Mỏ than Trung Quốc đưa 100 xe tải điện tự lái vào vận hành — kết quả sau gần một năm gây bất ngờ

Theo Electrek, một mỏ than lộ thiên tại Trung Quốc đã hoàn thành gần một năm vận hành 100 xe tải hạng nặng chạy điện hoàn toàn và không người lái — một trong những cuộc thử nghiệm quy mô lớn nhất thế giới về xe tải tự hành trong ngành khai khoáng. Kết quả cho thấy hiệu quả vượt xa mong đợi, đặt ra tiền lệ cho toàn bộ ngành công nghiệp mỏ toàn cầu.

Đội xe tải điện tự lái lớn nhất thế giới tại mỏ Yimin

Mỏ lộ thiên Yimin nằm ở khu tự trị Nội Mông, Trung Quốc, đã chính thức đưa vào vận hành 100 xe tải điện tự lái từ tháng 5 năm 2025. Đây là đội xe tải hạng nặng chạy điện tự hành lớn nhất từng được triển khai tại một mỏ khai thác đang hoạt động.

Các xe tải do Huaneng Ruichi sản xuất, được trang bị pin lithium sắt phosphate (LFP) dung lượng 568 kWh, có khả năng chở tải lên đến 90 tấn. Công suất động cơ của xe sánh ngang với các dòng xe tải siêu hạng nặng (ultra-class haul truck) có công suất vượt 3.000 mã lực. Công nghệ tự lái được vận hành trên nền tảng mạng 5G-Advanced của Huawei, đảm bảo kết nối ổn định và phản hồi theo thời gian thực trong điều kiện mỏ lộ thiên khắc nghiệt.

Ba kỷ lục thế giới và hiệu quả vận hành ấn tượng

Theo ông Lý Thụ Học (Li Shuxue), Chủ tịch Huaneng Nội Mông Đông Năng Lượng, đội xe đã lập ba kỷ lục thế giới:

• Tải trọng lớn nhất đối với xe tải điện tự lái
• Tốc độ vận hành nhanh nhất đối với xe tải điện tự lái
• Khả năng hoạt động ở nhiệt độ thấp nhất

Kỷ lục thứ ba đặc biệt đáng chú ý khi Nội Mông là một trong những khu vực lạnh nhất Trung Quốc, nơi nhiệt độ mùa đông có thể xuống dưới -30°C — điều kiện cực kỳ khắc nghiệt đối với pin lithium.

Một trong những yếu tố then chốt giúp đội xe duy trì hiệu suất cao là hệ thống hoán đổi pin tự động. Mỗi lần hoán đổi chỉ mất khoảng 5 phút với tỷ lệ thành công trên 98%, cho phép xe hoạt động gần như liên tục mà không cần thời gian sạc kéo dài.

Thay thế 300 xe diesel và 1.200 tài xế

Trước khi triển khai đội xe điện tự lái, mỏ Yimin cần đến 300 xe tải diesel cùng 1.200 tài xế làm việc theo ca 24/7 để duy trì sản lượng. Với 100 xe tải điện tự hành, mỏ đạt được sản lượng tương đương nhưng loại bỏ hoàn toàn thời gian chết do chuyển ca, giảm đáng kể chi phí bảo trì và tiêu thụ nhiên liệu diesel.

Ông Đường Văn Thắng (Tang Wensheng), cố vấn cấp cao tại mỏ Yimin, cho biết việc loại bỏ yếu tố con người trong vận hành không chỉ tăng năng suất mà còn cải thiện đáng kể an toàn lao động — một vấn đề luôn nhức nhối trong ngành khai khoáng.

Nghịch lý: xe điện phục vụ khai thác than

Dù thành tựu về điện khí hóa và tự động hóa rất ấn tượng, bài báo gốc cũng nêu lên một nghịch lý đáng suy ngẫm: đội xe điện này đang giúp khai thác than hiệu quả hơn — chính loại nhiên liệu hóa thạch mà quá trình chuyển đổi năng lượng đang cố gắng loại bỏ. Câu hỏi đặt ra là liệu việc cải thiện hiệu suất khai thác có đẩy nhanh hay làm chậm quá trình phi carbon hóa toàn cầu.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Việt Nam hiện có ngành khai khoáng quy mô lớn, đặc biệt là khai thác than tại Quảng Ninh. Mô hình xe tải điện tự lái tại mỏ Yimin mở ra một hướng đi đáng cân nhắc cho các tập đoàn khai khoáng trong nước như Vinacomin (TKV) trong việc giảm phát thải và chi phí vận hành.

Bên cạnh đó, công nghệ hoán đổi pin (battery swap) — tương tự những gì VinFast đang triển khai cho xe máy điện và hạ tầng trạm sạc đang ngày càng mở rộng tại Việt Nam — có thể được ứng dụng rộng rãi hơn trong lĩnh vực xe tải hạng nặng và thiết bị công nghiệp. Với mạng lưới trạm sạc xe điện đang phát triển nhanh chóng, Việt Nam hoàn toàn có tiềm năng áp dụng các giải pháp tương tự trong tương lai.

Tổng kết

Thành công của mỏ Yimin chứng minh rằng xe tải điện tự lái không còn là khái niệm thử nghiệm mà đã sẵn sàng cho vận hành thương mại quy mô lớn. Với 100 xe thay thế 300 xe diesel cùng hơn nghìn tài xế, đây là minh chứng rõ ràng nhất về tiềm năng của điện khí hóa trong ngành công nghiệp nặng. Tuy nhiên, câu hỏi về đích đến cuối cùng — khai thác than hiệu quả hơn hay chuyển đổi hoàn toàn sang năng lượng sạch — vẫn còn bỏ ngỏ.

Nguồn: Electrek