Năng lượng tái tạo lần đầu chiếm 30% sản lượng điện tại Mỹ — dấu mốc lịch sử cho ngành năng lượng sạch

Theo Electrek, năng lượng tái tạo (renewable energy) vừa cán mốc lịch sử khi chiếm 30% tổng sản lượng điện tại Mỹ trong 4 tháng đầu năm 2026. Dữ liệu do Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA — US Energy Information Administration) công bố và được tổ chức SUN DAY Campaign phân tích cho thấy con số này tăng đáng kể so với mức 27,8% cùng kỳ năm 2025 — tương đương mức tăng 2,2 điểm phần trăm chỉ sau một năm.

Điện mặt trời dẫn đầu đà tăng trưởng

Tổng sản lượng điện từ năng lượng tái tạo tại Mỹ đã tăng 10% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó điện mặt trời là động lực tăng trưởng chính:

• Điện mặt trời quy mô lớn (utility-scale solar): tăng 21,3%
• Thủy điện (hydropower): tăng 15,7%
• Điện mặt trời quy mô nhỏ (small-scale solar): tăng 11,9%
• Điện gió (wind): tăng 3,4%

Điện gió và điện mặt trời cộng lại (bao gồm cả hệ thống lắp mái) đã chiếm 21,8% tổng sản lượng điện Mỹ. Đáng chú ý, riêng trong tháng 4/2026, cả điện gió lẫn điện mặt trời đều sản xuất nhiều điện hơn các nhà máy nhiệt điện than — một dấu hiệu rõ ràng cho thấy than đá đang dần bị thay thế.

Nhiên liệu hóa thạch tiếp tục suy giảm

Trong khi năng lượng tái tạo tăng mạnh, các nguồn năng lượng truyền thống có diễn biến trái chiều:

• Than đá: giảm 11,6% — tiếp tục xu hướng suy thoái kéo dài nhiều năm qua
• Khí tự nhiên (natural gas): tăng nhẹ 2,8%
• Điện hạt nhân (nuclear): tăng 0,5%

Sự suy giảm mạnh của than đá cho thấy quá trình chuyển đổi năng lượng tại Mỹ đang diễn ra nhanh hơn nhiều dự báo trước đây.

Công suất lắp đặt mới và lưu trữ năng lượng

Trong giai đoạn từ tháng 5/2025 đến tháng 4/2026, tổng công suất năng lượng tái tạo mới lắp đặt tại Mỹ đạt 39.884,2 MW, trong đó điện mặt trời chiếm phần lớn với 27.572,3 MW. Một cột mốc đáng chú ý: công suất điện mặt trời quy mô lớn đã chính thức vượt điện gió lần đầu tiên trong lịch sử — đạt 160.208,1 MW so với 160.100,6 MW của điện gió.

Bên cạnh đó, công suất lưu trữ năng lượng bằng pin (battery storage) cũng tăng vọt 58,1%, bổ sung thêm 17.703,5 MW — phản ánh xu hướng kết hợp năng lượng tái tạo với hệ thống tích trữ để đảm bảo nguồn cung ổn định.

EIA dự báo năng lượng tái tạo sẽ chiếm 36,8% tổng công suất vào tháng 4/2027, với điện mặt trời dự kiến bổ sung thêm 42.527,2 MW. Nếu xu hướng hiện tại được duy trì, năng lượng tái tạo có thể vượt khí tự nhiên về tổng công suất lắp đặt ngay trong năm 2027.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Việt Nam cũng đang trong quá trình chuyển đổi năng lượng mạnh mẽ. Theo Quy hoạch Điện VIII, Việt Nam đặt mục tiêu đưa tỷ trọng năng lượng tái tạo lên 30,9–39,2% vào năm 2030 — con số tương đương với mức Mỹ vừa đạt được. Thực tế này cho thấy mục tiêu của Việt Nam hoàn toàn khả thi nếu có cơ chế đầu tư và chính sách hỗ trợ phù hợp.

Sự phát triển mạnh mẽ của năng lượng tái tạo đi đôi với nhu cầu lưu trữ năng lượng và hạ tầng sạc xe điện. Tại Việt Nam, hệ thống trạm sạc xe điện đang được mở rộng nhanh chóng, đặc biệt với sự đầu tư của VinFast và các đối tác. Việc kết hợp điện mặt trời áp mái với trạm sạc EV là mô hình đang được nhiều quốc gia áp dụng và hoàn toàn phù hợp với điều kiện Việt Nam — nơi có tiềm năng bức xạ mặt trời cao, đặc biệt tại khu vực miền Trung và miền Nam.

Bạn có thể tra cứu vị trí các trạm sạc xe điện trên toàn quốc tại TramSac.me.

Tổng kết

Mốc 30% sản lượng điện từ năng lượng tái tạo là một bước ngoặt quan trọng với ngành năng lượng Mỹ, khẳng định rằng quá trình chuyển đổi xanh không còn là viễn cảnh mà đang diễn ra trong thực tế. Với tốc độ tăng trưởng hiện tại, năng lượng tái tạo nhiều khả năng sẽ vượt khí tự nhiên để trở thành nguồn điện lớn nhất tại Mỹ trong tương lai gần. Đây cũng là tín hiệu tích cực cho các quốc gia đang trong quá trình chuyển đổi năng lượng như Việt Nam, cho thấy đầu tư vào năng lượng sạch và hạ tầng xe điện là hướng đi đúng đắn và tất yếu.

Nguồn: Electrek