiêu sản xuất hàng loạt

Các mẫu pin thể rắn đầu tiên sẽ được trang bị trên các dòng xe cao cấp thuộc thương hiệu Yangwang và Denza trước khi mở rộng xuống phân khúc phổ thông. Chiến lược "từ trên xuống" này tương tự cách mà nhiều công nghệ mới trong ngành ô tô được triển khai — bắt đầu từ xe sang để phân bổ chi phí R&D trước khi giảm giá thành cho xe đại chúng.

Bối cảnh cạnh tranh toàn cầu

Hiện tại, CATL và BYD — hai ông lớn pin xe điện của Trung Quốc — đang kiểm soát hơn 55% doanh số pin xe điện toàn cầu. Vị thế thống trị này cho phép họ đầu tư mạnh mẽ vào các thế hệ pin tiếp theo, bao gồm pin thể rắn, pin sodium-ion và các biến thể lithium-ion tiên tiến.

Cuộc đua pin thể rắn không chỉ có BYD và CATL. Toyota, Samsung SDI, và nhiều startup công nghệ pin khác cũng đang chạy đua phát triển công nghệ này, với hy vọng mang đến pin có mật độ năng lượng cao hơn, sạc nhanh hơn và an toàn hơn so với pin lithium-ion truyền thống.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Đối với thị trường xe điện Việt Nam — nơi VinFast đang dẫn đầu về hạ tầng trạm sạc và sản lượng xe điện — sự phát triển của pin thể rắn mang lại nhiều triển vọng tích cực. Pin thể rắn hứa hẹn phạm vi di chuyển xa hơn và thời gian sạc ngắn hơn, hai yếu tố quan trọng nhất với người tiêu dùng Việt khi cân nhắc chuyển sang xe điện.

Nếu BYD thương mại hóa thành công pin thể rắn vào năm 2030, điều này có thể ảnh hưởng đến chiến lược cạnh tranh của VinFast cũng như các hãng xe đang có mặt tại Việt Nam. Đồng thời, hệ thống trạm sạc tại Việt Nam cũng sẽ cần được nâng cấp để tương thích với thế hệ pin mới có khả năng nhận công suất sạc cao hơn.

Tổng kết

Tuyên bố của nhà khoa học trưởng BYD cho thấy pin thể rắn đang tiến gần hơn đến thực tế thương mại, nhưng vẫn còn cách mục tiêu sản xuất đại trà ít nhất 4 năm. Quan điểm thận trọng và thực dụng của BYD — tiếp tục đầu tư vào cả pin truyền thống lẫn pin thể rắn — có lẽ là cách tiếp cận hợp lý nhất trong bối cảnh công nghệ pin đang thay đổi nhanh chóng. Người tiêu dùng xe điện, bao gồm cả tại Việt Nam, có thể kỳ vọng nhưng chưa nên vội mừng.

Nguồn: Electrek