Hội đồng thành phố New York chuẩn bị gần 20 dự luật mới siết chặt quản lý xe đạp điện

Theo Electrek, Hội đồng thành phố New York đang xúc tiến một gói lập pháp gồm 17 dự luật nhằm siết chặt quản lý xe đạp điện (e-bike), xe scooter điện và các phương tiện di chuyển vi mô (micromobility). Đây được xem là một trong những đợt cải cách toàn diện nhất từ trước đến nay tại thành phố đông dân nhất nước Mỹ, được thúc đẩy bởi hàng loạt vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến xe đạp điện trong thời gian gần đây.

Nội dung chính của gói dự luật

Gói đề xuất bao gồm nhiều biện pháp đáng chú ý, tập trung vào các nhóm vấn đề sau:

Hạn chế xe đạp điện Class 3: Một trong những đề xuất gây tranh cãi nhất là lệnh cấm bán xe đạp điện Class 3 — loại xe hiện đang được phép lưu hành hợp pháp với tốc độ tối đa khoảng 40 km/h (25 mph). Nếu được thông qua, đây sẽ là bước đi mạnh tay nhằm loại bỏ dòng xe tốc độ cao khỏi đường phố New York.

Giám sát ngành giao hàng: Các dự luật yêu cầu các nền tảng giao hàng (delivery platform) phải có giấy phép thương mại, chia sẻ dữ liệu hoạt động và mua bảo hiểm bổ sung. Điều đáng chú ý là các quy định này nhắm vào các công ty công nghệ chứ không phải trực tiếp vào khoảng 80.000 tài xế giao hàng đang hoạt động tại thành phố — phần lớn trong số họ là người nhập cư.

Tăng cường xử phạt: Các hình phạt nặng hơn sẽ được áp dụng cho người sử dụng xe điện tốc độ cao bất hợp pháp và các trường hợp bỏ trốn sau va chạm (hit-and-run).

Chương trình thu hồi xe bất hợp pháp: Thành phố dự kiến triển khai cơ chế đổi trả xe nhằm loại bỏ các xe đạp điện không đạt chuẩn khỏi lưu thông.

Nghiên cứu hạ tầng: Một tổ công tác (task force) sẽ được thành lập để nghiên cứu cải thiện thiết kế đường phố, phục vụ tốt hơn cho các phương tiện di chuyển vi mô.

Những điểm vắng mặt và tranh luận

Đáng chú ý, gói dự luật không bao gồm đề xuất yêu cầu gắn biển số và đăng ký cho tất cả xe đạp điện và scooter điện. Các nhóm vận động cho quyền lợi người đi xe đạp đã phản đối ý tưởng này, cho rằng việc bắt buộc đăng ký sẽ khiến nhiều người ngại sử dụng phương tiện hợp pháp mà không thực sự ngăn chặn được các trường hợp vi phạm.

Một số tổ chức bảo vệ quyền lợi người lao động cũng bày tỏ lo ngại rằng việc thực thi các quy định mới có thể ảnh hưởng không cân xứng đến cộng đồng người nhập cư — những người chiếm phần lớn lực lượng giao hàng tại New York.

Các dự luật cũng cố gắng phân biệt rõ giữa xe đạp điện hợp pháp (Class 1, 2, 3 với giới hạn tốc độ nghiêm ngặt) và các loại xe máy điện, moped tốc độ cao bất hợp pháp — vốn thường bị nhầm lẫn trong dư luận. Các phiên điều trần dự kiến sẽ diễn ra vào mùa thu năm nay.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện tại New York mang nhiều bài học giá trị cho Việt Nam — nơi xe đạp điện và xe máy điện đang ngày càng phổ biến, đặc biệt trong nhóm học sinh, sinh viên và dịch vụ giao hàng công nghệ.

Tại Việt Nam, xe máy điện đã được quản lý thông qua hệ thống đăng ký và biển số, tuy nhiên xe đạp điện vẫn còn nhiều lỗ hổng trong giám sát. Tình trạng xe đạp điện chạy quá tốc độ, không đội mũ bảo hiểm hay lấn làn vẫn diễn ra phổ biến tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM.

Với sự phát triển mạnh mẽ của VinFast trong phân khúc xe máy điện và hệ thống trạm sạc xe điện đang được mở rộng trên toàn quốc, việc xây dựng khung pháp lý rõ ràng cho phương tiện di chuyển vi mô là điều cần thiết. Kinh nghiệm từ New York cho thấy cần cân bằng giữa an toàn giao thông và khuyến khích sử dụng phương tiện xanh — tránh tạo ra rào cản quá lớn khiến người dân quay lưng với xe điện.

Tổng kết

Gói 17 dự luật tại New York phản ánh xu hướng toàn cầu trong việc thiết lập khung quản lý cho các phương tiện di chuyển vi mô chạy điện. Thay vì cấm đoán hoàn toàn, cách tiếp cận của New York tập trung vào phân loại phương tiện, quản lý nền tảng công nghệ và cải thiện hạ tầng — một mô hình mà các thành phố lớn tại Việt Nam có thể tham khảo khi xây dựng chính sách cho thị trường xe điện hai bánh đang bùng nổ.

Nguồn: Electrek