Mazda 50 nút bấm thua Tesla chỉ có 4 nút trong bài kiểm tra độ phân tâm khi lái — thiết kế giao diện quan trọng hơn số lượng nút
Nghiên cứu mới từ Thụy Điển so sánh 10 mẫu xe cho thấy thiết kế giao diện quan trọng hơn việc dùng nút vật lý hay màn hình cảm ứng. Mazda CX-60 với 50 nút bấm đứng cuối bảng, trong khi Tesla Model Y chỉ có 4 nút lại cho kết quả tốt hơn hẳn.
Theo Carscoops, một nghiên cứu mới từ tạp chí ô tô Thụy Điển Vi Bilägare đã so sánh mức độ phân tâm của tài xế trên 10 mẫu xe khác nhau — và kết quả khiến nhiều người bất ngờ: chiếc Mazda CX-60 với tận 50 nút bấm vật lý lại gây phân tâm nhiều nhất, trong khi Tesla Model Y chỉ có 4 nút bấm lại cho kết quả tốt hơn đáng kể.
Chi tiết nghiên cứu và phương pháp thử nghiệm
Cuộc thử nghiệm được thực hiện tại sân bay Lunda gần Uppsala, Thụy Điển, trong điều kiện thời tiết nhiều mây, nhiệt độ 12°C. Các tài xế lái xe ở tốc độ không đổi 110 km/h và thực hiện 4 thao tác thường gặp:
- Bật sưởi ghế, tăng nhiệt độ cabin và bật chế độ sấy kính
- Chuyển đài radio
- Đặt lại đồng hồ hành trình (trip computer)
- Giảm độ sáng bảng đồng hồ và tắt màn hình trung tâm
Mỗi xe được hai tài xế thử nghiệm, đã được làm quen trước. Điều khiển bằng giọng nói bị loại trừ do chức năng khác nhau quá nhiều giữa các hãng. Bất kỳ sai lệch làn đường hay thay đổi tốc độ nào cũng khiến lần thử bị hủy.
Chỉ số chính được đo là quãng đường xe di chuyển trong lúc tài xế rời mắt khỏi đường để thao tác — quãng đường càng dài, mức độ phân tâm càng cao.
Kết quả xếp hạng gây bất ngờ
Kết quả trung bình năm 2026 là 813 mét, tăng khoảng 57 mét so với mức 756 mét của năm 2022 — tương đương thêm khoảng 2 giây phân tâm. Dưới đây là bảng xếp hạng từ tốt nhất đến tệ nhất:
- Volvo XC60 — 485 mét (~13 giây): Xe tốt nhất, giao diện trực quan và nhanh nhạy
- Skoda Kodiaq — 542 mét (18 giây)
- Toyota Corolla Cross — 580 mét (~16 giây)
- Kia EV3
- BYD Seal U DM-i
- Tesla Model Y — ~15 giây: Cải thiện rõ rệt so với bài test năm 2022
- Citroen C3 AC
- Nissan Qashqai
- Mercedes CLA — 35 giây, trong đó 19 giây là thời gian chờ hệ thống khởi động
- Mazda CX-60 — 1.137 mét (37 giây): Tệ nhất trong bài test
Đáng chú ý, chiếc Volvo V60 đời 2016 — được dùng làm xe đối chứng với hệ thống điều khiển hoàn toàn bằng nút bấm — đạt 863 mét, thậm chí còn tệ hơn cả Tesla Model Y hiện đại.
Tesla Model Y: ít nút nhưng hiệu quả
Tesla Model Y chỉ có 4 nút bấm vật lý (không tính nút cửa sổ). Các chức năng như chỉnh gương hay chuyển số đều thực hiện qua màn hình. Tuy nhiên, hệ thống phản hồi ngay lập tức khi mở cửa xe, giúp tài xế không mất thời gian chờ đợi.
Mazda CX-60: nhiều nút nhưng phản tác dụng
Mazda CX-60 có tới 50 nút bấm — nhiều nhất trong 10 xe thử nghiệm. Thêm vào đó, màn hình cảm ứng bị khóa khi xe chạy, buộc tài xế phải dò tìm đúng nút vật lý. Kết quả: 1.137 mét — quãng đường phân tâm gần gấp đôi mức trung bình.
Mercedes CLA: lỗi hệ thống khởi động
Mercedes CLA đạt kết quả tệ thứ nhì với tổng 35 giây, nhưng trong đó có tới 19 giây chờ màn hình phản hồi sau khi mở khóa xe — một lỗi thiết kế nghiêm trọng về trải nghiệm người dùng.
Bài học quan trọng: thiết kế quan trọng hơn công nghệ
Kết luận lớn nhất của nghiên cứu: thiết kế giao diện quan trọng hơn việc xe dùng nút bấm vật lý hay màn hình cảm ứng. Một hệ thống màn hình cảm ứng được thiết kế tốt (như Volvo XC60 hay Tesla Model Y) hoàn toàn có thể vượt trội hơn xe có nhiều nút bấm nhưng bố trí không hợp lý.
Vị trí đặt màn hình cũng đóng vai trò quan trọng. Góc nhìn xuống màn hình (gaze drop) của Volvo XC60 chỉ 23 độ, Tesla Model Y là 21 độ — cho phép tài xế giữ tầm nhìn gần đường hơn so với các xe có màn hình đặt thấp.
Ý nghĩa với thị trường Việt Nam
Tại Việt Nam, xe điện đang phát triển nhanh với VinFast dẫn đầu. Các mẫu như VinFast VF 8, VF 9 đều sử dụng màn hình cảm ứng lớn làm trung tâm điều khiển — tương tự triết lý của Tesla. Nghiên cứu này cho thấy xu hướng này không nhất thiết gây nguy hiểm hơn, miễn là giao diện được thiết kế trực quan.
Đối với người tiêu dùng Việt khi chọn mua xe, đặc biệt là xe điện, nên chú ý đến mức độ dễ sử dụng của hệ thống giải trí thay vì chỉ đếm số nút bấm. Bạn có thể tham khảo thêm các mẫu xe điện và hệ thống trạm sạc trên TramSac.me để lên kế hoạch sử dụng xe điện phù hợp.
Tổng kết
Nghiên cứu từ Thụy Điển một lần nữa khẳng định: không phải cứ nhiều nút bấm vật lý là an toàn hơn, cũng không phải màn hình cảm ứng là nguyên nhân gây phân tâm. Yếu tố quyết định nằm ở chất lượng thiết kế giao diện người dùng. Trong cuộc đua xe điện toàn cầu, các hãng cần đầu tư nghiêm túc vào trải nghiệm người dùng thay vì chỉ chạy đua thông số kỹ thuật.
Nguồn: Carscoops
