Na Uy đặt mua 20 phà điện "bay trên mặt nước" trong thương vụ lịch sử — giảm 80% năng lượng so với tàu truyền thống

Theo Electrek, Na Uy vừa đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lĩnh vực giao thông đường thủy xanh khi nhà vận tải Boreal AS chính thức đặt mua 20 chiếc phà điện cánh ngầm (hydrofoil) Candela P-12. Đây được đánh giá là thương vụ triển khai công nghệ phà điện hydrofoil lớn nhất thế giới tính đến thời điểm hiện tại.

Phà điện "bay trên mặt nước" — công nghệ đột phá từ Candela

Candela P-12 không phải loại phà điện thông thường. Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở hệ thống cánh ngầm bằng sợi carbon (carbon fiber hydrofoil) được điều khiển bằng máy tính. Khi đạt tốc độ trên 18 hải lý/giờ (khoảng 33 km/h), toàn bộ thân tàu được nâng lên khỏi mặt nước, tạo hiệu ứng "bay" giúp giảm lực cản đáng kể.

Nhờ công nghệ này, mức tiêu thụ năng lượng của P-12 thấp hơn khoảng 80% so với các tàu truyền thống cùng kích cỡ — một con số ấn tượng trong ngành vận tải đường thủy vốn nổi tiếng "ngốn" nhiên liệu.

Dưới đây là các thông số kỹ thuật chính của Candela P-12:

• Tốc độ hành trình: khoảng 25 hải lý/giờ (tương đương 46 km/h)
• Sức chứa: lên đến 25 hành khách
• Phạm vi hoạt động: khoảng 40 hải lý (74 km)
• Thời gian sạc: khoảng 1 giờ bằng trạm sạc DC nhanh tiêu chuẩn

Điểm đáng chú ý là P-12 có thể sạc bằng các trạm sạc nhanh DC (DC fast charger) tương tự như trạm sạc dành cho ô tô điện, thay vì cần hạ tầng sạc công suất hàng megawatt như nhiều tàu điện lớn khác. Điều này giúp giảm đáng kể chi phí đầu tư hạ tầng và tăng tính khả thi khi triển khai trên diện rộng.

Lộ trình triển khai và mục tiêu thay thế tàu diesel

Theo kế hoạch, hai chiếc P-12 đầu tiên sẽ được bàn giao vào năm 2027, sau đó các tàu còn lại sẽ được triển khai theo từng đợt cho đến năm 2030. Toàn bộ đội phà sẽ hoạt động dọc bờ biển và các vịnh hẹp fjord của Na Uy, với mục tiêu trực tiếp thay thế các tàu diesel "hurtigbåtar" (tàu cao tốc) hiện đang kết nối các cộng đồng ven biển.

Na Uy từ lâu đã là quốc gia tiên phong trong chuyển đổi giao thông xanh, không chỉ với ô tô điện mà còn mở rộng sang vận tải đường thủy. Thương vụ 20 chiếc phà điện lần này tiếp tục khẳng định cam kết mạnh mẽ của quốc gia Bắc Âu trong việc loại bỏ nhiên liệu hóa thạch khỏi mọi lĩnh vực giao thông.

Những người từng trải nghiệm phà hydrofoil của Candela mô tả cảm giác di chuyển êm ái, yên tĩnh — không rung lắc như tàu truyền thống mà giống như đang lướt nhẹ trên mặt nước.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Với hơn 3.260 km bờ biển cùng hệ thống sông ngòi dày đặc, Việt Nam có tiềm năng rất lớn để ứng dụng công nghệ phà điện tương tự. Các tuyến đường thủy nội đô tại TP.HCM, tuyến phà Cần Giờ, hay các tuyến kết nối đảo du lịch như Phú Quốc, Côn Đảo, Cát Bà đều có thể hưởng lợi từ loại phương tiện này.

Đặc biệt, việc Candela P-12 sử dụng trạm sạc DC nhanh tiêu chuẩn — cùng loại hạ tầng đang được triển khai rộng rãi tại Việt Nam cho ô tô điện — mở ra khả năng tận dụng hạ tầng sạc sẵn có tại các bến cảng, giảm thiểu chi phí đầu tư ban đầu.

Trong bối cảnh VinFast và nhiều doanh nghiệp Việt đang đẩy mạnh hệ sinh thái xe điện, việc mở rộng tầm nhìn sang giao thông đường thủy xanh là hướng đi đáng cân nhắc — nhất là khi du lịch sinh thái và giảm phát thải đang trở thành xu hướng toàn cầu.

Tổng kết

Thương vụ 20 phà điện hydrofoil giữa Boreal AS và Candela không chỉ là tin tức ngành vận tải — mà là tín hiệu cho thấy công nghệ "phà bay" đã sẵn sàng thương mại hóa quy mô lớn. Với mức tiết kiệm năng lượng lên đến 80%, thời gian sạc chỉ 1 giờ và khả năng tương thích với hạ tầng sạc ô tô điện, Candela P-12 đang định nghĩa lại tương lai của giao thông đường thủy.

Đối với các quốc gia có lợi thế về đường bờ biển và sông ngòi như Việt Nam, đây là mô hình rất đáng để theo dõi và học hỏi.

Nguồn: Electrek