Nhà cung cấp hạ tầng sạc VEV nhấn mạnh quản lý năng lượng chiến lược — chi phí đầu tư không phải rào cản lớn nhất của xe tải điện

Theo ChargedEVs, chính phủ Anh vừa công bố gói tài trợ trị giá 1 tỷ bảng Anh (khoảng 32.000 tỷ VND) nhằm thúc đẩy triển khai xe tải và xe van không phát thải (zero-emission), bao gồm cả chi phí mua xe lẫn hạ tầng sạc đi kèm. Tuy nhiên, VEV — công ty chuyên phát triển giải pháp năng lượng và hạ tầng sạc xe điện tại Anh — cho rằng khoản đầu tư này tuy đáng hoan nghênh nhưng chưa chạm đúng vào gốc rễ vấn đề.

Chi phí không phải rào cản lớn nhất — vận hành mới là thách thức thực sự

CEO Mike Nakrani của VEV nhận định: "Khoản tài trợ này là bước tiến tích cực, nhưng nó không loại bỏ được thách thức cốt lõi mà quá trình điện hóa đội xe đang phải đối mặt." Theo ông, vấn đề không nằm ở chi phí đầu tư ban đầu mà ở sự phức tạp trong việc vận hành đội xe điện ở quy mô lớn một cách hiệu quả.

Nakrani kêu gọi ngành công nghiệp cần chuyển trọng tâm từ việc trợ giá mua xe sang phát triển các giải pháp sạc và năng lượng tích hợp thực sự hoạt động được trong điều kiện thực tế. Ông thẳng thắn cho biết hiện tại ngành vận tải vẫn chưa thấy điều đó xảy ra trên thực tế.

Đội xe thương mại — lợi thế lớn cho quản lý năng lượng thông minh

Một điểm sáng mà VEV nhấn mạnh là đội xe thương mại có những lợi thế tự nhiên mà xe cá nhân không có. Các xe tải và xe buýt thương mại thường chạy theo tuyến đường cố định và có thời gian đậu tại depot kéo dài, tạo điều kiện lý tưởng để áp dụng chiến lược sạc có quản lý (managed charging). Điều này giúp giảm đáng kể chi phí điện năng và giảm áp lực lên lưới điện.

VEV đưa ra ví dụ thực tế từ Stagecoach — một trong những nhà vận hành xe buýt lớn nhất nước Anh. Tại depot điện hóa ở Chesterfield, Stagecoach hiện vận hành 57 xe buýt điện với hệ thống sạc thông minh tích hợp cùng hệ thống phát điện mặt trời tại chỗ. Mô hình này cho thấy việc kết hợp sạc thông minh với năng lượng tái tạo tại depot có thể kiểm soát hiệu quả chi phí vận hành.

CEO Nakrani cũng nhấn mạnh vai trò của đội xe thương mại trong việc hỗ trợ tích hợp năng lượng tái tạo vào lưới điện: "Đội xe thương mại là một trong số ít tải điện có khả năng cung cấp sự linh hoạt đó ở quy mô lớn." Nói cách khác, khi lưới điện cần cân bằng giữa cung và cầu — đặc biệt với nguồn năng lượng tái tạo có tính biến động — thì hàng chục, hàng trăm xe tải điện đậu tại depot có thể được sạc vào đúng thời điểm giá điện rẻ và nguồn cung dồi dào.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Bài học từ VEV và thị trường Anh có nhiều điểm đáng suy ngẫm cho Việt Nam. Hiện tại, Việt Nam đang trong giai đoạn đầu phát triển hạ tầng sạc xe điện, với mạng lưới trạm sạc chủ yếu phục vụ xe cá nhân từ VinFast. Tuy nhiên, xu hướng điện hóa xe thương mại — xe buýt, xe tải giao hàng — cũng đang bắt đầu được quan tâm.

Quan điểm của VEV rằng "chi phí đầu tư không phải rào cản lớn nhất" hoàn toàn phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp vận tải Việt muốn chuyển sang xe điện nhưng lo ngại về khả năng sạc, thời gian sạc và chi phí điện năng hơn là giá mua xe. Việc phát triển các depot sạc thông minh kết hợp điện mặt trời — tương tự mô hình Stagecoach — có thể là hướng đi phù hợp cho các công ty xe buýt và logistics tại Việt Nam.

Bạn có thể tìm hiểu thêm về các trạm sạc xe điện tại Việt Nam trên TramSac.me để cập nhật tình hình hạ tầng sạc mới nhất.

Tổng kết

Gói tài trợ 1 tỷ bảng Anh là tín hiệu tích cực cho ngành xe tải không phát thải, nhưng VEV đã đúng khi chỉ ra rằng tiền không phải là tất cả. Quản lý năng lượng chiến lược, sạc thông minh tại depot và tích hợp năng lượng tái tạo mới là chìa khóa để điện hóa đội xe thương mại thành công — không chỉ ở Anh mà còn ở bất kỳ thị trường nào, bao gồm Việt Nam.

Nguồn: ChargedEVs