New York sắp xóa sổ chỗ đậu xe miễn phí — tân thị trưởng muốn thu phí gần như toàn bộ 3 triệu vị trí đỗ ven đường

Theo Carscoops, tân thị trưởng New York — Zohran Mamdani — đang cân nhắc một thay đổi gây tranh cãi lớn: chuyển đổi hàng triệu chỗ đậu xe ven đường miễn phí thành có thu phí. Đề xuất này nhằm giải quyết khoản thâm hụt ngân sách lên tới khoảng 175 nghìn tỷ VND (7 tỷ USD), đồng thời khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng thay vì ô tô cá nhân.

Thực trạng đậu xe miễn phí tại New York

Hiện tại, New York có khoảng 3 triệu chỗ đậu xe ven đường, trong đó tới 97% hoàn toàn miễn phí — chỉ khoảng 3% có đồng hồ tính phí. Con số này khiến New York tụt hậu đáng kể so với các thành phố lớn khác của Mỹ như San Francisco, Washington D.C. hay Los Angeles về mức độ quản lý bãi đỗ.

Sự "hào phóng" này đang khiến thành phố mất một nguồn thu khổng lồ. Theo ước tính, riêng khu vực Upper West Side — một trong những vùng đắt đỏ nhất Manhattan — đã thất thu khoảng 2.850 tỷ VND (114 triệu USD) mỗi năm vì không thu phí đậu xe. Nếu tính trên toàn thành phố, con số thất thu có thể lên tới 50 nghìn tỷ VND (2 tỷ USD) mỗi năm.

Giải pháp được đề xuất

Chính quyền thành phố đang xem xét nhiều phương án:

• Mở rộng hệ thống đồng hồ tính phí (parking meter) với mức thu theo giờ tại nhiều khu vực hơn
• Lắp đặt hệ thống thu phí hiện đại, chấp nhận cả thanh toán vật lý lẫn trực tuyến
• Áp dụng giấy phép đậu xe dành cho cư dân (residential parking permit), tham khảo mô hình của Washington D.C. — nơi phí giấy phép cho xe đầu tiên là khoảng 1,25 triệu VND (50 USD), tăng dần lên 3,75 triệu VND (150 USD) cho chiếc thứ tư

Phó Giáo sư Brenden Beck từ Đại học Rutgers-Newark nhận định rằng New York có lý do chính đáng hơn bất kỳ thành phố nào khác để thu phí đậu xe: "Tỷ lệ thu phí ở đây nên cao hơn nhiều khi xét đến việc New York sở hữu hệ thống giao thông công cộng mạnh mẽ hơn hẳn" so với các thành phố như Los Angeles.

Tuy nhiên, đề xuất này chắc chắn sẽ gây phản ứng mạnh từ hàng triệu cư dân vốn đã quen với việc đậu xe miễn phí trên đường phố — một "đặc quyền" gần như không thể tìm thấy ở bất kỳ đô thị lớn nào khác trên thế giới.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện thu phí đậu xe tại New York mang đến nhiều bài học đáng suy ngẫm cho các đô thị lớn của Việt Nam như TP.HCM và Hà Nội — nơi bài toán quản lý chỗ đậu xe và ùn tắc giao thông ngày càng nan giải.

Việc thu phí đậu xe theo giờ, kết hợp với hệ thống thanh toán điện tử, không chỉ giúp tăng nguồn thu ngân sách mà còn gián tiếp thúc đẩy người dân chuyển sang phương tiện giao thông xanh — bao gồm xe điện và giao thông công cộng. Khi chi phí sử dụng ô tô cá nhân tăng lên, xe điện với ưu đãi về phí đậu xe hoặc miễn phí sạc tại các trạm sạc công cộng sẽ trở thành lựa chọn hấp dẫn hơn.

Một số thành phố trên thế giới đã áp dụng chính sách miễn hoặc giảm phí đậu xe cho xe điện nhằm khuyến khích chuyển đổi xanh. Đây là hướng đi mà Việt Nam hoàn toàn có thể tham khảo khi xây dựng chính sách quản lý giao thông đô thị, đặc biệt trong bối cảnh hạ tầng trạm sạc xe điện đang được mở rộng nhanh chóng với sự đóng góp lớn từ VinFast.

Tổng kết

Quyết định thu phí đậu xe ven đường tại New York — nếu được thông qua — sẽ là một bước ngoặt lớn trong quản lý giao thông đô thị của thành phố đông đúc nhất nước Mỹ. Dù gây tranh cãi, đây là xu hướng tất yếu khi các đô thị lớn trên toàn cầu đều đang tìm cách giảm phụ thuộc vào ô tô cá nhân, tăng cường giao thông công cộng và tạo không gian cho phương tiện xanh. Với Việt Nam, bài học rõ ràng nhất là: chính sách đậu xe thông minh có thể trở thành đòn bẩy quan trọng để thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang xe điện.

Nguồn: Carscoops