Kích thước có quan trọng không? Phân tích doanh số xe điện toàn cầu theo từng phân khúc

Theo CleanTechnica, một phân tích mới về doanh số xe thuần điện (BEV) toàn cầu theo phân khúc kích thước và kiểu thân xe đã hé lộ những khác biệt thú vị giữa ba thị trường xe điện lớn nhất thế giới: Mỹ, châu Âu và Trung Quốc. Dữ liệu cho thấy không chỉ sở thích người tiêu dùng, mà cả chiến lược của các hãng xe cũng đang định hình cục diện thị trường theo những cách rất khác nhau.

Thị trường Mỹ: Tesla thống trị, xe cỡ trung chiếm áp đảo

Tại Mỹ, phân khúc xe cỡ trung (D-segment) chiếm tới 77% tổng doanh số BEV, với Tesla Model 3 và Model Y đóng góp gần 50% toàn bộ thị trường. Các phân khúc xe nhỏ như A-segment (xe đô thị) và B-segment (xe cỡ nhỏ) gần như không tồn tại — đại diện duy nhất là Fiat 500e. Xe compact chỉ bằng một phần ba doanh số xe cỡ lớn.

Xét theo kiểu thân xe, SUV chiếm 70% doanh số tại Mỹ, trong khi xe bán tải điện (pickup truck) đạt 7%. Đáng chú ý, chỉ có duy nhất một mẫu MPV điện được bán là VW ID.Buzz.

Châu Âu: cân bằng hơn, nhưng xe nhỏ đang gặp khó

Thị trường châu Âu có cơ cấu phân khúc cân bằng nhất so với bức tranh BEV toàn cầu, với phân khúc compact dẫn đầu. Tuy nhiên, một xu hướng đáng lo ngại đã xuất hiện: doanh số xe điện cỡ A-segment giảm từ 77.000 xe (năm 2020) xuống còn 68.000 xe (năm 2025), dù tổng thị trường BEV châu Âu đã tăng trưởng tới 251% trong cùng giai đoạn.

Sự sụt giảm này phản ánh việc các nhà sản xuất ưu tiên phát triển các mẫu xe compact đến cỡ trung — những dòng xe có biên lợi nhuận cao hơn — thay vì xe đô thị nhỏ gọn. Hệ quả là giá trung bình của xe điện tại châu Âu đã tăng lên.

Tuy nhiên, năm 2026 đang mang đến tín hiệu tích cực: phân khúc B-segment tăng trưởng mạnh nhất với +65% so với cùng kỳ, trong khi A-segment cũng phục hồi +10% nhờ các mẫu xe mới như Renault Twingo, Dacia phân khúc A và Smart #2.

Trung Quốc: thị trường đa dạng nhất

Trung Quốc là thị trường BEV cân bằng nhất trong ba thị trường lớn, với mọi phân khúc kích thước đều đạt tối thiểu 13% thị phần. Điều này cho phép các hãng xe nội địa xây dựng đội hình sản phẩm phong phú, từ xe đô thị nhỏ gọn đến xe cỡ lớn.

Đặc biệt, sedan vẫn rất được ưa chuộng tại Trung Quốc, chiếm tới 42% tổng doanh số BEV — tỷ lệ cao nhất trong bất kỳ thị trường lớn nào. Sự đa dạng này giúp các hãng xe Trung Quốc có lợi thế lớn khi xuất khẩu sang nhiều thị trường khác nhau, từ Italy (nơi ưa chuộng xe nhỏ) đến Nga (nơi cần xe cỡ lớn).

Khoảng trống thị trường và cơ hội cho xe Trung Quốc

Phân tích đặt ra câu hỏi quan trọng: người Mỹ không muốn mua xe điện nhỏ, hay vì các hãng như GM và Tesla không muốn bán xe nhỏ vì biên lợi nhuận thấp? Thực tế, danh mục xe điện cỡ nhỏ của GM chủ yếu là các mẫu xe đổi tên từ liên doanh SGMW tại Trung Quốc, trong khi Chevrolet Bolt — mẫu xe đã 9 năm tuổi — sắp bị khai tử.

Việc các hãng Mỹ và châu Âu không ưu tiên xuất khẩu BEV đã tạo ra khoảng trống lớn tại Đông Nam Á và Mỹ Latinh. Các hãng xe Trung Quốc đang nhanh chóng lấp đầy khoảng trống này — tại Mỹ Latinh, 86% doanh số BEV thuộc về các thương hiệu Trung Quốc.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Xu hướng toàn cầu này phản ánh rõ nét tại Việt Nam. Thị trường xe điện Việt Nam hiện có sự hiện diện mạnh mẽ của VinFast với đa dạng phân khúc từ VF 3 (xe đô thị nhỏ gọn) đến VF 9 (SUV cỡ lớn) — chiến lược tương tự các hãng Trung Quốc. Bên cạnh đó, các thương hiệu Trung Quốc như BYD, Wuling cũng đang gia nhập thị trường Việt Nam với xe điện giá phải chăng ở nhiều phân khúc.

Với hạ tầng trạm sạc đang được mở rộng nhanh chóng, người tiêu dùng Việt Nam có thể kỳ vọng ngày càng nhiều lựa chọn xe điện ở mọi phân khúc kích thước trong thời gian tới, đặc biệt là xe đô thị cỡ nhỏ — phân khúc rất phù hợp với điều kiện giao thông tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM.

Tổng kết

Dữ liệu doanh số BEV toàn cầu cho thấy mỗi thị trường lớn đang phát triển theo hướng rất khác nhau. Trong khi Mỹ phụ thuộc vào xe cỡ trung và SUV, Trung Quốc duy trì sự đa dạng toàn diện nhất. Châu Âu đang ở giữa, với tín hiệu phục hồi đáng mừng ở phân khúc xe nhỏ. Đối với người tiêu dùng Việt Nam, sự cạnh tranh giữa các hãng xe toàn cầu — đặc biệt từ Trung Quốc — hứa hẹn mang lại nhiều lựa chọn xe điện hơn với giá cả ngày càng hợp lý.

Nguồn: CleanTechnica