Giới trẻ không chỉ nhắn tin — họ đang quay TikTok và livestream ngay khi lái xe, và hậu quả ngày càng chết người

Theo Carscoops, vấn nạn lái xe mất tập trung (distracted driving) tại Mỹ đang leo thang lên một cấp độ nguy hiểm hoàn toàn mới. Nếu như trước đây, mối lo lớn nhất là tài xế nhắn tin khi cầm lái, thì giờ đây thế hệ lái xe trẻ tuổi đang xem video TikTok, lướt Instagram, Snapchat, và thậm chí phát trực tiếp (livestream) ngay trong lúc điều khiển phương tiện trên đường.

Từ nhắn tin đến livestream — sự leo thang đáng báo động

Số liệu từ cơ quan an toàn giao thông Mỹ cho thấy chỉ riêng năm 2023, lái xe mất tập trung đã cướp đi 3.275 sinh mạng và gây ra hơn 300.000 ca chấn thương. Đáng chú ý, nhóm tài xế từ 15 đến 20 tuổi chiếm tỷ lệ lớn nhất trong các vụ tai nạn chết người liên quan đến mất tập trung.

Charlie Klauer, Phó Giáo sư tại Đại học Virginia Tech, nhận định: "Mọi người ngày càng tương tác nhiều hơn với điện thoại khi lái xe. Sự tiến triển đã đi từ nhắn tin sang lướt web, xem video... Đó là Instagram, Snapchat, TikTok và rất nhiều thứ khác."

Joel Feldman, một nhà giáo dục chuyên về lái xe mất tập trung, chia sẻ rằng các học sinh trung học giờ đây công khai thừa nhận việc "liếc nhanh một video TikTok" khi đang lái — hành vi mà ông chưa từng gặp cách đây 5 năm.

Những vụ tai nạn thực tế gây rúng động

Hàng loạt sự cố nghiêm trọng đã xảy ra liên quan đến xu hướng này:

• Hai streamer MeltIsLIVE và Jau Shaun phát trực tiếp cảnh họ chạy tốc độ cao bằng BMW M3 và Dodge Charger trên đường phố Atlanta, thu hút hàng nghìn người xem.
• Một phụ nữ 43 tuổi bị cáo buộc đâm chết người đi bộ trong lúc đang livestream trên TikTok.
• Một tài xế tại California đâm thẳng vào xe cảnh sát đang đỗ bên đường vì mải xem YouTube.

Điều đặc biệt đáng lo ngại là các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng việc sử dụng màn hình cảm ứng khi lái xe làm suy giảm thời gian phản ứng của tài xế nghiêm trọng hơn cả bia rượu hoặc cần sa. Nói cách khác, một người vừa lái xe vừa lướt TikTok có thể nguy hiểm hơn một người lái xe sau khi uống rượu.

Luật pháp chưa theo kịp thực tế

Hiện tại, 49 trên 50 bang của Mỹ cùng Washington D.C. đã cấm nhắn tin khi lái xe, và 33 bang cấm hoàn toàn việc cầm thiết bị di động khi cầm lái. Tuy nhiên, phần lớn các đạo luật này được xây dựng từ thời kỳ "nhắn tin" là hành vi phổ biến nhất — chúng chưa có quy định cụ thể về việc xem video hay phát livestream.

Một số bang đang bắt đầu nghiên cứu ban hành lệnh cấm rõ ràng đối với hành vi phát trực tiếp và xem video từ ghế lái, nhằm lấp đầy khoảng trống pháp lý hiện tại.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Vấn đề lái xe mất tập trung vì điện thoại không chỉ là câu chuyện của nước Mỹ. Tại Việt Nam, tình trạng vừa lái xe vừa sử dụng điện thoại — từ xe máy đến ô tô — diễn ra phổ biến và là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tai nạn giao thông.

Với sự phát triển nhanh chóng của xe điện tại Việt Nam, đặc biệt là các dòng xe VinFast được trang bị màn hình giải trí lớn, câu hỏi về sự mất tập trung khi lái xe càng trở nên cấp thiết. Các hãng xe điện hiện đại đang tích hợp ngày càng nhiều tính năng trên màn hình trung tâm — từ điều hòa, định vị đến giải trí — khiến ranh giới giữa "sử dụng tính năng xe" và "mất tập trung" trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

Hệ thống hỗ trợ lái xe tiên tiến (ADAS) trên các mẫu xe điện như VinFast VF 8, VF 9 hay Tesla Model 3, Model Y có thể giúp giảm thiểu rủi ro nhờ cảnh báo va chạm và phanh khẩn cấp tự động. Tuy nhiên, công nghệ không thể thay thế hoàn toàn sự tỉnh táo của người lái. Với hạ tầng giao thông Việt Nam phức tạp hơn nhiều so với Mỹ — xe máy đan xen, người đi bộ sang đường bất ngờ — hậu quả của vài giây mất tập trung có thể còn nghiêm trọng hơn.

Nếu bạn đang sở hữu xe điện và cần tìm trạm sạc trên đường đi, hãy thiết lập điểm đến trước khi khởi hành thay vì tra cứu trong lúc lái xe. Bản đồ hơn 17.000 trạm sạc trên TramSac.me có thể giúp bạn lên kế hoạch hành trình an toàn từ trước.

Tổng kết

Từ nhắn tin đến quay TikTok rồi livestream — hành vi mất tập trung khi lái xe đang tiến hóa nhanh hơn cả luật pháp. Công nghệ mang đến nhiều tiện ích, nhưng cũng tạo ra những cám dỗ chết người ngay sau vô-lăng. Dù bạn lái xe xăng hay xe điện, ở Mỹ hay Việt Nam, quy tắc vẫn không thay đổi: mắt nhìn đường, tay giữ lái, điện thoại để xuống.

Nguồn: Carscoops