EVelution Energy huy động 270 triệu USD xây nhà máy tinh chế cobalt tại Arizona — giảm phụ thuộc Trung Quốc trong chuỗi cung ứng pin xe điện

Theo ChargedEVs, EVelution Energy vừa có bước tiến quan trọng trong việc hiện thực hóa nhà máy tinh chế cobalt (coban) đầu tiên ở quy mô thương mại tại Hoa Kỳ. Công ty đã nhận được cam kết tài trợ không ràng buộc (non-binding) tổng cộng lên tới 270 triệu USD từ hai cơ quan tín dụng xuất khẩu — Finnvera của Phần Lan và Ngân hàng Xuất nhập khẩu Hoa Kỳ (EXIM Bank) — cho dự án nhà máy chế biến cobalt chạy bằng năng lượng mặt trời tại Yuma County, Arizona.

Chi tiết về nguồn tài trợ và dự án

Cụ thể, Finnvera — cơ quan tín dụng xuất khẩu chính thức của Phần Lan — đã gửi Thư quan tâm (Letter of Interest) cho EVelution Energy, thể hiện sẵn sàng hỗ trợ tới 70 triệu USD (khoảng 1.785 tỷ VND) dưới dạng tín dụng xuất khẩu. Khoản tài trợ này gắn liền với việc mua sắm thiết bị và dịch vụ từ Metso — tập đoàn công nghệ khai khoáng và luyện kim có trụ sở tại Phần Lan. Metso sẽ cung cấp hệ thống thiết bị xử lý thủy luyện kim (hydrometallurgical processing) cho nhà máy.

Bên cạnh đó, Ngân hàng Xuất nhập khẩu Hoa Kỳ cũng cam kết hỗ trợ tới 200 triệu USD (khoảng 5.100 tỷ VND) trong khuôn khổ chương trình Make More in America — sáng kiến nhằm thúc đẩy sản xuất nội địa tại Mỹ.

Nhà máy tinh chế cobalt quy mô lớn đầu tiên của Mỹ

Nhà máy tại Yuma County dự kiến có công suất sản xuất khoảng 7.000 tấn cobalt tinh chế mỗi năm, được chia thành hai dòng sản phẩm chính:

• Cobalt sulfate cấp pin (battery-grade cobalt sulfate): phục vụ sản xuất pin lithium-ion cho xe điện
• Cobalt kim loại cấp hợp kim (alloy-grade cobalt metal): phục vụ ngành hàng không vũ trụ và quốc phòng

Điểm đáng chú ý là nhà máy sẽ vận hành bằng năng lượng mặt trời và có hệ thống tái chế khoảng 70% nước sử dụng trong quy trình sản xuất, giảm thiểu tác động môi trường. Yuma County cũng được chính phủ liên bang Mỹ chỉ định là vùng cơ hội nông thôn (rural opportunity zone), tạo thêm ưu đãi cho dự án.

Về nguồn nguyên liệu, EVelution Energy đã có các thỏa thuận cung cấp cobalt thô từ Cộng hòa Dân chủ Congo thông qua ba đối tác lớn: Mitsui (Nhật Bản), Trafigura (Thụy Sĩ) và Entreprise Générale du Cobalt (Congo).

Theo kế hoạch, việc xây dựng nhà máy sẽ bắt đầu vào đầu năm 2027 và đi vào vận hành thương mại từ năm 2029.

Bối cảnh: Mỹ muốn thoát khỏi sự phụ thuộc vào Trung Quốc

Dự án này có ý nghĩa chiến lược lớn khi hiện tại hơn 75% lượng cobalt tinh chế trên thế giới được xử lý tại Trung Quốc, và Hoa Kỳ chưa có bất kỳ cơ sở tinh chế cobalt quy mô thương mại nào. Cobalt là thành phần quan trọng trong nhiều loại pin xe điện, đặc biệt là pin NMC (nickel-manganese-cobalt) được sử dụng rộng rãi.

Việc xây dựng năng lực tinh chế nội địa không chỉ giúp Mỹ giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng từ Trung Quốc mà còn đáp ứng các yêu cầu về xuất xứ nguyên liệu trong Đạo luật Giảm Lạm phát (Inflation Reduction Act) — điều kiện để xe điện nhận trợ cấp thuế liên bang.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ ngành công nghiệp xe điện, với VinFast dẫn đầu và hệ thống trạm sạc ngày càng mở rộng trên toàn quốc. Cuộc đua xây dựng chuỗi cung ứng pin nội địa tại Mỹ có thể tạo cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu, đặc biệt trong lĩnh vực khai thác và chế biến khoáng sản.

Ngoài ra, xu hướng đa dạng hóa nguồn cung cobalt khỏi Trung Quốc cũng là bài học cho Việt Nam khi xây dựng chiến lược phát triển ngành pin xe điện. Hiện VinFast đã hợp tác với nhiều đối tác quốc tế về công nghệ pin, và việc đảm bảo nguồn cung nguyên liệu ổn định sẽ là yếu tố then chốt cho sự phát triển bền vững của hạ tầng xe điện Việt Nam.

Tổng kết

Dự án nhà máy tinh chế cobalt của EVelution Energy tại Arizona đánh dấu bước đi quan trọng của Hoa Kỳ trong việc xây dựng chuỗi cung ứng pin xe điện độc lập. Với tổng tài trợ cam kết lên tới 270 triệu USD, công suất 7.000 tấn/năm và nguồn cung nguyên liệu đã được đảm bảo, đây có thể trở thành hình mẫu cho các quốc gia muốn tự chủ về nguyên liệu pin trong cuộc cách mạng xe điện toàn cầu.

Nguồn: ChargedEVs