Người dân ồ ạt chuyển sang xe điện khi 30–40% công suất lọc dầu vùng Vịnh bị phá hủy

Theo Electrek, Bộ trưởng Tài chính Pháp vừa xác nhận rằng từ 30% đến 40% công suất lọc dầu tại khu vực vùng Vịnh đã bị hư hại hoặc phá hủy sau các cuộc tấn công trả đũa của Iran. Sự gián đoạn này tạo ra mức thiếu hụt lên tới 11 triệu thùng dầu mỗi ngày trên thị trường toàn cầu — mức gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử ngành dầu mỏ thế giới. Hệ quả trực tiếp là giá xăng tăng vọt và người tiêu dùng đang đổ xô tìm đến xe điện (EV) với tốc độ chưa từng thấy kể từ cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022.

Giá xăng tăng kỷ lục, nhu cầu xe điện bùng nổ

Tính đến ngày 25/03/2026, giá xăng trung bình tại Mỹ đã đạt 3,98 USD/gallon (tương đương khoảng 26.000 VND/lít), tăng mạnh so với mức 3,11 USD/gallon trước đó. Riêng tại California, con số này đã vượt 5,83 USD/gallon (khoảng 38.000 VND/lít) — mức cao nhất kể từ năm 2022. Các chuyên gia ước tính phải mất ít nhất 3 năm mới có thể khôi phục hoàn toàn các cơ sở lọc dầu bị hư hại.

Trước áp lực chi phí nhiên liệu, người tiêu dùng phản ứng nhanh chóng. Dữ liệu cho thấy 23,8% người mua xe tại Mỹ đang nghiên cứu các mẫu xe điện hóa trong tuần từ 9–15/03, tăng đáng kể so với trước. Lượng tìm kiếm trực tuyến về xe điện tăng 20% ngay sau khi các cuộc tấn công xảy ra. Đặc biệt, tại Australia, lượng tìm kiếm Google cho từ khóa "electric vehicles" đã tăng 278% chỉ trong vòng chưa đầy một tháng (từ 27/02 đến 23/03).

Thị trường xe điện đã qua sử dụng trở thành điểm sáng

Một yếu tố quan trọng giúp người tiêu dùng dễ dàng chuyển đổi là giá xe điện cũ đã giảm 35% kể từ năm 2022, hiện ở mức trung bình khoảng 34.600 USD (khoảng 870 triệu VND). Trong tháng 2/2026, doanh số xe điện đã qua sử dụng đạt khoảng 31.000 chiếc, tăng 29% so với cùng kỳ năm trước. Dự kiến trong năm 2026 sẽ có tới 400.000 xe điện hết hạn cho thuê (lease) quay trở lại thị trường, tạo thêm nguồn cung dồi dào cho phân khúc xe cũ.

Tuy nhiên, thị trường xe điện mới vẫn gặp một số thách thức. Giá giao dịch trung bình cho xe điện mới là 48.766 USD (khoảng 1,22 tỷ VND), khoản tín dụng thuế liên bang 7.500 USD đã hết hiệu lực, và lãi suất vay vẫn ở mức cao khoảng 7%.

BYD tiếp tục hưởng lợi lớn

Trong bối cảnh giá dầu biến động, BYD — hãng xe điện lớn nhất Trung Quốc — tiếp tục cho thấy đà tăng trưởng mạnh mẽ. Sau khi giao 4,1 triệu xe trong năm 2025, BYD đang trên đà vượt mốc 5 triệu xe trong năm 2026. Tại Philippines, đại lý BYD ở Manila đã nhận được lượng đơn hàng cả tháng chỉ trong hai tuần, phản ánh sức hút ngày càng lớn của xe điện tại Đông Nam Á.

Xe điện giúp giảm phụ thuộc vào dầu mỏ

Một số liệu đáng chú ý: lượng xe điện đang lưu hành trên toàn cầu hiện giúp tiết kiệm 1,7 triệu thùng dầu mỗi ngày — tương đương khoảng 70% sản lượng dầu mà Iran xuất khẩu qua eo biển Hormuz. Điều này cho thấy xe điện không chỉ là xu hướng công nghệ mà đã trở thành yếu tố địa chính trị quan trọng, giúp giảm thiểu tác động của các cuộc khủng hoảng năng lượng.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Biến động giá dầu toàn cầu luôn tác động trực tiếp đến giá xăng tại Việt Nam. Khi giá dầu thô tăng mạnh, chi phí vận hành xe xăng sẽ tăng theo, tạo thêm động lực để người tiêu dùng Việt cân nhắc chuyển sang xe điện.

Với sự phát triển nhanh chóng của VinFast cùng hệ sinh thái trạm sạc ngày càng mở rộng, Việt Nam đang có nền tảng tốt để đón nhận làn sóng chuyển đổi này. Ngoài ra, sự gia nhập ngày càng nhiều của các thương hiệu quốc tế như BYD vào khu vực Đông Nam Á cũng sẽ tạo thêm sự cạnh tranh và lựa chọn cho người tiêu dùng Việt. Bạn đọc có thể tìm hiểu thêm về các trạm sạc xe điện trên toàn quốc tại TramSac.me.

Tổng kết

Cuộc khủng hoảng năng lượng vùng Vịnh một lần nữa cho thấy rủi ro lớn của việc phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Khi giá xăng tăng cao và nguồn cung bất ổn, xe điện không còn chỉ là lựa chọn vì môi trường mà đã trở thành giải pháp kinh tế thiết thực. Với đà phát triển hiện tại, xu hướng chuyển đổi sang xe điện trên toàn cầu — và tại Việt Nam — nhiều khả năng sẽ còn tăng tốc mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.

Nguồn: Electrek