Lắp tấm pin năng lượng mặt trời lên xe tải hạng nặng — giải pháp giảm phát thải diesel đáng chú ý từ Vanair

Theo Electrek, công ty Vanair (Mỹ) vừa giới thiệu hệ thống pin năng lượng mặt trời EPEQ Solar Assist — một giải pháp được cấp bằng sáng chế giúp giảm đáng kể lượng khí thải diesel từ xe tải hạng nặng bằng cách loại bỏ thời gian chạy không tải (idling) kéo dài hàng giờ mỗi ngày.

Trong ngành vận tải đường dài, loại khí thải lãng phí nhất không đến từ quá trình vận chuyển hàng hóa, mà đến từ những lúc xe đứng yên. Mỗi giây, mỗi phút, mỗi giờ động cơ đốt trong chạy không tải tại trạm dừng hay công trường đều là nhiên liệu bị đốt cháy vô ích, tiền bạc mất đi và không khí bị ô nhiễm mà không tạo ra bất kỳ giá trị nào.

Hệ thống EPEQ Solar Assist hoạt động như thế nào?

EPEQ Solar Assist kết hợp các tấm pin mặt trời dẻo (flexible solar panels) với bộ pin mô-đun, được thiết kế riêng cho xe tải hạng nặng Class 8 — loại xe tải lớn nhất trên đường cao tốc. Các tấm pin chỉ dày khoảng 3 mm (1/8 inch), được gắn trực tiếp lên tấm chắn gió cabin và nóc thùng xe mà không cần giá đỡ nâng cao, giúp không ảnh hưởng đến khí động học của xe.

Điểm đáng chú ý là các tấm pin này đã được thử nghiệm chịu được hơn 130.000 chu kỳ rung động — một con số ấn tượng khi xét đến điều kiện vận hành khắc nghiệt của xe tải đường dài.

Hệ thống sử dụng pin lithium iron phosphate (LiFePO4) dòng ELiMENT với hai tùy chọn dung lượng 100 Ah và 200 Ah, kết hợp bộ biến tần sóng sin thuần (pure sine wave inverter) với ba mức công suất: 1.000W, 2.000W và 3.000W. Vanair cũng cung cấp cấu hình lắp đặt phù hợp trực tiếp cho các dòng xe tải từ nhiều nhà sản xuất lớn.

Tiết kiệm bao nhiêu nhiên liệu?

Một động cơ diesel xe tải chạy không tải tiêu thụ trung bình khoảng 1 gallon (khoảng 3,8 lít) mỗi giờ. Xe tải Class 8 thường chạy không tải từ 5 đến 6 giờ mỗi ngày, trong khoảng 200–300 ngày làm việc mỗi năm. Tính ra, mỗi xe có thể lãng phí từ 1.000 đến 1.800 gallon diesel mỗi năm (khoảng 3.800–6.800 lít) chỉ cho việc chạy không tải.

Hệ thống năng lượng mặt trời của Vanair giúp cắt giảm thời gian chạy không tải bằng cách cung cấp điện độc lập cho hệ thống điều hòa (HVAC), cửa nâng hàng (lift gate) và các thiết bị điện tử trên xe — tất cả đều không cần khởi động động cơ chính.

Ông Chip Jones, đại diện Vanair, nhấn mạnh rằng hệ thống này "có khả năng mở rộng theo ứng dụng" và cung cấp "một hệ sinh thái năng lượng hoàn chỉnh, tích hợp" thay vì chỉ là thiết bị đơn lẻ.

Lưu ý quan trọng: Hệ thống pin mặt trời này không cung cấp năng lượng để di chuyển xe tải. Chúng chỉ bổ sung cho hệ thống điện phụ trợ (auxiliary power), giảm sự phụ thuộc vào việc sạc từ lưới điện hoặc pin chạy bằng động cơ.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Tại Việt Nam, ngành vận tải hàng hóa đường bộ đang đối mặt với áp lực lớn về chi phí nhiên liệu và yêu cầu giảm phát thải. Với hàng trăm nghìn xe tải hoạt động trên cả nước, thời gian chạy không tải tại các cảng, kho bãi và trạm dừng nghỉ cũng là vấn đề đáng kể.

Giải pháp như EPEQ Solar Assist có thể mở ra hướng đi mới cho các doanh nghiệp vận tải Việt Nam — đặc biệt khi Việt Nam là quốc gia có bức xạ mặt trời dồi dào, rất phù hợp để khai thác năng lượng mặt trời trên xe.

Song song với đó, quá trình điện khí hóa giao thông tại Việt Nam đang tăng tốc mạnh mẽ với sự dẫn dắt của VinFast và hệ thống trạm sạc ngày càng mở rộng. Hiện tại, TramSac.me đã cập nhật hơn 16.200 trạm sạc trên toàn quốc. Dù xe tải điện chưa phổ biến tại Việt Nam, các giải pháp năng lượng xanh bổ trợ như pin mặt trời cho xe tải diesel có thể đóng vai trò cầu nối quan trọng trong giai đoạn chuyển đổi.

Tổng kết

Hệ thống EPEQ Solar Assist của Vanair cho thấy rằng không nhất thiết phải chờ đến khi xe tải điện hoàn toàn thay thế xe diesel mới có thể giảm phát thải. Những giải pháp thực tế, áp dụng được ngay trên xe hiện có, chính là bước đi cần thiết để ngành vận tải tiến gần hơn đến mục tiêu xanh hóa. Đây cũng là bài học cho thị trường Việt Nam: trong khi chờ đợi xe tải điện, vẫn có nhiều cách để giảm thiểu tác động môi trường từ đội xe hiện tại.

Nguồn: Electrek