Jakarta củng cố vị thế trung tâm điện khí hóa xe buýt Đông Nam Á tại Busworld 2026

Theo CleanTechnica, Jakarta đang ngày càng khẳng định vị thế trung tâm điện khí hóa đội xe buýt hàng đầu Đông Nam Á. Tại triển lãm thương mại Busworld diễn ra vào tháng 5/2026, thủ đô Indonesia đã phô diễn những bước tiến đáng kể trong việc chuyển đổi hệ thống giao thông công cộng lớn nhất khu vực sang vận hành bằng điện.

Sản xuất nội địa và các mẫu xe buýt điện nổi bật

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất là sự chuyển dịch sang sản xuất xe buýt điện ngay tại Indonesia thay vì nhập khẩu nguyên chiếc. Đến cuối năm 2025, Transjakarta — hệ thống xe buýt nhanh BRT lớn nhất thế giới — đã tích hợp 15 chiếc xe buýt điện được lắp ráp trong nước vào vận hành. Đây là thành quả hợp tác giữa hãng đóng thân xe Karoseri Laksana và VKTR (công ty con chuyên về xe điện của tập đoàn Bakrie & Brothers), cho ra đời mẫu e-Cityline 3 được xây dựng trên nền tảng khung gầm BYD tại nhà máy của Laksana ở Trung Java.

Triển lãm Busworld 2026 đã thu hút hơn 5.000 khách tham quan đến từ 41 quốc gia, trưng bày 25 phương tiện thương mại không phát thải và phát thải thấp trên diện tích 8.000 mét vuông. Đáng chú ý, công ty PT Tentrem Sejahtera đã giành giải thưởng thiết kế cho mẫu xe buýt điện E-Velocity W1.

Bên cạnh đó, một số triển khai xe buýt điện đáng chú ý khác bao gồm:

• Laksana Legacy SR3 Neo Panorama — mẫu xe coach điện liên tỉnh sẽ trở thành xe buýt chính thức của câu lạc bộ bóng đá Persija Jakarta, biến Persija thành đội bóng chuyên nghiệp đầu tiên tại Indonesia sử dụng xe buýt đội hoàn toàn chạy điện.
• Xiamen Golden Dragon Bus — hãng xe Trung Quốc xác nhận kế hoạch phát triển xe buýt điện tầm xa mở rộng (range-extended) phù hợp với các tuyến đường dài của Indonesia.
• MAN Truck & Bus — thương hiệu Đức chính thức ra mắt tại khu vực, bắt đầu thảo luận kỹ thuật với các nhà sản xuất thân xe địa phương.

Mô hình Fleet-as-a-Service và mục tiêu 2030

Vào tháng 7/2026, hai công ty INVI và KALISTA Group đã ký thỏa thuận với ba nhà vận hành lớn của Transjakarta để triển khai xe buýt điện hai tầng HIGER dài 12 mét theo mô hình Fleet-as-a-Service (Đội xe như một Dịch vụ). Mô hình này giúp giải quyết các thách thức về tài chính và mở rộng hạ tầng sạc — thay vì các nhà vận hành phải đầu tư mua xe và xây trạm sạc, họ chỉ cần trả phí dịch vụ theo km vận hành.

Chính quyền Jakarta đặt mục tiêu đầy tham vọng: toàn bộ mạng lưới Transjakarta sẽ vận hành hoàn toàn bằng điện vào năm 2030. Hiện tại, hệ thống này phục vụ hơn một triệu hành khách mỗi ngày.

Song song với việc triển khai xe, Jakarta cũng chú trọng đào tạo nhân lực. INVI đã thành lập Học viện Kỹ thuật viên INVI để đào tạo thợ máy chuyên ngành xe điện. Đặc biệt, Học viện Transjakarta tập trung đào tạo nữ kỹ thuật viên và tài xế nữ về thiết bị cao áp và hạ tầng trạm sạc — một bước đi có ý nghĩa khi phụ nữ chiếm khoảng 60% lượng hành khách sử dụng hệ thống mỗi ngày.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Những bước tiến của Jakarta mang lại nhiều bài học giá trị cho Việt Nam. Hiện tại, Hà Nội và TP.HCM cũng đang trong quá trình chuyển đổi sang xe buýt điện, với VinFast là nhà cung cấp chính. Mô hình Fleet-as-a-Service mà Jakarta áp dụng có thể là gợi ý hữu ích cho các thành phố Việt Nam khi muốn mở rộng quy mô đội xe buýt điện mà không cần vốn đầu tư ban đầu quá lớn.

Việc Jakarta hợp tác với BYD, Golden Dragon và nhiều hãng quốc tế cho thấy xu hướng đa dạng hóa nguồn cung xe buýt điện trong khu vực. Đây cũng là cơ hội để Việt Nam tham khảo và xây dựng chiến lược phát triển hạ tầng trạm sạc cho xe buýt điện một cách bài bản hơn.

Tổng kết

Jakarta đang đi đầu trong cuộc chuyển đổi xe buýt điện tại Đông Nam Á với cách tiếp cận toàn diện: từ sản xuất nội địa, mô hình tài chính sáng tạo đến đào tạo nhân lực chuyên biệt. Mục tiêu điện hóa 100% mạng lưới Transjakarta vào 2030 tuy đầy thách thức nhưng đang được triển khai với những bước đi cụ thể và đáng theo dõi cho toàn khu vực.

Nguồn: CleanTechnica