Mỹ vẫn loay hoay với xe điện — châu Phi vượt lên phía trước, điện khí hóa ngành khai khoáng

Theo Electrek, trong khi nước Mỹ vẫn đang tranh cãi và liên tục thay đổi quan điểm về xe điện, phần còn lại của thế giới đã tiến rất xa — và không đâu thể hiện rõ điều đó hơn châu Phi. Tại lục địa này, một quốc gia đã cấm hoàn toàn xe động cơ đốt trong (ICE), trong khi quốc gia khác đang nhanh chóng điện khí hóa các mỏ khai thác khoáng sản — chính nguồn nguyên liệu thiết yếu cho tương lai năng lượng sạch.

Hợp đồng lớn của Epiroc tại châu Phi

Nhà sản xuất thiết bị khai thác mỏ Thụy Điển Epiroc vừa ký hợp đồng trị giá 380 triệu krona Thụy Điển (khoảng 40 triệu USD, tương đương gần 1.000 tỷ VND) để cung cấp các giàn khoan điện Pit Viper 275 E cho một khách hàng tại châu Phi. Đây là những thiết bị khoan nổ mìn vận hành hoàn toàn bằng điện, có khả năng điều khiển từ xa và tự hành (autonomous).

Bà Helena Hedblom, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc toàn cầu của Epiroc, cho biết:

Đơn hàng này là một bước tiến quan trọng trong hành trình hỗ trợ khách hàng vận hành theo cách an toàn nhất, hiệu quả nhất và thân thiện với khí hậu nhất có thể.

Epiroc dự kiến bắt đầu sản xuất trong thời gian tới, với mục tiêu hoàn thành, giao hàng và triển khai vào cuối năm 2027.

Ethiopia — quốc gia đầu tiên cấm xe xăng

Ethiopia đã trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới ban hành lệnh cấm nhập khẩu và bán xe mới chạy động cơ đốt trong từ năm 2024. Quyết định táo bạo này đặt Ethiopia vào vị trí tiên phong trong cuộc chuyển đổi sang giao thông xanh, vượt xa cả nhiều quốc gia phát triển vốn mới chỉ dừng ở mức đặt mục tiêu.

Zambia — điện khí hóa ngành khai thác đồng

Zambia, một trong những quốc gia sản xuất đồng lớn nhất châu Phi, đang triển khai quy mô lớn các thiết bị khai thác mỏ chạy pin. Quốc gia này đã xuất khẩu 820.000 tấn đồng và dự báo tăng trưởng kinh tế đạt 6% trong năm nay.

Đáng chú ý, Trung Quốc đã cam kết đầu tư lên tới 5 tỷ USD (khoảng 125.000 tỷ VND) vào ngành đồng và cobalt của Zambia đến năm 2031. Các xe tải khai thác mỏ chạy điện của LiuGong (Liễu Công) đã được triển khai tại các dự án khai khoáng ở Zambia. Ông Li Wenjie, Chủ tịch bộ phận xây dựng của Tập đoàn Xây dựng Luyện kim số 15 Trung Quốc, nhận định rằng việc này sẽ "giúp nâng cấp hơn nữa thiết bị khai thác mỏ tại địa phương."

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện châu Phi mạnh dạn điện khí hóa ngành khai khoáng mang đến nhiều bài học cho Việt Nam. Nước ta hiện có ngành khai thác khoáng sản đáng kể, đặc biệt là bauxite tại Tây Nguyên, và việc ứng dụng thiết bị khai thác chạy điện hoàn toàn có thể giúp giảm phát thải và chi phí vận hành dài hạn.

Trên mặt trận xe điện dân dụng, Việt Nam đang đi đúng hướng với sự phát triển mạnh mẽ của VinFast cùng hệ sinh thái trạm sạc xe điện ngày càng mở rộng trên toàn quốc. Tuy nhiên, so với bước đi quyết liệt của Ethiopia — cấm hoàn toàn xe xăng — Việt Nam vẫn chưa có lộ trình rõ ràng về thời điểm chấm dứt xe động cơ đốt trong.

Nhu cầu về đồng và cobalt cho pin xe điện cũng đang tạo ra chuỗi cung ứng toàn cầu mới, trong đó Việt Nam có thể tham gia ở khâu chế biến khoáng sản và sản xuất linh kiện pin. Để theo dõi sự phát triển của hạ tầng sạc xe điện tại Việt Nam, bạn đọc có thể tham khảo bản đồ trạm sạc tại TramSac.me.

Tổng kết

Khi nước Mỹ vẫn loay hoay với các chính sách xe điện thiếu nhất quán, châu Phi đang chứng minh rằng việc chuyển đổi sang năng lượng sạch không phải đặc quyền của các nền kinh tế giàu có. Từ lệnh cấm xe xăng của Ethiopia đến hàng loạt thiết bị khai thác mỏ điện tại Zambia, lục địa này đang viết nên câu chuyện riêng về tương lai giao thông và công nghiệp xanh. Đây cũng là lời nhắc nhở rằng cuộc đua điện khí hóa đang diễn ra ở mọi ngóc ngách trên thế giới — và những ai chần chừ sẽ bị bỏ lại phía sau.

Nguồn: Electrek