Mỹ chiếm gần 50% mức tăng phát thải CO2 toàn cầu năm 2025 — hệ quả từ cơn bùng nổ trung tâm dữ liệu AI

Theo CleanTechnica, một báo cáo mới vừa được công bố từ Energy Institute — ấn bản lần thứ 75 của Báo cáo Thống kê Năng lượng Thế giới (Statistical Review of World Energy) — đã đưa ra những con số đáng báo động về vị trí của nước Mỹ trong bức tranh phát thải toàn cầu. Cụ thể, Bắc Mỹ chiếm tới 47% mức tăng phát thải CO2 của toàn thế giới trong năm 2025, trong đó riêng lượng phát thải của Mỹ tăng 3,2% — gấp hơn hai lần tốc độ tăng trưởng nguồn cung năng lượng toàn cầu (1,4%).

Trung tâm dữ liệu AI — thủ phạm chính đẩy phát thải tăng vọt

Nguyên nhân lớn nhất đằng sau mức tăng phát thải đáng lo ngại của Mỹ chính là sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI). Hiện tại, Mỹ chiếm khoảng 40% tổng lượng điện tiêu thụ của các trung tâm dữ liệu trên toàn thế giới. Nhu cầu điện năng khổng lồ này đã kéo tổng mức tiêu thụ điện của Mỹ tăng 3% trong năm 2025.

Điều đáng lo ngại hơn là cách nước Mỹ đáp ứng nhu cầu điện năng tăng thêm này. Thay vì tập trung vào năng lượng tái tạo, sản lượng điện than tại Mỹ đã tăng vọt 13% trong năm 2025. Chính quyền Trump đã buộc các công ty điện lực duy trì hoạt động các nhà máy điện than cũ, đồng thời cản trở nhiều dự án điện gió và điện mặt trời quy mô lớn.

Năng lượng tái tạo tăng trưởng nhưng chưa đủ bù đắp

Báo cáo cũng ghi nhận những tín hiệu tích cực: điện mặt trời tại Mỹ tăng trưởng 28%, và trên phạm vi toàn cầu, năng lượng tái tạo tăng gần 10%. Tuy nhiên, mức tăng này vẫn chưa đủ để bù đắp cho tổng nhu cầu năng lượng ngày càng lớn. Cụ thể, năng lượng tái tạo chỉ bổ sung thêm 3,2 exajoule, trong khi tổng nguồn cung năng lượng toàn cầu tăng tới 8,1 exajoule.

Đây là một nghịch lý đáng suy ngẫm: năng lượng tái tạo đang mở rộng nhanh chóng, nhưng cùng lúc đó, nhu cầu điện năng tăng vọt từ AI lại đang kéo theo sự phụ thuộc nhiều hơn vào nhiên liệu hóa thạch — đặc biệt là than đá.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện của nước Mỹ mang đến bài học quan trọng cho Việt Nam — quốc gia cũng đang đối mặt với nhu cầu năng lượng tăng nhanh khi nền kinh tế số phát triển mạnh mẽ. Việt Nam hiện là một trong những thị trường hấp dẫn nhất Đông Nam Á cho các trung tâm dữ liệu, và nếu không có chiến lược năng lượng sạch bài bản, nguy cơ lặp lại kịch bản của Mỹ là hoàn toàn có thể.

Tuy nhiên, Việt Nam có lợi thế khi đang đẩy mạnh chuyển đổi xanh trong lĩnh vực giao thông. Với sự phát triển của hạ tầng trạm sạc xe điện trên toàn quốc do VinFast dẫn đầu, cùng các chính sách ưu đãi thuế cho xe điện, Việt Nam đang đi đúng hướng trong việc giảm phát thải từ giao thông — một trong những nguồn phát thải CO2 lớn nhất. Việc kết hợp giữa phát triển năng lượng tái tạo và điện hóa giao thông sẽ là chìa khóa để Việt Nam tránh rơi vào vòng xoáy phát thải tương tự.

Người dùng xe điện tại Việt Nam có thể tìm kiếm các trạm sạc gần nhất trên TramSac.me để hỗ trợ hành trình di chuyển xanh của mình.

Tổng kết

Báo cáo của Energy Institute cho thấy một thực tế đáng báo động: ngay cả tại quốc gia có tiềm lực công nghệ và tài chính hàng đầu thế giới, cuộc đua AI vẫn có thể kéo lùi nỗ lực giảm phát thải nếu thiếu chính sách năng lượng sạch đồng bộ. Với Mỹ chiếm gần một nửa mức tăng phát thải CO2 toàn cầu năm 2025, đây là hồi chuông cảnh tỉnh không chỉ cho nước Mỹ mà cho cả thế giới — bao gồm Việt Nam — về tầm quan trọng của việc phát triển hạ tầng năng lượng tái tạo song song với tăng trưởng công nghệ.

Nguồn: CleanTechnica